5 maja br. w Warszawie odbyła się konferencja prasowa „Prezentacja kierunków rozwoju polskiego mleczarstwa do 2035 r.”, podczas której pięć najważniejszych organizacji branżowych przedstawiło wspólną wizję przyszłości sektora. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji, ekspertów oraz media branży rolno-spożywczej i było pierwszym tak szerokim, wspólnym wystąpieniem środowiska mleczarskiego wobec opinii publicznej i rządu.
Konferencję otworzył Marcin Hydzik, prezes Związku Polskich Przetwórców Mleka i przewodniczący Porozumienia dla mleczarstwa, podkreślając, że Polska jest dziś trzecim producentem mleka w Unii Europejskiej, a eksport produktów mleczarskich osiąga wartość blisko 4 mld euro rocznie. Jednocześnie wskazał, że nadchodząca dekada będzie okresem dużej niepewności regulacyjnej i rynkowej, dlatego sektor potrzebuje spójnej strategii obejmującej cały łańcuch wartości – od hodowcy po eksportera.
Przedstawiona strategia została podzielona na kilka głównych modułów. Pierwszy dotyczy restrukturyzacji gospodarstw rolnych. Dorota Grabarczyk z Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka wskazała, że w Polsce funkcjonują trzy typy gospodarstw – małe, średnie i duże – z których każde wymaga odmiennego podejścia rozwojowego. Szczególną uwagę poświęcono postępowi hodowlanemu, genotypowaniu oraz pracom nad ograniczeniem emisji metanu. Wyniki badań wskazują, że emisja ta jest w dużej mierze uwarunkowana genetycznie, co otwiera drogę do jej redukcji poprzez selekcję hodowlaną.
Drugim filarem strategii jest eksport, uznany za zasadniczy dla dalszego rozwoju branży ze względu na nadwyżkę produkcji mleka nad popytem krajowym. Agnieszka Maliszewska, prezes Polskiej Izby Mleka, podkreśliła potrzebę dywersyfikacji kierunków sprzedaży poza Unię Europejską oraz budowy silnej marki parasolowej dla polskich produktów mleczarskich. Wśród najbardziej perspektywicznych regionów wskazano Afrykę Północną, Bliski Wschód oraz Azję Południowo-Wschodnią. Jednocześnie zwrócono uwagę na bariery eksportowe, takie jak rosnące koszty energii i pracy, wymagania ESG, konflikty zbrojne czy wyzwania logistyczne i certyfikacyjne.
Istotnym elementem strategii jest także zrównoważony rozwój. Marcin Hydzik przedstawił założenia „okrągłego stołu ESG” – platformy współpracy uruchomionej w 2026 r., której celem jest opracowanie wspólnej metodyki liczenia śladu węglowego dla sektora mleczarskiego. Ma ona zostać uznana przez audytorów, banki i sieci handlowe, co umożliwi finansowanie transformacji i ograniczenie kosztów raportowania.
Ważną częścią dyskusji był również rynek krajowy. Marek Kapica, prezes Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich, podkreślił potrzebę wzmacniania spożycia produktów mlecznych, poprawy wizerunku branży oraz budowy partnerskich relacji w łańcuchu dostaw. W kontekście regulacyjnym szczególną uwagę poświęcono systemowi kaucyjnemu oraz Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, które mogą znacząco wpłynąć na koszty funkcjonowania sektora.
Prof. Andrzej Babuchowski zwrócił uwagę na rosnącą przewagę kontraktową sieci handlowych i przejmowanie przez handel części marż producentów i przetwórców. Jednocześnie wskazał, że obecność międzynarodowych sieci w Polsce stwarza szansę ekspansji zagranicznej, choć niesie także ryzyko preferowania produktów z krajów pochodzenia sieci.
Podczas konferencji omawiano także wpływ relacji handlowych z krajami Mercosur oraz rozwój rynku ukraińskiego i jego aspiracje do członkostwa w UE. Uczestnicy zgodzili się, że sytuacja geopolityczna wymaga stałego monitorowania oraz wsparcia branży przez administrację publiczną.
Konferencja w Warszawie była ważnym sygnałem jedności sektora i zaproszeniem do dalszego dialogu z rządem. Branża jasno wskazała, że przyszłość polskiego mleczarstwa zależy od współpracy całego łańcucha wartości, skutecznego wsparcia publicznego oraz konsekwentnej realizacji wspólnej strategii rozwoju do 2035 roku.
(fot. KZSM)
