Przemysł Spożywczy 8/2026

Streszczenie: Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu żywność szczególnych kategorii, takich jak suplementy diety czy żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, od lat napotykają kontrowersyjne praktyki organów inspekcji sanitarnych w kwestiach związanych z weryfikacją kwalifikacji żywności. Wprawdzie przepisy i zasady postępowania administracyjnego są jasne, lecz w rzeczywistości dostrzec można niepokojący automatyzm terenowych stacji.

Streszczenie: We współczesnych rozważaniach o organizacjach, zarówno tych prywatnych, jak i publicznych, o wielkich korporacjach i niewielkich firmach rodzinnych, coraz częściej pojawia się słowo „zaufanie”. Mówi się, że zespół pozbawiony zaufania nie osiąga wysokich wyników. A także, że lider, któremu nikt nie ufa, prędzej czy później traci realny wpływ na ludzi. Podkreśla się również, że kultura organizacyjna oparta na podejrzliwości kosztuje przedsiębiorstwo znacznie więcej niż się powszechnie sądzi. Trudno się z tymi twierdzeniami nie zgodzić.

Streszczenie: W poprzednim artykule pisałem o filozofii Lean S&OP, czyli o tym, żeby budować proces S&OP wyłącznie wokół celów firmy i odcinać wszystko, co tych celów nie wspiera. Tym razem praktyka: jak to wdrożyć? Od czego zacząć? I jak sprawić, żeby pierwszy cykl był w ogóle możliwy do uruchomienia bez kilku miesięcy przygotowań.

Streszczenie: Dziś japońska produkcja uchodzi za wzór jakości, a kaizen wygląda tak, jakby był w Japonii od zawsze – jak herbata, bambus i ogrody zen. To nieprawda. Jeszcze w latach 50. XX w. napis „Made in Japan” był na Zachodzie synonimem tandety: wyrobów zawodnych, nietrwałych, przestarzałych technicznie, o tragicznej jakości. Kupowało się je, bo były tanie, i wyrzucało, gdy się psuły – a psuły się szybko.

Streszczenie: Polski przemysł spożywczy od 2020 r. funkcjonuje w warunkach wysokiej zmienności otoczenia gospodarczego wynikającej z pandemii COVID-19, wojny w Ukrainie, napięć geopolitycznych oraz zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw. Mimo tych wyzwań sektor wykazuje dużą odporność i zdolność adaptacji, utrzymując stabilny wzrost produkcji oraz silną pozycję konkurencyjną na rynkach zagranicznych. W ostatnich pięciu latach produkcja sprzedana przemysłu spożywczego w ujęciu realnym wzrosła o ponad 26%, a głównym czynnikiem rozwoju pozostawał eksport, którego udział w produkcji sektora wyniósł prawie 50%. Spadek lub powolny wzrost towarowej produkcji rolnictwa nie był czynnikiem hamującym rozwój przetwórstwa żywności. Postępowała dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia surowcowego i coraz większe było znaczenie importu surowców i półfabrykatów. Pomimo silnych wzrostów cen surowców rolnych, energii i kosztów produkcji, sytuacja ekonomiczno-finansowa sektora była korzystna. Przedsiębiorstwa utrzymywały relatywnie wysoką rentowność, bezpieczny poziom płynności finansowej oraz malejące zadłużenie, jednocześnie zwiększając aktywność inwestycyjną. Ostatnio widoczne było jednak stopniowe pogarszanie się relacji kosztowo-cenowych oraz obniżanie marż przetwórczych. W 2025 r. i w I kwartale 2026 r. narastało zróżnicowanie oraz pogorszenie sytuacji ekonomicznej niektórych branż. W 2025 r. tylko branża cukrownicza nie generowała zysku netto, a w I kwartale 2026 r. dołączyły do niej piwowarska i tytoniowa. Perspektywy rozwoju sektora pozostają jednak korzystne, ale przedsiębiorstwa będą funkcjonować w warunkach zwiększonej niepewności związanej z napięciami geopolitycznymi, transformacją klimatyczną, liberalizacją handlu międzynarodowego oraz rosnącą konkurencją na rynku unijnym. Kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju będą miały innowacje technologiczne, poprawa efektywności energetycznej, rozwój eksportu oraz zdolność przedsiębiorstw do szybkiego dostosowywania do zmieniających się warunków rynkowych.

SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, artykuły spożywcze, napoje, wyroby tytoniowe, zysk

Streszczenie: Glifosat wzbudza wiele kontrowersji wśród konsumentów. międzynarodowe instytucje, tj. europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (eFsA) i europejska Agencja Chemikaliów (eCHA), uznały glifosat za bezpieczny przy zachowaniu norm stosowania, jednak Światowa organizacja Zdrowia zaklasyfikowała go jako „potencjalnie rakotwórczy”. W związku z tym obawy narastają, że pozostałości tego herbicydu mogłyby trafić do żywności, w tym do popularnie stosowanego przez polskich konsumentów oleju rzepakowego. Jednak wyniki badań przeprowadzone w maju 2026 r. na 14 próbkach olejów rzepakowych (wyprodukowanych w polsce i kupionych w polskich sklepach) wykonane przez dwa niezależne i akredytowane laboratoria wskazują, że oleje rzepakowe zarówno tłoczone na zimno, jak i rafinowane nie zawierają glifosatu. Świadczy to o tym, że oleje dostępne na polskim rynku są bezpieczne i wolne od pozostałości tego środka ochrony roślin.

SŁOWA KLUCZOWE: olej rzepakowy, glifosat, rafinacja, oleje tłoczone na zimno, herbicydy

Streszczenie: Systemy Cleaning In Place (CIP) zostały stworzone w celu automatyzacji procesu przy wydajnym i skutecznym czyszczeniu i dezynfekcji zamkniętych urządzeń w przemyśle przetwórstwa spożywczego. Połączone działanie substancji chemicznych, wstrząsów i ciepła pomaga usunąć zanieczyszczenia organiczne, nieorganiczne i mikroorganizmy z rurociągów bez konieczności czyszczenia ręcznego. Osiągnięcie optymalnych rezultatów czyszczenia w najkrótszym możliwym czasie wymaga zapewnienia właściwych warunków działania środków chemicznych i prawidłowej konfiguracji systemu CIP.

Streszczenie: Artykuł omawia znaczenie mikroorganizmów zimnolubnych (psychrofili i psychrotrofów) dla jakości i bezpieczeństwa żywności. przedstawiono ich wymagania temperaturowe, występowanie oraz rolę w psuciu żywności. szczególną uwagę poświęcono gatunkom takim jak Pseudomonas spp., Brochothrix thermosphacta, Flavobacterium spp. i Listeria monocytogenes. omówiono też najważniejsze mechanizmy adaptacji drobnoustrojów do zimna oraz zasygnalizowano wpływ wahań temperatury w łańcuchu chłodniczym na dynamikę rozwoju mikroflory i trwałość produktów.

SŁOWA KLUCZOWE: bakterie psychrofilne, bakterie psychrotrofowe, łańcuch chłodniczy, bezpieczeństwo żywności, Pseudomonas spp., Listeria monocytogenes

Streszczenie: Mrożenie należy do najważniejszych metod utrwalania żywności, gdzie osiąga się przedłużenie trwałości produktów przy jednoczesnym zachowaniu ich wartości odżywczej. Nie bez znaczenia jest również wysokie bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz dobre zachowanie właściwości sensorycznych. proces ten ogranicza aktywność enzymatyczną, hamuje rozwój mikroorganizmów oraz spowalnia reakcje chemiczne odpowiedzialne za degradację składników żywności. Jakość produktów mrożonych jest jednak determinowana przez szereg czynników technologicznych, w tym szybkość zamrażania, temperaturę przechowywania, czas magazynowania oraz sposób rozmrażania. szczególne znaczenie ma przebieg procesu krystalizacji wody, który wpływa na stopień uszkodzenia struktury komórkowej i późniejsze właściwości produktu po rozmrożeniu.

SŁOWA KLUCZOWE: mrożenie, jakość, technologia żywności, produkty spożywcze, krystalizacja lodu, trwałość żywności, bezpieczeństwo mikrobiologiczne

Streszczenie: W młynarstwie każda inwestycja jest decyzją na lata. Urządzenia transportowe pracują w ruchu ciągłym, dlatego przy wyborze dostawcy cena nie może być kryterium rozstrzygającym. Liczy się to, czy instalacja będzie działać bezawaryjnie przez kolejne dekady – i czy za urządzeniami stoi partner, na którego można liczyć również długo po odbiorze.

Streszczenie: Obserwując globalny oraz rodzimy rynek spożywczy w ostatnich latach, Aromaty inspirowane Azją – kierunki odnotowujemy wyraźną ewolucję w podejściu konsumentów do wyboru o rosnącym potencjale wdrożeniowym produktów FMCG. Współczesny odbiorca, napędzany łatwym dostępem do informacji i globalną wymianą kulturową, poszukuje w żywności czegoś więcej niż tylko podstawowych wartości odżywczych czy standardowej, poprawnej jakości. Smak przestał być wyłącznie elementem sensorycznym – stał się nośnikiem unikalnych doświadczeń, narracji oraz emocjonalnego zakorzenienia w konkretnych kulturach. Najbardziej wyrazistym przejawem tego zjawiska jest bezprecedensowy wzrost zainteresowania profilami wywodzącymi się z Dalekiego Wschodu.

Streszczenie: Napoje energetyczne stanowią złożoną grupę produktów funkcjonalnych zawierających kofeinę, taurynę, cukry lub substancje słodzące oraz liczne dodatki bioaktywne, których łączne oddziaływanie na organizm nie zostało jeszcze w pełni poznane. Coraz więcej badań wskazuje, że regularne spożywanie tych napojów może wpływać na skład i funkcjonowanie mikrobioty jelitowej, jednak obserwowane efekty zależą od całej receptury produktu, a nie pojedynczych składników. Dotychczasowe wyniki sugerują możliwość zaburzeń równowagi mikrobiologicznej oraz zmian w aktywności metabolicznej bakterii jelitowych, choć dostępne dane pozostają niejednoznaczne. Aktualny stan wiedzy podkreśla potrzebę dalszych badań nad długoterminowym wpływem napojów energetycznych na mikrobiotę jelitową oraz nad opracowaniem produktów o korzystniejszym profilu zdrowotnym.

SŁOWA KLUCZOWE: napoje energetyczne, mikrobiota jelitowa, kofeina, tauryna, substancje słodzące, cukier, napoje funkcjonalne, zdrowie jelit

Streszczenie: System kontrolowanego chłodzenia w odgrywa znaczącą rolę w przetwórstwie warzyw, przyczyniając się do utrzymania bezpieczeństwa żywności oraz jako ograniczając straty surowca. W artykule i przedstawiono analizę procesu produkcji przetworów warzywnych ze szczególnym uwzględnieniem transportu i przechowywania tego chłodniczego surowców w celu określenia emisji gazów cieplarnianych (GHG) i śladu węglowego (CF). strat przeprowadzono badania termowizyjne w celu identyfikacji mostków cieplnych oraz opracowania działań zmierzających do ograniczenia strat energii i poprawy efektywności energetycznej obiektu. stwierdzono, że transport zewnętrzny stanowi dominujące źródło emisji rolę GHG. Wyznaczona wartość śladu węglowego przechowywania na różnych temperaturach (7-12°C) wynosiła od 0,80 do 1,07 kg Co /kg 2eq surowca. Uzyskane wyniki posłużyły podstawa do zaprojektowania wdrożenia zintegrowanego systemu monitorowania parametrów środowiskowych oraz mediów energetycznych. Zastosowanie systemu umożliwia bieżącą optymalizację warunków przechowywania, ograniczenie ilościowych i jakościowych surowca oraz redukcję zużycia energii elektrycznej, a w konsekwencji obniżenie śladu węglowego całego procesu. innowacyjne systemy monitorowania i kontroli warunków chłodniczych odgrywają zatem istotną w zmniejszaniu negatywnego wpływu przemysłu rolno-spożywczego środowisko.

SŁOWA KLUCZOWE: ślad węglowy, proces przechowywania, chłodnictwo, system opomiarowania linii produkcyjnej, termowizja

Streszczenie: Marnotrawstwo żywności jest poważnym problemem środowiskowym i ekonomicznym, a duża część strat powstaje podczas transportu i magazynowania. Jedną z głównych przyczyn psucia się produktów jest brak stabilnej temperatury w łańcuchu logistycznym. skuteczna izolacja termiczna pomaga ograniczyć te straty, chroniąc żywność przed wpływem warunków zewnętrznych. Współczesne wyzwania związane ze wzrostem cen energii, wymaganiami środowiskowymi oraz dążeniem do dekarbonizacji przemysłu stymulują rozwój nowych technologii izolacyjnych [12, 15]. obok powszechnie stosowanych materiałów, takich jak pianki poliuretanowe, polistyren ekstrudowany czy wełna mineralna, coraz większe zainteresowanie budzą rozwiązania o podwyższonych parametrach termoizolacyjnych, m.in. aerożele, panele próżniowe (Vip) oraz materiały pochodzenia biologicznego [14, 15]. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie znaczenia materiałów izolacyjnych w przemyśle spożywczym, omówienie podstawowych wymagań stawianych tym materiałom oraz analiza aktualnych trendów rozwojowych związanych z poprawą efektywności energetycznej, bezpieczeństwa użytkowania i zrównoważonego rozwoju sektora spożywczego.

SŁOWA KLUCZOWE: transport, materiał izolacyjny, przemysł spożywczy