Przemysł Spożywczy 3/2026

Streszczenie: Polski eksport ryb i owoców morza wyniósł w 2024 r. 451 tys. ton o wartości 3,27 mld EUR, co stanowiło odpowiednio 6,3 i 8,8% unijnego eksportu ogółem. Jednocześnie zapotrzebowanie krajów UE na tę grupę produktów wyniosło blisko 11 mln ton, a udział polskich produktów w unijnym imporcie stanowił już tylko 3,9%. W artykule scharakteryzowano ogólne zmiany, jakie zaszły w popycie importowym na produkty rybołówstwa w krajach unijnych w latach 2015-2024 oraz przedstawiono szczegółową analizę wybranych państw z uwzględnieniem tendencji oraz struktury gatunkowej, produktowej i geograficznej przywozu oraz znaczenia w danym rynku polskich produktów.

SŁOWA KLUCZOWE: rynek ryb, przetwórstwo ryb, handel zagraniczny produktami rybołówstwa, konkurencyjność

Streszczenie: Cynamon jest znaną i bardzo często stosowaną przyprawą pozyskiwaną z kory, kojarzoną z deserami, napojami i całymi potrawami. Obok zastosowania kulinarnego, ma on bardzo szerokie znaczenie fitoterapeutyczne i kosmetyczne, dlatego często można spotkać go w recepturach kosmetyków. Najpowszechniej spotkać można dwa typy cynamonu – cynamon cejloński oraz kasja. Oba mają zastosowanie kulinarne oraz fitoterapeutyczne, ale różnią się między sobą zarówno walorami sensorycznymi – intensywnością zapachu czy smakiem, ale także składem chemicznym i wyglądem zewnętrznym. Oba rodzaje cynamonu charakteryzuje obecność aldehydu cynamonowego, który odpowiada za typowy zapach tej przyprawy, ale również zawierają eugenol (w różnych ilościach), a cynamon kasja również kumarynę. Na półkach sklepowych można także spotkać preparaty uzyskane z cynamonowca kamforowego, który stosuje się wyłącznie do celów kosmetycznych lub leczniczych i nie ma on zastosowania w gastronomii. Głównym składnikiem olejku eterycznego tego cynamonowca jest kamfora.

SŁOWA KLUCZOWE: cynamon, olejek cynamonowy, aldehyd cynamonowy, kamfora

Streszczenie: Zrównoważone opakowanie staje się kluczowym elementem przyszłości branży spożywczej, odpowiadając zarówno na potrzeby ochrony środowiska, jak i zapewnienia bezpieczeństwa żywności. Wobec rosnącej produkcji odpadów z tworzyw sztucznych oraz presji ze strony konsumentów, regulatorów i organizacji ekologicznych, sektor opakowaniowy intensywnie poszukuje alternatywnych rozwiązań opartych na biopolimerach, materiałach kompostowalnych, biodegradowalnych oraz surowcach pochodzących z recyklingu. Coraz większą uwagę zwraca się również na wykorzystanie odpadów rolniczych jako źródła wartościowych biopolimerów możliwych do zastosowania w produkcji folii, powłok oraz inteligentnych systemów pakowania. Innowacje technologiczne oraz założenia gospodarki o obiegu zamkniętym wspierają rozwój materiałów o ulepszonych właściwościach mechanicznych, barierowych i funkcjonalnych. Pomimo istniejących barier – takich jak wysokie koszty produkcji czy ograniczona infrastruktura recyklingowa – zrównoważone opakowania przynoszą liczne korzyści biznesowe, m.in. poprawę wizerunku marki, redukcję śladu węglowego oraz optymalizację zużycia materiałów. Przemyślane projektowanie opakowań może stać się fundamentem bardziej ekologicznej, efektywnej i konkurencyjnej przyszłości sektora spożywczego.

SŁOWA KLUCZOWE: zrównoważone opakowanie, recykling, biopolimery, odpady rolnicze

Streszczenie: Mikroplastik i nanoplastik stają się coraz istotniejszym wyzwaniem dla bezpieczeństwa żywności, a opakowania z tworzyw sztucznych należą do ważnych źródeł narażenia konsumentów. W artykule przedstawiono najczęściej stosowane materiały opakowaniowe w sektorze spożywczym (PE, PP, PET i PS), wyjaśniono mechanizmy ich degradacji oraz omówiono warunki sprzyjające migracji cząstek plastiku do żywności, takie jak podwyższona temperatura, wysoka zawartość tłuszczu czy długi czas przechowywania. Zaprezentowano aktualne dane dotyczące obecności mikroplastiku w wybranych grupach produktów, w tym w wodzie butelkowanej, produktach mlecznych, mięsie oraz żywności na wynos. Omówiono możliwe konsekwencje zdrowotne długotrwałej ekspozycji na mikro- i nanoplastik, w tym stres oksydacyjny, zaburzenia hormonalne, wpływ na układ odpornościowy oraz ryzyko kumulacji w organizmie. Zwrócono również uwagę na trudności związane z oznaczaniem mikroplastiku w żywności oraz ograniczenia obecnie stosowanych metod analitycznych. Wskazano także praktyczne kierunki ograniczania mikroplastiku, obejmujące rozwój alternatywnych materiałów opakowaniowych, usprawnienie procesów recyklingu oraz projektowanie bezpieczniejszych materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

SŁOWA KLUCZOWE: mikroplastik, żywność, tworzywa sztuczne, przemysł opakowań żywności

Streszczenie: Wraz z rosnącymi potrzebami technicznymi w zakresie równoważenia stylu życia konsumentów, trendów, regulacji, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa, a także umożliwienia marketingu, w ostatnich latach nastąpiła „eksplozja” zainteresowania i inwestycji w nowe materiały do kontaktu z żywnością (FCM) [8, 9, 14]. W dzisiejszym świecie krótkiej uwagi i narastającej troski o klimat opakowanie przestało być jedynie pojemnikiem. Stało się obietnicą: świeżości, przejrzystości i odpowiedzialnej trwałości. W niniejszym artykule przedstawiono najbardziej obiecujące obecnie alternatywy dla opakowań do żywności zarówno ze świata nauki, jak i rynkowych nowości już wdrożonych w nasze „sklepowe” „konsumenckie” życie. Literatura naukowa i doniesienia rynkowe wskazują, że innowacje koncentrują się głównie na: biopolimerach, nanomateriałach, aktywnych i inteligentnych systemach opakowań, a także na zrównoważonym wykorzystaniu recyklatów oraz ulepszaniu tradycyjnych polimerów [1, 3, 21, 23].

SŁOWA KLUCZOWE: materiały do kontaktu z żywnością, nanomateriały, biopolimery, recyklat, opakowania aktywne, opakowania inteligentne