Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) skontrolowała tłuszcze mleczne do smarowania dostępne na polskim rynku. Choć większość ocenionych produktów spełniała obowiązujące wymagania jakościowe, inspektorzy wykryli nieprawidłowości dotyczące zarówno parametrów fizykochemicznych, jak i oznakowania.
Kontrolą objęto różnego rodzaju tłuszcze mleczne do smarowania, przede wszystkim masło oraz tzw. masło klarowane, oferowane przez 72 podmioty działające na terenie całego kraju – producentów oraz placówki handlowe. Nieprawidłowości stwierdzono u 29,2% kontrolowanych podmiotów.
Pozytywną informacją jest fakt, że IJHARS nie kwestionowała cech organoleptycznych badanych produktów. Problemy dotyczyły jednak innych aspektów jakości handlowej.
W 12,9% skontrolowanych partii wykryto niezgodności w zakresie parametrów fizykochemicznych. Najczęściej dotyczyły one zawartości tłuszczu, która nie odpowiadała wymaganiom określonym w przepisach lub deklaracjom producentów zamieszczonym na opakowaniach.
Jeszcze częściej występowały błędy w znakowaniu. Nieprawidłowości tego typu stwierdzono w 15,2% badanych partii. Inspektorzy kwestionowali między innymi stosowanie deklaracji „bez konserwantów”, sugerującej szczególne właściwości produktu, mimo że dodawanie konserwantów do masła nie jest dozwolone. Wśród uchybień znalazły się również brak informacji o procentowej zawartości tłuszczu, nieprawidłowe jej deklarowanie, niewyróżnianie składników alergennych, błędne oznaczenia dotyczące terminu przydatności do spożycia oraz brak wymaganych warunków przechowywania.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami IJHARS zastosowała sankcje przewidziane w przepisach prawa żywnościowego.
Jakie wymagania muszą spełniać tłuszcze mleczne?
Przepisy unijne i krajowe precyzyjnie określają wymagania dla tłuszczów mlecznych do smarowania. Podstawowym surowcem do ich produkcji jest mleko lub przetwory mleczne. Dopuszczalne jest stosowanie innych substancji niezbędnych technologicznie, pod warunkiem że nie zastępują one składników mleka. Oznacza to, że produkty te nie mogą zawierać tłuszczów innych niż mleczne, takich jak oleje roślinne czy tłuszcze zwierzęce pochodzenia niemlecznego.
Podstawowym kryterium klasyfikacji jest zawartość tłuszczu. Zgodnie z przepisami:
- masło powinno zawierać od 80 do 90% tłuszczu, nie więcej niż 16% wody i maksymalnie 2% suchej masy beztłuszczowej mleka;
- masło o zawartości trzech czwartych tłuszczu powinno zawierać od 60 do 62% tłuszczu;
- masło półtłuste od 39 do 41% tłuszczu;
- pozostałe tłuszcze mleczne do smarowania są oznaczane poprzez wskazanie rzeczywistej zawartości tłuszczu procentowego.
W przypadku produktów zawierających nie więcej niż 62 proc. tłuszczu dopuszczalne jest stosowanie określeń takich jak „o zmniejszonej zawartości tłuszczu” lub „lekki”.
Na rynku dostępne są także produkty smakowe, np. masło z dodatkiem czosnku czy ziół. Nazwa „masło z…” może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do produktów zawierających co najmniej 75 proc. tłuszczu mlecznego, wytwarzanych na bazie masła i wzbogaconych składnikami nadającymi charakterystyczne cechy smakowe.
Warto pamiętać również o kategorii określanej potocznie jako „masło klarowane”. Jego prawidłowa nazwa prawna to „bezwodny tłuszcz mleczny”, czyli produkt stanowiący skoncentrowany tłuszcz mleczny pozbawiony niemal całkowicie wody.
Kontrola IJHARS pokazuje, że oznakowanie pozostaje jednym z najczęstszych obszarów niezgodności. Tymczasem prawidłowa informacja na opakowaniu ma kluczowe znaczenie zarówno dla konsumentów, jak i dla uczciwej konkurencji na rynku.
Producenci powinni zwracać szczególną uwagę na prawidłowe deklarowanie zawartości tłuszczu, poprawne oznaczanie alergenów, stosowanie właściwych określeń dotyczących trwałości produktu oraz podawanie warunków przechowywania zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.
Wyniki kontroli wskazują, że choć ogólny poziom jakości tłuszczów mlecznych na rynku pozostaje wysoki, nadal istnieje potrzeba stałego monitorowania zgodności produktów z wymaganiami prawa żywnościowego oraz dbałości o rzetelne informowanie konsumentów.
(inf. prasowa)
