Spis treści 7/2016; tom 70

Przemysł Spożywczy 7/2016Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 2 Biogospodarka o obiegu zamkniętym – Eugeniusz K. Chyłek, Tomasz Niepytalski, Józef A. Śliwa
    • W grudniu 2015 r. Komisja Europejska opublikowała Komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pn. „Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym”. Komisja Europejska przyjęła także działania zmierzające do udoskonala plan działania w kierunku zrównoważonej biogospodarki uwzględniającej ograniczenie procesów wytwarzania odpadów. Wyeliminowanie znacznej części odpadów może bowiem zapewnić zrównoważone funkcjonowanie współczesnej cywilizacji. Cel ten powinien stać się priorytetem realizowanej polityki, a umiejętność zapewnienia warunków rozwoju nauki, transferu wiedzy i innowacji do praktyki zadecyduje o przyszłości nie tylko Unii Europejskiej ale i każdego z państw członkowskich Wspólnoty. Efektywne wykorzystanie zaplecza naukowo-badawczego nauk rolniczych i pokrewnych, partnerstwa publiczno-prywatnego, środków pozabudżetowych i pochodzących z budżetów państw członkowskich oraz z środków programu Horyzont 2020 powinno zapewnić zrównoważony rozwój nie tylko w Europie, ale i w Polsce. W artykule przedstawiono podstawowe kierunki prac w ramach biogospodarki z uwzględnieniem reguł gospodarki o obiegu zamkniętym.
      SŁOWA KLUCZOWE: biogospodarka o obiegu zamkniętym, odpady, rozwój zrównoważony, zasoby biologiczne
  • 7 Globalne korporacje handlowe w Polsce – Piotr Chechelski
    • W artykule przedstawiono rozwój największych handlowych korporacji transnarodowych w Polsce oraz charakterystykę najważniejszych zmian własnościowych i organizacyjnych, jakie zaszły w ciągu ostatnich lat bezpośrednio lub pośrednio za ich przyczyną w handlu FMCG. Duża liczba korporacji handlowych powoduje, że proces przemian w handlu w naszym kraju przebiegał szybciej i w nieco odmienny sposób niż miało to miejsce w innych krajach. Istotne znaczenie miała też duża liczba małych podmiotów w handlu detalicznym żywnością istniejąca na przełomie XX i XXI w. Obecnie filie globalnych handlowych korporacji są dominującymi podmiotami w polskim handlu żywnością.
      SŁOWA KLUCZOWE: globalne korporacje handlowe, handel żywnością i FMCG, jednostki handlu
  • 12 Omnichannel – istota i korzyści dla przedsiębiorstwa i konsumenta – Urszula Kłosiewicz-Górecka
    • Celem artykułu jest wyjaśnienie istoty omnichannel oraz korzyści dla przedsiębiorstwa i konsumenta, wynikających z wprowadzenia wielokanałowego systemu sprzedaży. W artykule opisano etapy rozwoju kanałów dystrybucji – od singlechannel do omnichannel. Do kluczowych czynników rozwoju omnichannel zaliczono zmiany w zachowaniach zakupowych konsumentów oraz rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych, których zastosowanie w sferze handlu przyniosło rozwój e-handlu i m-handlu oraz nowe sposoby komunikacji z klientami. Artykuł został przygotowany na podstawie literatury krajowej i zagranicznej, w tym pozyskanej z Internetu, oraz wypowiedzi przedstawicieli praktyki gospodarczej na temat omnichannel podczas seminariów i spotkań z udziałem pracowników nauki. Artykuł ma charakter poznawczy i może mieć walory aplikacyjne, jeśli przedsiębiorstwa produkcyjne i handlowe podejmą wskazane w artykule działania rozwijające omnichannel.
      SŁOWA KLUCZOWE: omnichannel, e-handel, zachowania konsumentów, Kody JEL: L81, D12
  • 16 Rynek rzepaku i oleju rzepakowego w Polsce i na świecie. Perspektywa rozwoju produkcji w latach 2003/2004-2014/2015 – Agnieszka Rękas, Małgorzata Wroniak, Krzysztof Krygier
    • W artykule omówiono stan i perspektywy produkcji rzepaku w Polsce i na świecie w latach 2003/2004-2015/2016. Wskazano jego głównych producentów oraz przedstawiono zmiany powierzchni upraw i plonowania. Zobrazowano zmiany produkcji oleju rzepakowego na świecie i w UE oraz wskazano główne kierunki jego wykorzystania. Pomimo stopniowego wzrostu produkcji rzepaku w sezonach 2003/2004-2013/2014, w ostatnich latach odnotowuje się spadek zbiorów. Przyczyn tej niekorzystnej sytuacji należy doszukiwać się w decyzji Parlamentu Europejskiego dotyczącej zmniejszenia produkcji biopaliw pierwszej generacji. SŁOWA KLUCZOWE: rzepak, olej rzepakowy, produkcja, perspektywy

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 20 Procesowe zarządzanie identyfikowalnością w magazynie żywności. Opis przypadku – Grzegorz Sokołowski
    • Istotą identyfikowalności jest możliwość monitorowania ruchu i pochodzenia danego produktu (partii produkcyjnej) na każdym etapie łańcuch dostaw, czyli możliwość uzyskania danych z poprzedniego etapu łańcucha (od kogo i co otrzymano?) i jednocześnie dostarczenia informacji do następnego etapu (do kogo i co wysłano?). W artykule opisano, w jaki sposób firma sektora żywnościowego może zarządzać procesem identyfikowalności w kontekście magazynu wyrobów gotowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: standardy GS1, system automatycznego gromadzenia danych, ADC, identyfikowalność, analiza procesowa, BPMN
  • 22 Paleta opakowanie czy urządzenie? – Adam Wojciechowski
    • Przepisy bezpieczeństwa pracy zobowiązują pracodawców do stosowania takich rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które przyczynią się do wyeliminowania ręcznych prac transportowych. Można to osiągnąć przez wprowadzenie szeroko pojętej mechanizacji realizowanych czynności, ale konieczne jest zachowanie odpowiedniej jakości transportowanych towarów oraz bezpieczeństwa pracy. Najbardziej pomocne podczas mechanizacji prac transportowych są palety. W wielu przypadkach palety są uznawane za opakowania. Czy jest to słuszne, spróbujemy wyjaśnić w artykule.
      SŁOWA KLUCZOWE: logistyka, magazyn, składowanie, palety, opakowania

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 25 Rozwój sektora opakowań jadalnych. Branża owocowo-warzywna – Justyna Kadzińska, Monika Janowicz, Stanisław Kalisz
    • Branża owocowo-warzywna wciąż poszukuje rozwiązań, które pozwolą na zwiększenie trwałości oraz uatrakcyjnienie oferty produktów. Szczególnie ważne są technologie, które przyniosą korzyści producentom, a jednocześnie będą w pełni akceptowane przez konsumentów. Dotyczy to zarówno sfery produkcji, jak i obrotu żywnością. Jednym z takich rozwiązań mogą stać się opakowania jadalne, których istnienia konsument nie zawsze jest świadomy. Zastosowanie takich rozwiązań może równocześnie stanowić wartość dodaną do produktu.
      SŁOWA KLUCZOWE: owoce, warzywa, purée, opakowanie jadalne, film jadalny
  • 28 Pasteryzacja soków – Mariusz Goca
    • W wyniku wtórnej pasteryzacji soku uzyskuje się produkt komercyjnie sterylny, tzn. pozbawiony mikroorganizmów zdolnych do namnażania w warunkach otoczenia podczas produkcji, dystrybucji i przechowywania. Proces pasteryzacji powinien być tak zaprojektowany, aby możliwe było osiągnięcie określonej temperatury wewnątrz fazy stałej produktu (cząstek owoców) przy jednoczesnym uniknięciu przegrzania fazy ciekłej (soku). Równie ważne pod względem technologicznym jest zapewnienie jednorodnej dystrybucji cząstek owoców w całej objętości produktu oraz ochrona cząstek przed zniszczeniem ich struktury (utratą ich integralności) w procesie produkcji soku. Wymagania te mogą być spełnione przez odpowiednie zaprojektowanie linii produkcyjnej.
      SŁOWA KLUCZOWE: pasteryzacja, sok, cząstki owoców, produkcja
  • 32 Polska potentatem w produkcji soków

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 33 Pszenne pieczywo w diecie bezglutenowej? – Anna Diowksz, Joanna Leszczyńska
    • Nowym kierunkiem w próbach otrzymywania pieczywa bezpiecznego dla osób z nietolerancją glutenu jest poddanie surowców ukierunkowanej obróbce. Obiecujące wyniki w obniżaniu immunoreaktywności mąki pszennej daje zastosowanie fermentacji zakwasu. Fermentacja z udziałem wyselekcjonowanych szczepów bakterii mlekowych powoduje degradację albumin, globulin i gliadyn, hydrolizowany jest także fragment alfa-gliadyny odpowiedzialny za nietolerancję u chorych na celiakię, w stopniu zależnym od uzdolnień szczepowych. Fermentacja prowadzona przez kultury mieszane często daje efekt synergistyczny. Zastosowanie odpowiednio dobranych kultur starterowych skutkuje daleko posuniętą hydrolizą białek prowadząc do obniżenia toksyczności glutenu. Zaawansowana hydroliza białek glutenowych powoduje jednak utratę właściwości lepkosprężystych ciasta. Prowadzone są zatem prace nad założeniami technologicznymi produkcji pszennego pieczywa przeznaczonego dla osób z umiarkowaną nadwrażliwością pokarmową na gluten.
      SŁOWA KLUCZOWE: pieczywo, dieta bezglutenowa, fermentacja
  • 36 Nasiona bobu w walce z chorobą Parkinsona – Katarzyna Pawłowska, Maciej Kuligowski, Jacek Nowak
    • Bób jest jedną z najdłużej uprawianych roślin na świecie, lecz wciąż niedocenioną w wielu krajach. Nasiona bobu są wykorzystywane zarówno jako pasza dla zwierząt, jak i żywność dla ludzi. W Polsce jest uprawiany na niewielką skalę i spożywa się go głównie sezonowo. Największym producentem nasion bobu są Chiny. Znikoma zawartość tłuszczu w nasionach sprawia, że może być stosowany przez osoby stosujące diety niskotłuszczowe, a dzięki wysokiej zawartości białka może stanowić substytut mięsa w diecie wegetariańskiej. Nasiona bobu zawierają także związki antyodżywcze, takie jak saponiny, lektyny, inhibitory proteaz czy kwas fitynowy. Bób może pełnić ważną funkcję w prewencji chorób neurodegeneracyjnych jako źródło prekursorów neuroprzekaźników. Zawiera l-3,4-dihydrosyfenyloalaninę, związek stosowany w leczeniu cierpiących na chorobę Parkinsona. Brak efektów ubocznych, często występujących przy podawaniu syntetycznej formy tego związku, jest zaletą stosowania tej rośliny w terapii. Niektóre technologie fermentacji zwiększają ilość prekursorów neurotransmiterów.
      SŁOWA KLUCZOWE: bób, L-dopa, dopamina, neurotransmitery
  • 39 Zbilansowana dieta ważna dla kobiet w ciąży – Dorota Szostak-Węgierek
    • Właściwie zbilansowana dieta przed i w czasie ciąży ma istotne znaczenie w zapobieganiu powikłaniom ciąży, takim jak cukrzyca ciążowa, nadciśnieniowe stany ciążowe, a ponadto także porodowi przedwczesnemu, zaburzeniom rozwoju wewnątrzmacicznego płodu prowadzącym do mikro- lub makrosomii oraz wadom wrodzonym. Zmniejsza też ryzyko chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych w dorosłym życiu dziecka, zapobiega podobnym zagrożeniom także u matki. Najważniejsze cele postępowania dietetycznego to: normalizacja przedciążowej masy ciała (unikanie zarówno niedowagi, jak i nadwagi oraz otyłości), zapewnienie prawidłowego jej przyrostu podczas ciąży, zapobieganie niedożywieniu i niedoborom pokarmowym, a także nadmiernemu spożyciu niektórych składników odżywczych. Bardzo ważne jest też zapobieganie zakażeniom patogenami pochodzącymi z żywności.

WYDARZENIA

  • 42Laureaci VIII Ogólnopolskiego Konkursu Opakowań PakStar 2016 i V Krajowego Konkursu Projektów Opakowań Student PakStar 2016
  • 43 Bezpieczeństwo żywnościowe w Polsce stabilne