Przemysł Spożywczy 7/2025

Streszczenie: Celem artykułu jest charakterystyka zmian, jakie zaszły w handlu rolno- spożywczym Polski z Ukrainą podczas rosyjsko-ukraińskiej wojny w kontekście zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych, w tym warunków handlu UE-Ukraina, oraz wskazanie szans i zagrożeń związanych z dalszą współpracą handlową między Polską a Ukrainą. Wybuch wojny skutkował wyraźnym zwiększeniem importu rolno-spożywczego Polski z Ukrainy. Dzięki niższym kosztom produkcji ukraińscy producenci mieli bowiem przewagi cenowe na rynku unijnym. Wzrost importu tylko częściowo można też tłumaczyć zawieszeniem kontyngentów i systemu cen wejścia w przywozie z Ukrainy do UE. Zmniejszył się natomiast udział Ukrainy w polskim eksporcie rolno-spożywczym. Polska eksportuje do Ukrainy przede wszystkim produkty przetworzone, a w mniejszym stopniu także warzywa, owoce i kawę. Importuje zaś głównie oleje roślinne (m.in. słonecznikowy, sojowy i rzepakowy) oraz makuchy, wykorzystywane do produkcji pasz. Z jednej strony, dalsza integracja Ukrainy z jednolitym rynkiem europejskim oznacza konieczność podnoszenia konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego poprzez jakość, inwestycje i dywersyfikację eksportu. Z drugiej strony, import relatywnie tańszych surowców i półproduktów z Ukrainy może być korzystny dla przetwórców, m.in. producentów pasz i biopaliw. Ponadto, wzrost dochodów mieszkańców Ukrainy to szansa na zwiększenie sprzedaży na tym rynku przez polskich eksporterów żywności.

SŁOWA KLUCZOWE: handel rolno-spożywczy, Polska, Ukraina, wojna

Streszczenie: W związku z obserwowanym wzrostem antybiotykooporności bakterii oraz potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności, bakteriofagi – wirusy replikujące wyłącznie w komórkach bakterii i archeonów – zyskują coraz większe zainteresowanie jako alternatywa dla konwencjonalnych metod utrwalania. Komercyjne biopreparaty fagowe wykazują wysoką skuteczność w eliminacji patogenów bakteryjnych, w tym Listeria monocytogenes, Salmonella spp. czy Escherichia coli na różnych etapach produkcji i przechowywania żywności. Dzięki swojej wysokiej specyficzności oraz braku toksyczności dla ludzi i zwierząt, fagi mogą przyczynić się do redukcji stosowania antybiotyków w łańcuchu żywnościowym, tym samym ograniczając presję selekcyjną sprzyjającą rozprzestrzenianiu się oporności. Choć metody oparte na wykorzystaniu fagów niosą ze sobą istotne korzyści, ich szersze wdrożenie wymaga przezwyciężenia barier regulacyjnych, technologicznych i produkcyjnych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy w zakresie zastosowań bakteriofagów w systemach produkcji żywności oraz ich potencjału w ograniczaniu transferu genów oporności w łańcuchu żywnościowym.

SŁOWA KLUCZOWE: bakteriofagi (fagi), antybiotykoopornośćjakość żywności, bezpieczeństwo zdrowotne, produkcja pierwotna, biosanityzacja, biokontrola

Streszczenie: Analiza śladu węglowego produkcji wyrobów mleczarskich pozwala na ocenę wpływu tej branży na środowisko i wskazanie obszarów wymagających optymalizacji. Celem badania było określenie emisji gazów cieplarnianych (GHG) w procesie produkcji mleka i jego przetworów w polskim zakładzie przemysłowym. Dokonano analizy produkcji, wyznaczono kluczowe parametry procesów oraz zastosowano odpowiednią metodę zbierania danych. Stwierdzono, że każdy proces produkcji ma swój udział w całkowitym śladzie węglowym (CF). CF produkcji nabiału wynosił 0,37 kg CO2eq/kg. Główne źródło emisji GHG stanowiło zużycie gazu ziemnego i energii elektrycznej, a każde z nich odpowiadało za około 40% całkowitych emisji. Monitorowanie i redukcja śladu węglowego to istotny krok w kierunku zrównoważonego rozwoju sektora mleczarskiego oraz dostosowania do międzynarodowych regulacji środowiskowych.

SŁOWA KLUCZOWE: zrównoważona produkcja, ślad węglowy, emisja GHG, przemysł mleczarski

Streszczenie: Artykuł przedstawia przegląd wybranych niekonwencjonalnych metod utrwalania żywności, które w ostatnich latach zyskują na znaczeniu. Opisano techniki, które pozwalają na przedłużenie trwałości produktów bez użycia wysokiej temperatury, umożliwiając zachowanie ich wartości odżywczej oraz cech sensorycznych, takich jak smak, zapach, tekstura i barwa. Szczególną uwagę poświęcono metodom takim jak przetwarzanie wysokociśnieniowe (HPP), pulsacyjne pole elektryczne (PEF), ultradźwięki (US) i plazma nietermiczna (zimna). Przedstawiono mechanizmy działania tych technologii, ich zalety oraz potencjalne ograniczenia w zastosowaniach przemysłowych.

SŁOWA KLUCZOWE: pulsacyjne pole elektryczne, wysokie ciśnienie hydrostatyczne, plazma nietermiczna, ultradźwięki, utrwalanie żywności

Streszczenie: Łańcuch chłodniczy ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa, jakości, wartości odżywczej i wartości rynkowej żywności „od pola do stołu”. Dystrybucja to jeden z najważniejszych etapów w łańcuchu życia produktu. Aby zapewnić klientom na czas dostawę bezpiecznych, świeżych i wysokiej jakości produktów wymagana jest odpowiednia infrastruktura transportowa, magazynowa podlegająca ścisłej kontroli czasu i temperatury. W artykule zaprezentowano zagadnienia dotyczące dystrybucji żywności w aspekcie przeprowadzenie i nadzoru procesów transportowych, warunków przechowywania modelowania procesów oraz ryzyk towarzyszącym dystrybucji żywności.

SŁOWA KLUCZOWE: dystrybucja, żywność, chłodzenie, przechowywanie