Polski ziemniak z poprzedniego sezonu kontra młody ziemniak z zagranicy. Rusza akcja „Polski ziemniak – bohater każdego obiadu”, która ma zachęcić konsumentów do kupowania tych polskich. Do działań włączają się sieci handlowe, a kampania obejmuje działania promujące i lepszą ekspozycję krajowego surowca.
Polski ziemniak to nie tylko produkt, ale też tradycja i fundament naszej kuchni. Przy obecnej nadpodaży część plonów może się zmarnować. Każdy wybór ma znaczenie – kupując polskie ziemniaki, wspieramy rolników, ograniczamy marnowanie żywności i inwestujemy w bezpieczeństwo żywnościowe kraju – mówi wiceminister Małgorzata Gromadzka.
Do akcji „Polski ziemniak – bohater każdego obiadu” włączają się sieci handlowe, które mają zwiększyć dostępność i widoczność polskich ziemniaków. Działania obejmują promocje oraz lepszą ekspozycję produktów, co ma ułatwić konsumentom wybór krajowego surowca.
Decyzje zakupowe konsumentów mogą bezpośrednio przełożyć się na poziom sprzedaży krajowych ziemniaków i sytuację producentów. Wybór polskich produktów oraz zwracanie uwagi na kraj pochodzenia ułatwia zagospodarowanie nadwyżek i ogranicza skalę strat.
Ubiegły rok był rekordowy dla krajowych zbiorów ziemniaka. Ich produkcja w Polsce przekroczyła znacznie krajowe zużycie, które wynosi ok. 5,5–6 mln ton rocznie. W 2025 r. zbiory sięgnęły ok. 7 mln ton, co oznacza wzrost o ok. 18% rok do roku. Nadwyżki trafiły do magazynów, a ceny skupu często nie pokrywają kosztów produkcji.
Poszukując skutecznych rozwiązań w MRiRW odbyły się spotkania z przedstawicielami branży, przetwórstwa i sieci handlowych, podczas których omawiano możliwe kierunki działań w celu pozbycia się nadwyżek tego surowca z magazynów. Jednym z wprowadzonych rozwiązań jest zmiana przepisów dotyczących jakości handlowej ziemniaków. Nowe regulacje wprowadzają dodatkowe kategorie jakościowe (m.in. ziemniaki drobne), co umożliwia wprowadzenie do obrotu części produkcji, która dotychczas nie trafiała na rynek, i tym samym ograniczenie strat.
Równolegle analizowane są inne kierunki zagospodarowania nadwyżek, w tym wykorzystanie ziemniaków na cele energetyczne, np. w biogazowniach, a także przekazywanie ich organizacjom pomocowym. Obowiązujące przepisy umożliwiają nieodpłatne przekazywanie produktów rolnych organizacjom pożytku publicznego.
Prowadzone są także działania na rzecz poprawy możliwości eksportowych oraz poszukiwania nowych rynków zbytu, a także ograniczania barier, w tym w obszarze wymagań fitosanitarnych. Podejmowane są również działania na rzecz skracania łańcucha dostaw i wzmacniania pozycji producentów.
Podobna sytuacja jest w wielu krajach Unii Europejskiej, co ogranicza możliwości eksportu. W okresie styczeń–listopad 2025 r. eksport ziemniaków wyniósł 146 tys. ton i był wyższy niż w poprzednich latach, jednak jego skala nie pozwala na zrównoważenie rynku.
Jednym z głównych kierunków wykorzystania nadwyżek pozostaje przetwórstwo. Produkcja frytek i wyrobów mrożonych może objąć ok. 578 tys. ton surowca, a produkcja chipsów utrzymuje się na poziomie ok. 371 tys. ton. W przemyśle skrobiowym przerób sięga ok. 990 tys. ton, a produkcja skrobi wzrasta do ok. 220 tys. ton.
Zwiększenie popytu na rynku krajowym ma szczególne znaczenie w warunkach ograniczonych możliwości eksportu i niewystarczających mocy przetwórczych. W tym kontekście działania promujące polskie ziemniaki oraz większa dostępność produktów w handlu mogą realnie wesprzeć stabilizację rynku.
(MRiRW)
