Seria spotkań z udziałem administracji i przedstawicieli pszczelarzy pokazuje rosnące znaczenie sektora dla bezpieczeństwa żywności. Najwięcej emocji budzi sposób oceny jakości miodu, zwłaszcza przewaga subiektywnych ocen nad badaniami laboratoryjnymi. Dyskusję dodatkowo podgrzewają postulaty dotyczące importu i nowych metod kontroli, które wciąż budzą poważne wątpliwości.
Czas przedświąteczny okazał się w tym roku wyjątkowo intensywny dla całej branży pszczelarskiej. Zarówno przedstawiciele sektora, jak i administracja publiczna, w szczególności Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poświęcili w ostatnich tygodniach znaczącą uwagę problemom rynku miodu.
Pszczelarstwo w centrum uwagi administracji
Pierwszym ważnym wydarzeniem było posiedzenie Podkomisji stałej do spraw bezpieczeństwa żywności, eliminowania nieuczciwych praktyk w obrocie żywnością oraz sprzedaży bezpośredniej i handlu detalicznego, które odbyło się 25 marca 2026 r. W jego trakcie poruszono kwestie związane z pszczelarstwem, w tym wyzwania regulacyjne i praktykę organów kontrolnych.
Kolejne, jeszcze istotniejsze spotkanie miało miejsce już tydzień później w siedzibie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W rozmowach z Panią Minister Małgorzatą Gromadzką uczestniczyli przedstawiciele praktycznie całego środowiska pszczelarskiego w Polsce, od organizacji branżowych po reprezentantów producentów i przetwórców.
– Po raz pierwszy od dawna mieliśmy do czynienia z tak szeroką reprezentacją branży przy jednym stole – komentuje Przemysław Rujna. – Spotkali się przedstawiciele różnych środowisk, często mających odmienne perspektywy i interesy, co tylko podkreśla skalę problemów, z jakimi mierzy się dziś rynek. Jednocześnie ta obecność pokazuje realną gotowość do dialogu i poszukiwania wspólnych, systemowych rozwiązań. – dodaje Sekretarz Generalny Polskiej Izby Miodu.
Spór o definicję jakości miodu
Polska Izba Miodu w trakcie obu spotkań zwracała uwagę przede wszystkim na narastający problem interpretacji jakości miodu przez organy kontrolne. Kluczowym zagadnieniem pozostaje definicja miodu odmianowego oraz rola parametrów organoleptycznych.
Zdaniem branży obserwuje się niepokojącą praktykę, w której ocena sensoryczna, z natury subiektywna, zaczyna dominować nad obiektywnymi parametrami fizykochemicznymi, stając się de facto jedynym kryterium kwalifikacji produktu. To rodzi poważne konsekwencje dla obrotu handlowego i bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorców.
Nie ma miodu technicznego
Równolegle podczas spotkania pojawiły się postulaty zgłaszane przez Polski Związek Pszczelarski, które wywołały szeroką dyskusję. Wśród nich znalazł się m.in. postulat zatrzymania napływu tzw. „miodu technicznego” – szczególnie z Ukrainy.
– Izba wielokrotnie zwracała uwagę – i raz jeszcze to podkreślamy, że nie iestnieje nic takiego jak „miód techniczny”. To pojęcie funkcjonuje tylko w fikcyjnej narracji, a nie w rzeczywistości prawnej i statystycznej. – podkreśla Przemysław Rujna. – Dodatkowo postulat dotyczący ograniczenia importu z Ukrainy jest mocno zaskakujący – z danych jasno wynika, że import z Ukrainy znacząco spada, z poziomu 21,7 tys. ton w 2020 roku do 7,6 tys. ton w 2025 roku, czyli o około 65%. To nie jest rynek, który „zalewa”, tylko rynek, który się systematycznie kurczy, zatem apele i narracje o rzekomym zalewie są bezzasadne i nie mają oparcia w faktach – kontynuuje Rujna.
W arto też przypomnieć, że w Polsce produkcja miodu w 2025 roku nie przekroczyła 17 tys. ton – to o 40% mniej niż w dobrych sezonach. Średni zbiór z jednego ula to zaledwie 10–12 kg, a w wielu regionach poniżej 8 kg. Podobnie wygląda sytuacja w całej Unii. Europejska produkcja spadła o ok. 35% i dziś pokrywa zaledwie 55–60% zapotrzebowania. Szczególnie brakuje miodu odmianowego (lipowego, akacjowego czy gryczanego), zatem import – podobnie jak w całej UE s- tał się koniecznością, a nie zachcianką.
Kolejnym postulatem PZP było wprowadzenie obowiązku badania miodu metodą NMR (nuclear magnetic resonance – badanie jądrowym rezonansem magnetycznym), nie tylko w obrocie handlowym, ale również bezpośrednio w pasiekach produkujących miód. Propozycja ta spotkała się jednak z istotnymi zastrzeżeniami. Na dzień dzisiejszy technologia NMR nie jest uznana na poziomie Unii Europejskiej jako metoda referencyjna w kontroli jakości miodu, a tym samym nie może stanowić podstawy działań administracyjnych. Dodatkowo, w Polsce nie funkcjonuje obecnie laboratorium dysponujące odpowiednim zapleczem technicznym do wykonywania takich badań na szeroką skalę.
Rozdrobniony sektor i wspólne wyzwania
Pomimo różnych stanowisk, uczestnicy spotkania zgodnie podkreślali otwartość i zaangażowanie strony rządowej.
– Pani Minister wykazuje bardzo duże zrozumienie dla specyfiki branży oraz realną chęć wypracowania rozwiązań – wskazują uczestnicy rozmów.
Skala wyzwań jest przy tym znacząca. W Polsce funkcjonuje ponad 200 organizacji pszczelarskich, a liczba pszczelarzy szacowana jest na około 100 tysięcy. Co istotne, aż 99,9% z nich to osoby prowadzące pasieki hobbystycznie. Jedynie około 200 gospodarstw można uznać za pasieki towarowe działające w sposób profesjonalny i rynkowy.
Ta struktura sprawia, że regulacje dotyczące jakości, kontroli i obrotu miodem muszą uwzględniać nie tylko wymagania rynku, ale również realia funkcjonowania rozproszonego, w dużej mierze amatorskiego sektora.
Pszczelarstwo przestaje być niszowe
Ostatnie tygodnie pokazują jedno – pszczelarstwo przestaje być niszowym tematem, a staje się istotnym elementem debaty o bezpieczeństwie żywności i funkcjonowaniu rynku rolno-spożywczego. Kierunek zmian będzie zależał od tego, czy uda się znaleźć równowagę między nauką, praktyką i realiami branży.
