Przemysł Spożywczy 1/2022                

Kolejny już rok wirus SARS-CoV-2 rozprzestrzenia się na świecie. Wszyscy odczuwają skutki, jakie powoduje pandemia COVID-19 wywołana przez ten wirus. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego i handlu rolno-spożywczego Polski w 2021 r., a więc w warunkach trwania kryzysu ogólnogospodarczego wywołanego przez pandemię. W I części opracowania przedstawiono niektóre dane produkcyjno-finansowe za kilka miesięcy roku, w szczególności dotyczące produkcji, cen, kondycji finansowej i aktywności inwestycyjnej. Z analizy wynika, że sektor przetwórstwa spożywczego w Polsce dość dobrze radzi sobie z utrudnieniami, jakie wynikają z funkcjonowania w pandemicznej rzeczywistości. Utrzymanie dobrych wyników produkcyjno-finansowych będzie jednak coraz trudniejsze. Zmieniające się uwarunkowania zewnętrzne (wzrost kosztów produkcji, podatków itp.) stanowią dla firm spożywczych duże wyzwanie i będą wymagały od nich szeregu działań dostosowawczych.

SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, produkcja, wyniki ekonomiczno-finansowe, ceny, inwestycje, pandemia

Spośród 7,7 mld światowej populacji 870 mln ludzi (10,9%) głoduje. Trwająca epidemia COVID-19 i spodziewany przyrost liczby ludności do ok. 9 mld w 2050 r. stwarza obawy nasilenia zjawiska głodu. W najnowszym raporcie (9.11.21 r.) po raz kolejny FAO podejmuje próby zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego milionom ludzi zamieszkujących głównie na południowej półkuli ziemskiej. Podejmowane są kolejne próby zwiększenia produkcji żywności, zwłaszcza w krajach najbardziej zagrożonych głodem. Do takich należą kraje Afryki Subsaharyjskiej, w których udział ludzi niedożywionych w populacji jest dwukrotnie więcej niż średnia światowa. Omówiono założenia programu szybkiego wyprowadzenia z głodu Ugandy. Szczegółowo analizowano założenia i koszty zwiększenia produkcji podstawowych produktów żywnościowych.

SŁOWA KLUCZOWE: problem głodu, działania FAO, niedożywienie w Polsce, Uganda, ocena ekonomiczna

Niewielkie zmiany chemiczne powodowane działaniem promieniowania jonizującego są wystarczające do zwalczania patogenów i insektów w procesach utrwalania: ziół, przypraw ziołowych, suszonych grzybów, suplementów diety i generalnie żywności. Jest to skuteczny sposób zapobiegania zatruciom pokarmowym wywołanym spożyciem biologicznie zanieczyszczonych pokarmów. Unikatowość technologii radiacyjnych polega na tym, że zabiegi konserwacji można prowadzić w: krótkim czasie, dowolnej temperaturze, całej objętości materiału, szczelnym opakowaniu jednostkowym i kartonie zbiorczym. W większości przypadków nie można zaobserwować metodami sensorycznymi modyfikacji właściwości wyrobów po procesie obróbki radiacyjnej. Kontrole napromieniowania uznawanej za bezpieczną żywności, mają na celu jedynie wyegzekwowanie obowiązku informowania konsumentów o formie konserwacji. Warto podkreślić, że utrwalane radiacyjnie wyroby nie stają się promieniotwórcze. Nie należy więc mylić napromieniowania z promieniotwórczością.

SŁOWA KLUCZOWE: promieniowanie jonizujące, radioliza, utrwalanie żywności, identyfikacja napromieniowania żywności

Nieprawidłowy sposób odżywiania jest jedną z zasadniczych przyczyn wzrastającej liczby chorób przewlekłych, takich jak otyłość czy niektóre choroby układu krwionośnego, określanych zbiorczo mianem chorób dietozależnych. Jednym ze sposobów przeciwdziałania rozwojowi tych chorób jest zwiększenie udziału żywności pochodzenia roślinnego w codziennej diecie, w tym związków o charakterze prozdrowotnym, takich jak wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT). Nasionami oleistymi bogatymi w WNKT, których potencjał prozdrowotny jest obecnie przedmiotem coraz częstszych badań, są nasiona konopi siewnych. Poza dużą zawartością oleju bogatego m.in. w kwas α-linolenowy z rodziny n-3 nasiona konopi zawierają również duże ilości białka i błonnika pokarmowego oraz bioaktywne peptydy i lignanoamidy. Badania własne autorów niniejszego artykułu wskazują, że suplementacja diety nasionami konopi, w tym także ich formą odtłuszczoną dostępną jako produkt uboczny przemysłu olejarskiego, może łagodzić zaburzenia metaboliczne charakterystyczne dla otyłości i powiązanych z nią chorób dietozależnych.

SŁOWA KLUCZOWE: nasiona oleiste, konopie siewne, nasiona odtłuszczone, WNKT, otyłość, związki bioaktywne

Żywność wytworzona za pomocą druku 3D jest rozpowszechniona w niewielkim stopniu, mimo ogromnego potencjału tej technologii. Celem przeprowadzonego badania była ocena znajomości technologii wytwarzania żywności za pomocą druku 3D oraz jej postrzegania przez konsumentów. W badaniu udział wzięło 406 konsumentów indywidualnych, wśród których przeważały osoby poniżej 40. roku życia. Prawie 60% respondentów nie słyszało wcześniej o możliwości wytwarzania żywności za pomocą technologii addytywnej. Opinie konsumentów na temat żywności otrzymanej z wykorzystaniem druku 3D są zróżnicowane, od wyrażających entuzjazm i chęć eksperymentowania z nową technologią, po prezentujące skrajne odrzucenie i odzwierciedlające obawy związane z brakiem bezpieczeństwa oraz niewystarczającą atrakcyjnością sensoryczną. Komunikowanie korzyści z wykorzystania druku 3D do otrzymywania produktów spożywczych powinno wpłynąć pozytywnie na wzrost akceptacji konsumenckiej omawianej technologii.

SŁOWA KLUCZOWE: druk 3D, innowacje, konsument, projektowanie żywności, zrównoważone systemy żywnościowe

Światowy rynek opakowań do żywności osiągnął w 2020 r. wartość 311,4 mld USD. Opakowanie to bardzo istotny element oferowanego produktu, który m.in. pozwala wykreować wizerunek marki. Opakowania do żywności odgrywają kluczową rolę w przechowywaniu i transporcie artykułów spożywczych. Chroni zawartość przed wilgocią i toksynami, zapobiega rozlaniu i uszkodzeniu produktów oraz pomaga zachować ich kształt i jakość. Opakowania żywności zyskały również popularność jako środek przekazu informacji, takich jak zawartość składników odżywczych, okres przydatności do spożycia, cena i pochodzenie pakowanych produktów. Rynek opakowań podlega nieustannej ewolucji we wszystkich swych wymiarach: pojawiają się nowe maszyny i materiały do produkcji opakowań, nowe wzornictwo, jesteśmy też świadkiem stopniowej ekspansji opakowań inteligentnych, które w swych funkcjach wykraczają już poza typowe zadania ochrony produktu. Od wielu lat można obserwować dynamiczny rozwój rynku opakowań. Branża opakowaniowa oferując wysokojakościowe produkty stała się nieodzownym elementem wpływającym na sprzedaż m.in. produktów spożywczych.

SŁOWA KLUCZOWE: opakowanie, rynek, trendy