Spis treści 4/2012
GOSPODARKA
- 2 Ceny żywności w 2011 r. i przewidywane ich zmiany w 2012 r. – Krystyna Świetlik
- W 2011 r. utrzymała się w Polsce, obserwowana od 2004 r., tendencja realnego drożenia żywności. W 2011 r., w porównaniu z 2010 r., ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły realnie o 1,1%, a w porównaniu z 2003 r. – o 8,4%. W ub. roku wzrosły ceny wszystkich podstawowych grup produktów spożywczych, z wyjątkiem warzyw i jaj. Przewiduje się, że w 2012 r. ceny żywności będą rosły nieco wolniej niż w roku poprzednim, z powodu mniejszego popytu wewnętrznego, mocniejszego złotego oraz słabszego wzrostu cen surowców rolniczych na rynkach światowych.
SŁOWA KLUCZOWE: inflacja, ceny żywności, ceny światowe
- 8 Gazele Biznesu małych i średnich firm spożywczych – Jadwiga Drożdż
- Producenci artykułów spożywczych, napojów i wyrobów tytoniowych stanowili 6,2% najbardziej dynamicznych małych i średnich firm w XII edycji rankingu Gazele Biznesu 2011. Zakwalifikowały się do niego 233 przedsiębiorstwa zaliczane do przedsiębiorstw przemysłu spożywczego. Byli oni reprezentantami wszystkich branż, z wyjątkiem cukrowniczej i spirytusowej. Najliczniej reprezentowana była produkcja i przetwórstwo mięsa, produkcja koncentratów spożywczych, mleka i jego przetworów oraz produkcja przetworów owocowo-warzywnych. W niektórych branżach liderzy tego rankingu zwiększyli swoją sprzedaż nawet kilkakrotnie, a w wielu przypadkach utrzymali swoje wysokie pozycje z roku poprzedniego.
SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, małe i średnie firmy spożywcze, ranking najbardziej dynamicznych firm
TECHNIKA – TECHNOLOGIA
- 12 Aktywność wody produktów mlecznych. Cz. II – Michał A. Olkowski, Antoni Pluta, Anna Berthold-Pluta, Jolanta Wiska
- W artykule omówiono zagadnienia dotyczące wpływu aktywności wody na dojrzewanie i cechy serów, wytwarzanie kwasów organicznych przez bakterie mlekowe i ich rozwój w mleku fermentowanym oraz na zdolność do przeżycia i rozwoju pożytecznej i szkodliwej mikroflory w produktach mlecznych. Ponadto scharakteryzowano wpływ aktywności wody na zdolność katalityczną enzymów oraz opisano korelację pomiędzy ilością wytwarzanych przez bakterie mlekowe kwasów organicznych a aktywnością wody przy produkcji mlecznych napojów fermentowanych.
SŁOWA KLUCZOWE: aktywność wody, mikroorganizmy, sery, mleko fermentowane
- 18 Dezynfekcja w zakładach produkujących żywność. Problemy mikrobiologiczne – Anna Koziróg
- Główne problemy dotyczące dezynfekcji w spożywczych zakładach produkcyjnych związane są przede wszystkim z opornością drobnoustrojów na substancje biobójcze i powstawaniem biofilmów. Przyczyną problemów mikrobiologicznych w zakładzie mogą być źle przeprowadzone procesy mycia i dezynfekcji, nieprawidłowo zaprojektowane powierzchnie urządzeń i maszyn, ze szczelinami, pęknięciami, zarysowaniami, za bardzo chropowate, na których bardzo łatwo gromadzą się mikroorganizmy. W artykule scharakteryzowano rodzaje i mechanizmy oporności, jakie mogą występować wśród drobnoustrojów, a także przedstawiono czynniki sprzyjające powstawaniu biofilmów o dużej oporności na biocydy. Zaprezentowano również najczęściej popełniane błędy w procesie dezynfekcji.
SŁOWA KLUCZOWE: biocydy, oporność drobnoustrojów, biofilmy
- 25 Posadzki w zakładach przemysłu spożywczego – Sylwia Mierzejewska
- W artykule zaprezentowano informacje dotyczące nowoczesnych posadzek stosowanych w zakładach przemysłu spożywczego oraz omówiono ich właściwości. Szczegółowo opisano posadzki antybakteryjne, do produkcji których wykorzystuje się jony srebra. Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań w procesie projektowania lub modernizacji zakładu znacznie ułatwia utrzymanie odpowiedniej czystości w zakładzie i pozwala na ograniczenie kosztów związanych z myciem i dezynfekcją pomieszczeń produkcyjnych.
SŁOWA KLUCZOWE: higiena, mycie posadzek, posadzki, posadzki antybakteryjne
ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE
- 30 Składniki mineralne mleka i jego przetworów – Dorota Zaręba, Emilia Trebnio, Małgorzata Ziarno
- Zainteresowanie konsumentów żywnością funkcjonalną jest coraz większe, a mleko i produkty mleczne stanowią komplementarne źródło wielu pierwiastków niezbędnych dla zdrowia człowieka. Pod względem wartości odżywczej są one zaliczane do najbardziej uniwersalnych i pełnowartościowych produktów żywnościowych. Dostarczają wielu składników odżywczych, w tym pierwiastków oraz towarzyszących substancji sprzyjających ich biodostępności dla ludzkiego organizmu. Korzystny stosunek białek mleka, witamin, magnezu oraz wapnia w mleku i produktach mlecznych sprawia, że są one zbilansowanymi źródłami obu pierwiastków i trudno je zastąpić innymi produktami spożywczymi. Zwyczaj spożywania produktów mlecznych i picia mleka powinien być wpajany już w dzieciństwie, wtedy zmniejsza się lub eliminuje ryzyko wystąpienia osteoporozy w starszym wieku. Warto o tym pamiętać teraz, gdy obserwuje się w Polsce wzrostową tendencję konsumpcji mleka i większości przetworów mleczarskich.
SŁOWA KLUCZOWE: mleko, produkty mleczne, makroelementy, mikroelementy
LOGISTYKA – OPAKOWANIA
- 36 Maszyny pakujące w przemyśle spożywczym. Wymagania bezpieczeństwa na rynku UE – Jerzy Stępień
- Maszyny pakujące powinny spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało konieczność dostosowania tych wymagań do przepisów unijnych. Wszystkie te aspekty bezpieczeństwa zostały ujęte w pracach realizowanych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym przez Komitet Techniczny nr 162 ds. Logistyki, Kodów Kreskowych i Gospodarki Magazynowej. W ramach działalności normalizacyjnej KT nr 162, do zbioru Polskich Norm włączono normy opracowane przez CEN/TC 146 dotyczące bezpieczeństwa maszyn pakujących.
SŁOWA KLUCZOWE: maszyny pakujące, bezpieczeństwo, wymagania, normy
PRAWO
- 40 GMO w Unii Europejskiej. Regulacje prawne – Izabela Błaszkiewicz
- W Unii Europejskiej regulacje prawne dotyczące genetycznie zmodyfikowanych organizmów powstały głównie z myślą o ochronie środowiska oraz bezpieczeństwa żywności. Unijny pakiet legislacyjny dotyczący GMO składa się z wielu rozporządzeń i dyrektyw. Naczelną zasadą jest zakaz uwalniania do środowiska i użycia GMO. Zakaz może być zniesiony zezwoleniem dotyczącym uprawy GMO lub jego użycia w żywności lub paszy. Ocena ryzyka jest przeprowadzana przez EFSA, państwa członkowskie i Komisja Europejska podejmują zaś decyzje mające na celu zarządzanie ryzykiem związanym z GMO. Zarówno GMO, jak i produkty GMO podlegają zasadzie swobodnego przepływu towarów. Jednak państwa członkowskie mają istotne możliwości wprowadzenia ograniczeń w tym zakresie. Na unijny pakiet legislacyjny dotyczący GMO składają się również przepisy dotyczące oznakowania, śledzenia, przemieszczania transgranicznego oraz ograniczonego użycia.
SŁOWA KLUCZOWE: GMO, UE, uwalnianie do środowiska, zezwolenie, oznakowanie
WYDARZENIA