Streszczenie: Rosnące koszty produkcji, zmieniające się nawyki konsumentów i presja cenowa sprawiają, że warto przyjrzeć się nie tylko cenom żywności na sklepowych półkach, ale także kondycji firm działających w branży spożywczej. Według danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i informacji o opóźnionych zobowiązaniach kredytowych w bazie BIK, na koniec sierpnia 2026 r. zaległości producentów artykułów spożywczych oraz sklepów z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych przekraczały łącznie 2,2 mld zł. Choć ich wartość nieznacznie zmalała w ciągu roku, wzrosła liczba przedsiębiorstw, które nie regulują zobowiązań w terminie. Szczególnie wyraźny wzrost zaległości odnotowano w przetwórstwie ryb oraz produkcji pieczywa.
Streszczenie: Rynek suplementów diety w Polsce, mimo że wydaje się, iż pęka w szwach, wciąż jest nienasycony. Co chwila dowiadujemy się o kolejnej autorskiej linii tego typu produktów, opatrzonej znanym nazwiskiem, o działaniu popartym badaniami naukowymi lub co najmniej pilną praktyką reklamujących i zachwalających ich skuteczność.
Streszczenie: Po roku od wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego dane finansowe wskazują na wyraźny wzrost obciążeń wśród producentów napojów. Jak wynika z najnowszych danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i opóźnionych zobowiązań kredytowych w bazie BIK, łączna kwota nieopłaconych w terminie zobowiązań branży wzrosła w skali roku o 14,4% i przekroczyła w sierpniu 109 mln zł. Największy skok przeterminowanego zadłużenia, bo aż o 46% (czyli o 10,3 mln zł), odnotowali producenci napojów bezalkoholowych i wód mineralnych.
Streszczenie: Polski system kaucyjny może kosztować nawet 25,2 mld zł w ciągu dekady – o blisko 10 mld zł więcej niż koszty porównywalnych systemów w innych krajach europejskich. Tak wynika z analizy Deloitte przygotowanej na zlecenie Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego. Branża apeluje o pilną nowelizację przepisów, aby wyeliminować zbędne koszty systemu i poprawić jego efektywność środowiskową. Domaga się doprecyzowania rozliczeń i zachowania sprawdzonych systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku.
- Menedżer a zasady. Rzecz o etyce pracy kierowniczej
Aneta BANASZAK, Sławomir BANASZAK
Streszczenie: W 1970 roku Milton Friedman, późniejszy noblista, ogłosił na łamach „The New York Times Magazine” tezę, która na długo zdominowała myślenie o biznesie. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa polega – jego zdaniem – na zwiększaniu zysków, oczywiście w granicach prawa i uczciwej konkurencji. Tylko tyle. Cele społeczne miały być domeną państwa oraz obywateli działających na własny rachunek.
Streszczenie: Wielkanoc, majówka, grill, upały, święta. W przemyśle spożywczym sezon nie jest wyjątkiem, tylko rytmem całego roku i to rytmem znanym z dużym wyprzedzeniem. Mimo to w wielu zakładach szczyt co roku kończy się nadgodzinami, brakami u klientów i nerwowymi telefonami z sieci, a dołek szukaniem zajęcia dla ludzi i maszyn. Przyczyna rzadko leży w rynku. Częściej w tym, że decyzje, które mogły ten kryzys rozbroić, zapadają za późno.
- Anioły, agenci AI i jedno kazanie, które próbowało poukładać mi w głowie
Wojciech MOSZCZYŃSKI
Streszczenie: Felieton dla tych, którzy chcą coś więcej zrozumieć z tego, co teraz się dzieje wokoło nas.
- Między konkurencyjnością a bezpieczeństwem żywności. Ocena projektu zmian legislacyjnych dotyczących działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MLO) w Polsce
Between competitiveness and food safety. An evaluation of the proposed legislative changes concerning marginal, local and restricted (MLR) activity in Poland
(DOI: 10.15199/65.2026.11.1)
Michał TRACZ, Agnieszka JACKOWSKA-TRACZ
Streszczenie: Działalność marginalna, lokalna i ograniczona (mLO) umożliwia małym producentom żywności stosowanie uproszczonych wymagań weterynaryjnych, bazując na unijnej zasadzie elastyczności. Projekt nowelizacji przepisów dotyczących mLO z 2026 r. Zakłada m.in. Znaczne zwiększenie limitów produkcji oraz dopuszczenie sprzedaży wysyłkowej. Artykuł poddaje krytycznej analizie Ocenę Skutków Regulacji (OSR) towarzyszącą projektowi. Wykazano, że dokument ten koncentruje się na korzyściach gospodarczych, marginalizując ryzyko dla bezpieczeństwa żywności, wydolności systemu nadzoru urzędowego oraz środowiska. Zmiana skali i zasięgu dystrybucji rodzi nowe zagrożenia epidemiologiczne w rozproszonym łańcuchu dostaw, co stoi w sprzeczności z pierwotnymi założeniami systemu mLO. Wskazano na konieczność uzupełnienia OSR o pełną analizę ryzyka zdrowotnego oraz zintegrowane podejście w duchu koncepcji One Health.
SŁOWA KLUCZOWE: działalność marginalna, lokalna i ograniczona (mLO), bezpieczeństwo żywności, ocena skutków regulacji (OSR)
- Jakość żywności w oczach konsumentów a wyzwania dla producentów i współczesnej gastronomii
Food quality in consumers’ eyes: challenges for food producers and the modern gastronomy sector
(DOI: 10.15199/65.2026.11.2)
Joanna KLEPACKA, Marta CZARNOWSKA-KUJAWSKA, Beata PASZCZYK
Streszczenie: Jakość żywności jest pojęciem złożonym i oprócz kryteriów mierzalnych (zwanych obiektywnymi), takich jak np. Bezpieczeństwo zdrowotne czy wynikająca ze składu chemicznego wartość odżywcza, jej postrzeganie w oczach konsumentów zależy od wielu czynników subiektywnych, takich jak np. Ich przekonania, wartości czy doświadczenia. Na przestrzeni lat zmienia się postrzeganie jakości żywności, czemu sprzyjają m.in. Przemiany społeczne i zmiana stylu życia, wynikające głównie ze zmian pokoleniowych i rozwoju technologii. Powoduje to zmianę oczekiwań i kryteriów, jakimi konsumenci kierują się przy wyborze żywności, a coraz większego znaczenia nabierają różnorodne czynniki wpływające na subiektywną ocenę jakości żywności. W niniejszej pracy przedstawiono najważniejsze kryteria którymi kierują się współcześni konsumenci przy wyborze żywności oraz wyzwania jakie w związku z tym stoją przed producentami żywności i współczesną gastronomią.
SŁOWA KLUCZOWE: żywność, jakość, konsument, producent, gastronomia, marketing sensoryczny
- Pomiar odpadów żywności w przemyśle spożywczym – od danych do decyzji
Food waste measurement in the food industry – from data to decisions
(DOI: 10.15199/65.2026.11.3)
Sylwia ŁABA
Streszczenie: Pomiar odpadów żywności powinien wspierać decyzje produkcyjne, a nie jedynie stanowić obowiązek sprawozdawczy. W artykule połączono i przegląd metod przewidzianych w regulacjach UE i literaturze z jakościową analizą warsztatów masy projektu SmART-FOOD 1 realizowanego przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB), w których uczestniczyli przedstawiciele przetwórstwa żywności. Wskazywane problemy dotyczyły przede wszystkim czasu potrzebnego na gromadzenie danych, braku jednolitych zasad, niejasności definicyjnych oraz rozproszenia w informacji. Zaproponowano praktyczny sposób rozpoczęcia monitorowania: określenie strumieni granic procesu, wykorzystanie dokumentacji produkcyjnej i danych wagowych, weryfikację bilansu oraz przypisywanie przyczyn powstawania odpadów żywności. Przykłady dla przetwórstwa mięsnego, piekarskiego i owocowo-warzywnego pokazują, jak łączyć pomiar z działaniami ograniczającymi odpady. Rekomendacje mają charakter wdrożeniowy i nie stanowią oceny skuteczności rozwiązań zakładach.
SŁOWA KLUCZOWE: odpady żywności, przetwórstwo żywności, bilans masy, zarządzanie produkcją
- Granice dobrowolnego znakowania żywności algorytm Nutri-Score a ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd
The limits of voluntary food labelling: the Nutri-Score algorithm and the risk of misleading consumers
(DOI: 10.15199/65.2026.11.4)
Bartosz Dariusz JARZĘCKI, Marta CZARNOWSKA-KUJAWSKA
Streszczenie: Nutri-Score, czyli system znakowania żywności z przodu opakowania stał się ważnym tematem w debacie europejskiej w 2026 r. Artykuł analizuje system Nutri-Score przez pryzmat prawa konsumenta do rzetelnej informacji oraz ochrony przed dezinformacją rynkową. W pracy wyjaśniono zasady działania algorytmu, jego zaktualizowaną wersję oraz przykłady sprawdzające czy uproszczone oznakowanie może realnie wspierać korzystne z żywieniowego punktu widzenia decyzje zakupowe konsumentów. Działanie systemu Nutri-Score zostało przedstawione w świetle regulacji prawnych kształtujących obowiązki producentów oraz prawa konsumentów, uwzględniając brak jednolitego standardu w Unii Europejskiej oraz wycofanie oznaczenia w Polsce do 2030 r. Z perspektywy producentów prześledzono rynkowe strategie adaptacyjne oraz możliwości reformulacji składu produktów. Dodatkowo poruszono kwestię zaufania konsumentów do etykiety umieszczonej na froncie opakowania oraz jej wpływu na decyzje zakupowe.
SŁOWA KLUCZOWE: Nutri-Score, prawo żywnościowe, znakowanie żywności, rynek żywności, konsumenci, decyzje zakupowe, wartość odżywcza,FOPNL
Streszczenie: Innowacyjna koncepcja przekąski na bazie migdałów, opracowana przez badaczki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, zdobyła I miejsce w międzynarodowym konkursie Global Almond Innovation Competition 2026, organizowanym przez Almond Board of California. Projekt został wyłoniony jako zwycięska propozycja spośród zgłoszeń reprezentujących Europę, co stanowi szczególne wyróżnienie dla jego autorek i macierzystej uczelni.
- Media społecznościowe w kształtowaniu nawyków żywieniowych
Social media in shaping eating habits
(DOI: 10.15199/65.2026.11.5)
Joanna MARKOWSKA, Anna DRABENT, Natalia GRZYBOWSKA
Streszczenie: Media społecznościowe (SM) już dawno stały się integralną częścią codziennego życia konsumentów. Są głosem użytkowników, zapewniając natychmiastowe, interaktywne i spersonalizowane treści oraz umożliwiając zdobywanie informacji, wyrażanie opinii i dzielenia się doświadczeniami. Formą przekazu SM są aplikacje i strony internetowe, które zapewniają użytkownikom przestrzeń, w której mogą ze sobą współdziałać. Media społecznościowe znacząco wpływają na wybory konsumentów dotyczące wyboru i zakupu żywności. Wykorzystywane są, aby zdobywać wiedzę nie tylko o produktach spożywczych, ale o panujących trendach kulinarnych. Są reklamą marek i wyrobów. Pozwalają kształtować wybory żywieniowe obserwatorów. SM są narzędziem nie tylko marketingu influencerskiego i komunikacji marki, ale także we wzmacnianiu pozycji konsumentów i zmianie ich zachowań. Media społecznościowe mogą w znacznym stopniu przyczynić się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Szeroki zasięg i wpływ mediów społecznościowych czynią je nieocenionym narzędziem promującym zrównoważoną konsumpcję. Dzieci i młodzież, a także kobiety są bardziej podatne na treści marketingowe. Przekazy influencerów, wyzwania związane z dezinformacją, zapotrzebowanie konsumentów na przejrzystość treści, szczególnie w przypadkach dotyczących twierdzeń zdrowotnych lub żywieniowych należą do kluczowych zagadnień obecnych na platformach społecznościowych.
SŁOWA KLUCZOWE: media społecznościowe, styl życia, żywienie
Streszczenie: Komisja Europejska opublikowała wyniki nowego specjalnego badania Eurobarometr na temat innowacji w dziedzinie żywności, które zawiera ogólnounijny przegląd tego, jak Europejczycy postrzegają innowacyjną żywność, składniki i uprawy. Badanie przeprowadzono we wszystkich 27 państwach członkowskich UE w okresie od 22 maja do 24 czerwca 2026 r. i wzięło w nim udział 26 456 respondentów w wieku co najmniej 15 lat.
Streszczenie: Podczas piątej edycji Sympozjum Białek Roślinnych zorganizowanej 22 września br. w Berlinie przez Związek na rzecz Promocji Roślin Oleistych i Białkowych (UFOP), przedstawiciele nauki, rolnictwa, przemysłu spożywczego, handlu i firm rozwijających produkty roślinne dyskutowali o perspektywach europejskich źródeł białka. W centrum uwagi znalazły się m.in. bobik, groch, łubin słodki i soja oraz wyzwania związane z ich wykorzystaniem w produkcji żywności.
Streszczenie: Rynek słonych przekąsek przechodzi etap ewolucji. Z jednej strony konsumenci nadal chętnie sięgają po znane produkty o słonym i wyrazistym smaku, z drugiej – rośnie zainteresowanie nowymi kombinacjami smakowymi, zróżnicowaną teksturą i prostszymi, bardziej naturalnymi recepturami. Jak wynika z analiz Mintel, rozwój tej kategorii będzie w dużej mierze zależeć od umiejętnego połączenia tych pozornie przeciwstawnych oczekiwań.
Streszczenie: Marki, które są jednocześnie znaczące, wyróżniające się i innowacyjne, mają dwukrotnie większe szanse na generowanie wzrostu – wynika z danych przywołanych w najnowszym raporcie „Światowy i polski rynek słodyczy czekoladowych”. Innowacyjność staje się więc jednym z kluczowych sposobów odpowiadania na potrzeby coraz bardziej wymagającego konsumenta. Jednocześnie sama kategoria pozostaje silna: światowy rynek słodyczy czekoladowych osiągnął w 2025 roku wartość ponad 130 mld euro, a w Polsce produkty czekoladowe odpowiadają już za ponad 60% wartości całego rynku słodyczy.
Streszczenie: Grupa Maspex, największa prywatna firma spożywcza w Polsce, jest jedyną firmą z branży spożywczej opisaną w raporcie Konfederacji Lewiatan „Zarządzanie innowacjami w praktyce”. Firma od lat łączy badania naukowe, współpracę z rolnikami i wiedzę o konsumentach. W tym roku efekty tej pracy trafiły na półki: na rynku pojawiły się m.in. napój funkcjonalny DrWitt hypotonic drink opracowany wspólnie z naukowcami oraz płatki Lubella z zawartością cukru obniżoną o 40%.
Streszczenie: W dniach 17-21 października br. w centrum wystawienniczym Paris Nord Villepinte odbyła się 61. edycja targów SIAL Paris. To jedno z najważniejszych międzynarodowych wydarzeń sektora spożywczego, organizowane w cyklu dwuletnim. Tegoroczna edycja potwierdziła znaczenie Paryża jako miejsca spotkania producentów żywności, dostawców surowców i technologii, sieci handlowych, dystrybutorów oraz przedstawicieli sektora gastronomicznego.


