Przemysł Spożywczy 12/2022

W ostatnich latach przemysł spożywczy w Polsce rozwijał się w dynamicznie zmieniających się uwarunkowaniach zewnętrznych. Przedsiębiorstwa umiejętnie dostosowywały się do funkcjonowania w trudnych uwarunkowaniach, co pozwoliło im osiągać dobre wyniki produkcyjno-finansowe i handlowe, a także zachować względnie dobrą aktywność inwestycyjną. Jednocześnie przemysł spożywczy zajmował ważne miejsce w gospodarce narodowej, zarówno na krajowym rynku pracy, jak i wnosząc relatywnie duży wkład w wytwarzanie produkcji globalnej i produktu krajowego brutto (PKB). Dodatnie saldo obrotów handlowych produktami przemysłu spożywczego korzystnie oddziaływało na krajowy bilans handlowy. Polscy producenci i eksporterzy żywności nieprzerwanie zajmowali również ważne miejsce na rynku Unii Europejskiej (UE). Kryzys na rynku surowców energetycznych i rolnych, jakiego doświadczają obecnie producenci, może spowodować osłabienie dynamiki rozwoju sektora i trudności z utrzymaniem jego wysokiej pozycji w gospodarce.

SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, gospodarka narodowa, handel zagraniczny, Polska, Unia Europejska

Aktualnie rośnie zainteresowanie wzbogacaniem żywności roślinnej składnikami bioaktywnymi (tzw. nutraceutykami, takimi jak karotenoidy, polifenole, itd.), z których znaczna część to składniki rozpuszczalne w oleju. Składniki te trudno wprowadza się do żywności, szczególnie zawierającej duże ilości wody. Często wykazują również niską biodostępność po spożyciu. Przykładem takiego składnika jest kurkumina występująca w kurkumie. Kurkumina cechuje się działaniem profilaktycznym i terapeutycznymi w przypadku wielu chorób. Hydrożele białkowo-polisacharydowe, dzięki swoim właściwościom i zdolności tworzenia struktur trójwymiarowych, wykazują duży potencjał przy projektowaniu nowej, prozdrowotnej żywności roślinnej. Hydrożele te oprócz kształtowania cech sensorycznych układów żywnościowych (jak tekstura czy wygląd) mogą też pełnić rolę nośników, w których zawieszona jest faza olejowa zawierająca bioaktywną substancję rozpuszczalną w tłuszczach (hydrożel wypełniony emulsją). Te właściwości hydrożeli umożliwiają wzbogacanie żywności w bioaktywne związki hydrofobowe, które dotychczas trudno było wkomponować w żywność zawierającą duże ilości wody.

SŁOWA KLUCZOWE: wzbogacenie; składniki bioaktywne; żywność roślinna; żywność funkcjonalna

Mięso stanowi jedno z najbogatszych źródeł białka w diecie człowieka, dlatego na przestrzeni wielu lat odnotowuje się ciągły wzrost zapotrzebowania na mięso oraz wyroby mięsne. Wraz ze zwiększoną konsumpcją mięsa rosną również obawy, czy będzie możliwe zaspokojenie popytu na nie tylko z konwencjonalnego chowu zwierząt. Tym samym wzrasta zainteresowanie alternatywnymi metodami produkcji „sztucznego mięsa”, w tym hodowlą in vitro z komórek macierzystych. Ze względu na to, że jest to stosunkowo nowa technologia, budzi ona wiele obaw związanych z jej bezpieczeństwem, wpływem na środowisko i akceptowalnością konsumentów.

SŁOWA KLUCZOWE: mięso in vitro, alternatywna produkcja, komórki macierzyste, bezpieczeństwo żywności

W artykule scharakteryzowano źródła zanieczyszczeń chemicznych, które mogą występować w olejach jadalnych. Porównano zanieczyszczenia i ich źródła w olejach rafinowanych i tłoczonych na zimno. Szczególną uwagę zwrócono na zanieczyszczenia powstające w procesie technologicznym otrzymywania olejów rafinowanych oraz na te pochodzące ze środowiska naturalnego, transportu czy opakowań. Estry monochloropropandioli, estry glicydolu czy oleje mineralne są w ostatnich latach tymi, którym poświęca się najwięcej uwagi w literaturze zagranicznej oraz ustawodawstwie i których poziomy są monitorowane, nie tylko w żywności wysokoprzetworzonej, ale też w czystych olejach. Na podstawie badania olejów rynkowych stwierdzono, że w żadnym z analizowanych olejów rzepakowych pochodzących z polskiego rynku nie stwierdzono pozostałości metali toksycznych, mykotoksyn, dioksyn i związków dioksynopodobnych, ftalanów i WWA. Stwierdzono natomiast bardzo niskie poziomy zawartości estrów 3-MCPD i estrów glicydolu w olejach rafinowanych oraz nasyconych olejów mineralnych (MOSH) zarówno w olejach tłoczonych jak i rafinowanych. Nie odnotowano obecności zawartości aromatycznych olejów mineralnych w badanych olejach powyżej poziomu detekcji metody.

SŁOWA KLUCZOWE: zanieczyszczenia chemiczne, oleje rzepakowe, oleje tłoczone na zimno, oleje rafinowane

Istnieje wiele powodów, dla których wzrasta zainteresowanie dietą wegańską, a tym samym wegańskimi mrożonymi deserami. Motywy ekologiczne, etyczne, zdrowotne, a nawet ciekawość przyczyniają się do rozwoju zapotrzebowania na taki produkt. Głównym celem tego artykułu było wyjaśnienie popularności lodów wegańskich. Kolejnym kluczowym punktem było zebranie podstawowych informacji o lodach wegańskich, ich składnikach, eksperymentalnej produkcji oraz najnowszych badaniach w świecie nauki. Wszystkie wymienione przykłady pokazują, że istnieje wiele prosperujących alternatyw dla składników mleka krowiego. Natomiast szeroka gama tych surowców oraz ich kombinacji zapewnia ogromne możliwości w produkcji wegańskich lodów spożywczych.

SŁOWA KLUCZOWE: lody wegańskie, weganizm, lody, składniki do lodów

Pod pojęciem „cielęcina” rozumie się mięso pozyskane z rozbioru tusz cielęcych. Młody wiek cieląt w momencie uboju jest czynnikiem warunkującym specyficzne, pożądane przez konsumentów cechy pozyskiwanego mięsa, takie jak mała zawartość tłuszczu, jasna barwa, kruchość oraz delikatny smak. Na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych stwierdzono, że większość respondentów deklarowała, że kupuje cielęcinę, głównie z powodu jej cech sensorycznych. Największa grupa respondentów wskazywała jednak, że sięga po cielęcinę sporadycznie (rzadziej niż raz w miesiącu), co może być wynikiem jej stosunkowo wysokiej ceny i małej dostępności. Największa grupa ankietowanych deklarowała, że często kupuje polędwiczkę i udziec cielęcy. Preferowaną formą zakupu cielęciny było mięso w większym kawałku. Zdecydowana większość respondentów wskazywała, że dostępne na rynku mięso cielęce jest dobrej jakości.

SŁOWA KLUCZOWE: mięso cielęce, preferencje konsumenckie, badanie ankietowe

Obecnie około 98% wszystkich produktów oferowanych na rynku wymaga opakowania. Zarówno w przypadku materiałów, jak i wyrobów, które są finalnie przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym wszelkiego typu opakowań i materiałów opakowaniowych, to na producencie spoczywa obowiązek i odpowiedzialność za przestrzeganie właściwych przepisów w zakresie badania opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Omówiono niektóre z najważniejszych zagadnień dotyczących kontroli jakości opakowania w tym wymagania jakie determinują między innymi Rozporządzenia UE, Rozporządzenia krajowe, Dyrektywy oraz normy międzynarodowe i standardy. Przedstawiono także procesy kontroli jakości opakowań w branży spożywczej na przykładzie opakowania z tworzywa sztucznego, szkła, metalu i papieru.

SŁOWA KLUCZOWE: kontrola jakości, opakowania szklane, opakowania tworzywowe, opakowania papierowe, opakowania metalowe, opakowania do żywności