Przemysł Spożywczy 1/2021

Dotychczasowe wyniki produkcyjno-ekonomiczne, finansowe i handlowe za 2020 r. świadczą o dość dużej odporności polskiego przemysłu spożywczego na kryzys spowodowany przez pandemię COVID-19. Mimo dobrych wyników na poziomie całego sektora występuje jednak wyraźne zróżnicowanie sytuacji pomiędzy poszczególnymi branżami. W największym stopniu ucierpiała branża mięsna (w tym drobiarska), mleczarska oraz napojów. Ma to związek głównie z ograniczeniem działalności sektora hotelarsko-gastronomicznego (HoReCa) w okresie lockdownu w Polsce i na świecie. To, że sektor spożywczy dobrze radzi sobie z wyzwaniami, jakie wynikają z funkcjonowania w trudnej pandemicznej rzeczywistości, wynika z kilku przyczyn. Po pierwsze, żywność jest produktem pierwszej potrzeby i cechuje ją niższa elastyczność dochodowa popytu. Po drugie, w porównaniu z innymi działami przetwórstwa przemysłowego łańcuchy dostaw w przemyśle spożywczym są krótsze i mniejsze jest ryzyko ich zerwania. Po trzecie, polscy producenci i eksporterzy żywności konkurują na rynkach zagranicznych głównie ceną. Utrzymanie dobrej kondycji przemysłu spożywczego i wysokiej dynamiki eksportu w warunkach trwającej wciąż pandemii będzie coraz trudniejsze. W dużej mierze zależeć będzie od działań dostosowawczych podejmowanych przez przedsiębiorstwa oraz od polityki gospodarczej realizowanej w trakcie kryzysu.

SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, produkcja, wyniki ekonomiczno-finansowe, ceny, handel zagraniczny, pandemia COVID-19

Celem artykułu jest przestawienie obecnych relacji w handlu produktami rolno-spożywczymi między Polską a Chinami oraz ocena perspektyw rozwoju polskiego eksportu rolno-spożywczego do Chin. Wielkość gospodarki Chin sprawia, że o wejście na rynek Państwa Środka konkurują najwięksi producenci i eksporterzy produktów rolno-spożywczych na świecie. Również polscy przedsiębiorcy postrzegają Chiny jako jeden z najbardziej perspektywicznych rynków zbytu i prowadzą intensywne działania mające na celu zwiększenie sprzedaży. Mimo podejmowanych starań, eksport produktów rolno-spożywczych z Polski do Chin jest wciąż niewielki. Wprawdzie w 2019 r. osiągnął on rekordową wartość 207 mln euro, ale nadal stanowiło to zaledwie 0,7% eksportu rolno-spożywczego ogółem. Wybuch pandemii COVID-19 w Chinach pod koniec 2019 r. spowodował dodatkowe niespotykane dotąd perturbacje w handlu zagranicznym.

SŁOWA KLUCZOWE: Polska, Chiny, produkty rolno-spożywcze, handel zagraniczny, pandemia COVID-19

W artykule dokonano podsumowania zagadnień poruszonych na webinarium Foodie pt. „Etykietowanie i reklama żywności w praktyce – warsztaty ze stosowania prawa”, które odbyło się 26 października 2020 r. Omówiono wybrane treści obowiązkowe i dobrowolne, których przekazywanie może być problematyczne dla podmiotów odpowiedzialnych za informacje o żywności. Szczególną uwagę poświęcono wątpliwościom interpretacyjnym, jakie wzbudza tworzenie przekazu, który będzie z jednej strony atrakcyjny dla konsumenta, a z drugiej strony zgodny z przepisami. W części dotyczącej danych obowiązkowych poruszono kwestię zależności między poszczególnymi elementami etykiety na przykładzie informacji o składnikach, wartości odżywczej i aspektów wizualnych. Omówiono także wymagania dotyczące wskazywania pochodzenia podstawowego składnika produktu. W odniesieniu do informacji dobrowolnych wskazano, na co należy zwrócić uwagę, żeby nie wprowadzać konsumenta w błąd. Poruszono także zagadnienie oświadczeń zdrowotnych, skupiając się na elastyczności ich brzmienia i zakresie stosowania przepisów dotyczących oświadczeń.

SŁOWA KLUCZOWE: znakowanie żywności, reklama żywności, dane obowiązkowe, informacje dobrowolne, pochodzenie podstawowego składnika

Obecność izomerów trans kwasów tłuszczowych (TFA) w żywności i ich wpływ na zdrowie są przedmiotem wielu badań i dyskusji w środowisku naukowym. Naturalne izomery TFA występują w mięsie i mleku przeżuwaczy (1-11% wszystkich kwasów tłuszczowych) oraz w ich tłustych przetworach. Przemysłowych izomerów TFA dostarczają głównie tłuszcze częściowo uwodornione lub tłuszcze długotrwale ogrzewane w temperaturach >200°C, a ich największą zawartością charakteryzują się wyroby cukiernicze, margaryny twarde i słone przekąski (nawet >40% całej puli KT). Średnie spożycie izomerów TFA (głównie przemysłowych) w Europie wynosi 1,2-6,7 g dziennie, zaś w Polsce 2,8-6,9 g dziennie. Ze względu na ich negatywny wpływ na zdrowie, eksperci zalecają, żeby ilość izomerów TFA w diecie nie przekraczała 2 g dziennie (1% dobowego zapotrzebowania energii). W Unii Europejskiej wprowadzono limit zawartości przemysłowych izomerów TFA w produktach spożywczych – do 2 g na 100 g tłuszczu. Podejmowane są również liczne inicjatywy społeczne mające na celu zwiększenie świadomości konsumentów poprzez edukację żywieniową

SŁOWA KLUCZOWE: izomery trans kwasów tłuszczowych, źródła w diecie, wielkość spożycia, wpływ na zdrowie

Nieustanny rozwój opakowalnictwa żywności jest związany z rosnącymi wymaganiami konsumentów, wzmocnienia funkcji marketingowej czy koniecznością ochrony środowiska naturalnego. Bezpieczne i funkcjonalne opakowanie do żywności wymaga odpowiedniego zamknięcia. Dobór rodzaju zamknięcia w dużej mierze zależy od rodzaju materiału opakowaniowego oraz cech zapakowanego produktu. Do zamknięć opakowań zaliczane są: zamknięcia metalowe/plastikowe, korki, kapsle, wieczka z blachy stalowej lakierowanej, pokrywy czy zgrzewy. Produkt powinien być odpowiednio zabezpieczony przed wydostaniem się z opakowania czy oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Materiały zastosowane do produkcji opakowania i zamknięcia nie powinny reagować z produktem i wpływać na jego właściwości. Ponadto, zamknięcia są zaopatrywane w paski, mostki czy membrany, których obecność gwarantuje konsumentowi, że opakowanie nie zostało otwarte od momentu zapakowania produktu. Zamknięcie opakowania coraz częściej (poprzez szatę graficzną) pełni funkcję reklamowo- -promocyjną produktu i marki. Obecnie jednym z ważniejszych aspektów, obok zwiększania wytrzymałości opakowania, jest projektowanie ekologiczne.

SŁOWA KLUCZOWE: zamknięcie, opakowanie, zakrętka