- Mikroplastik pod lupą: strategiczne wyzwania dla branży spożywczej
Edyta OLESZCZUK-ROMAŃSKA
Streszczenie: Zegar legislacyjny dla branży opakowaniowej i spożywczej tyka coraz szybciej. To, co jeszcze kilka lat temu uznawano za domenę analiz laboratoryjnych, dziś powinno być fundamentem bezpieczeństwa biznesowego i operacyjnego. Nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 22 stycznia 2025 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (ang. Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR) wymusza przyjęcie strategii, bez której trudno wyobrazić sobie stabilne wprowadzanie produktów do obrotu na jednolitym rynku unijnym.
- Organizowanie – funkcja, która spaja całość
Aneta BANASZAK, Sławomir BANASZAK
Streszczenie: Zarządzanie ma kilka klasycznych funkcji. Planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrolowanie. Każda jest ważna. Ale organizowanie zajmuje miejsce szczególne. To ono nadaje pracy kształt. To ono sprawia, że luźny zbiór ludzi i zasobów staje się sprawnie działającą całością.
- Kiedy stary sposób planowania przestaje działać
Paweł BIRECKI
Streszczenie: Prowadzisz firmę produkcyjną od lat. Masz procesy, które działały. Ludzi, którzy wiedzą co robić. System, który zdawał egzamin. A teraz coś się psuje i nie wiadomo dlaczego.
- Nowa rewolucja jest inna – i znajdziemy się trochę gdzie indziej niż myślimy
Wojciech MOSZCZYŃSKI
Streszczenie: Siedzę przy kawie siódmy miesiąc i patrzę, jak nas wymiatają. Ale jeszcze nie do końca. Od razu uprzedzam – nie ma tu lukru, nie ma okrągłych zdań, nie ma efektownego zakończenia w stylu hollywoodzkim. Ten tekst napisał człowiek, więc będzie chropowaty, czasem nielogiczny, czasem zawalony, ale ludzki. Jeśli ktoś szuka czystej, gładkiej narracji z trzema bullet pointami i emocji, niech otworzy sobie ChatGPT i poprosi o artykuł na ten sam temat – wyjdzie ładnie, równo, błyskotliwie i kompletnie pusto.
- Wpływ umowy UE-Mercosur na handel rolno-spożywczy Polski
The impact of the EU-Mercosur agreement on Polish agri-food trade
(DOI: 10.15199/65.2026.6.1)
Łukasz AMBROZIAK
Streszczenie: Celem artykułu jest omówienie głównych postanowień Umowy o Partnerstwie UE-Mercosur (EMPA), charakterystyka handlu rolno-spożywczego Polski z państwami Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj) oraz wskazanie szans, zagrożeń i wyzwań związanych ze współpracą handlową między Polską a tymi państwami w warunkach obowiązywania umowy. z analizy wynika, że ryzyko gwałtownego napływu żywności z państw Mercosur do UE jest ograniczone, gdyż mają temu przeciwdziałać mechanizmy zawarte w umowie, m.in. okresy przejściowe, kontyngenty taryfowe, wyłączenia z liberalizacji czy klauzule ochronne. Umowa nie obniża unijnych norm bezpieczeństwa żywności, jednak utrzymujące się różnice w standardach produkcji, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt mogą wzmacniać przewagi kosztowe producentów z państw Ameryki Południowej. Handel rolno-spożywczy Polski z państwami Mercosur charakteryzuje się dużą asymetrią obrotów. Polska eksportuje do tego regionu niewielkie ilości słodu, wyrobów piekarskich, cukierniczych i czekoladowych, natomiast importuje przede wszystkim makuchy sojowe, tytoń, kawę, owoce cytrusowe i inne surowce wykorzystywane w przetwórstwie. Największe zagrożenia dla polskiego sektora rolno-spożywczego dotyczą pośrednich skutków umowy, związanych z możliwością wypierania polskich produktów – zwłaszcza wołowiny, drobiu, cukru i produktów mleczarskich – z rynków unijnych przez tańsze towary z Mercosur. Szanse na znaczący wzrost polskiego eksportu do tych krajów są ograniczone, choć umowa może poprawić konkurencyjność części polskiego przemysłu przetwórczego korzystającego z importowanych surowców i półproduktów.
SŁOWA KLUCZOWE: handel rolno-spożywczy, Polska, Mercosur, EMPA
- Listeria monocytogenes w żywności gotowej do spożycia – zmiana kryterium 1.2 rozporządzenia 2073/2005 i praktyczne konsekwencje dla producentów
Listeria monocytogenes in ready-to-eat food – amendment of criterion 1.2 of Regulation 2073/2005 and practical consequences for food business operators
(DOI: 10.15199/65.2026.6.2)
Agnieszka JACKOWSKA-TRACZ, Paweł PNIEWSKI, Michał TRACZ
Streszczenie: Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/2895 zmienia sposób stosowania kryterium bezpieczeństwa żywności określonego w kategorii 1.2 załącznika i do rozporządzenia Komisji L. (WE) nr 2073/2005, odnoszącego się do Listeria monocytogenes 100 w żywności gotowej do spożycia, w której możliwy jest wzrost tego drobnoustroju. zmiana nie polega na wprowadzeniu nowych wartości limitów mikrobiologicznych. Jej istotą jest doprecyzowanie, że jeżeli podmiot działający na rynku spożywczym nie wykaże, iż liczba L. monocytogenes nie przekroczy 100 jtk/g przez cały okres przydatności do spożycia, bardziej restrykcyjne kryterium „nie wykryto w 25 g” stosuje się także do i produktów już wprowadzonych do obrotu. Nowe brzmienie kryterium 1.2 wzmacnia znaczenie systemowego podejścia do kontroli monocytogenes w żywności RTE. możliwość stosowania limitu jtk/g wymaga spójnego zestawu dowodów obejmujących cechy produktu, jego pH, aktywność wody, zawartość soli, rodzaj opakowania, warunki przechowywania, długość okresu przydatności do spożycia (shelf-life), badania trwałości, dane historyczne, modelowanie predykcyjne, testy obciążeniowe oraz monitoring środowiskowy. Dane te powinny być powiązane z analizą zagrożeń, walidacją środków kontroli weryfikacją procedur opartych na zasadach HACCP.
SŁOWA KLUCZOWE: Listeria monocytogenes, żywność RTE, kryteria mikrobiologiczne, kryterium 1.2, badania trwałości, monitoring środowiskowy, HACCP, FSMS
Streszczenie: Polska zaostrza wymagania dotyczące pozostałości środków ochrony roślin w żywności. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Zdrowia wprowadzają nowe przepisy dotyczące pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w środkach spożywczych. Regulacje zwiększają bezpieczeństwo konsumentów i wyrównują warunki konkurencji.
Streszczenie: Najnowsze dane dotyczące pozostałości pestycydów w żywności opublikowane przez European Food Safety Authority stanowią ważny sygnał dla całego europejskiego łańcucha żywnościowego: od producentów rolnych po przemysł przetwórczy i handel detaliczny. Wyniki szeroko zakrojonego monitoringu pokazują, że żywność dostępna na rynku Unii Europejskiej pozostaje na bardzo wysokim poziomie bezpieczeństwa, jednak jednocześnie wskazują obszary wymagające dalszej uwagi i doskonalenia systemów kontroli.
Streszczenie: Rosnące wykorzystanie tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu w opakowaniach żywności staje się jednym z najważniejszych zagadnień na styku bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska oraz regulacji międzynarodowych. Najnowszy raport FAO pt. Food safety implications of recycled plastics and alternative food contact materials wskazuje, że choć recykling tworzyw sztucznych przynosi wymierne korzyści środowiskowe, to jednocześnie rodzi istotne pytania dotyczące bezpieczeństwa chemicznego materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM – food contact materials).
Streszczenie: W maju br. Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała drugą edycję raportu „SHAKE the Salt Habit”, będącego kompleksowym przewodnikiem dla rządów, instytucji zdrowia publicznego i przemysłu spożywczego w zakresie ograniczania spożycia soli i sodu na poziomie populacyjnym. Dokument stanowi rozwinięcie wcześniejszych zaleceń i wpisuje się w globalną strategię walki z chorobami niezakaźnymi, w której redukcja spożycia sodu uznawana jest za jedno z najbardziej opłacalnych działań zdrowia publicznego.
Streszczenie: W kwietniu ruszyła kolejna odsłona europejskiej kampanii informacyjnej Safe2Eat, realizowanej przez EFSA (European Food Safety Authority) we współpracy z krajowymi instytucjami nadzoru nad żywnością. W Polsce partnerem akcji jest Główny Inspektorat Sanitarny. To już szósta edycja inicjatywy, której celem jest budowanie zaufania konsumentów do bezpieczeństwa żywności oraz przekazywanie rzetelnej, opartej na nauce wiedzy o tym, jak podejmować świadome decyzje żywieniowe.
Streszczenie: Rozmowa z Cezarym Mroczkiem, Country Managerem LOMA Systems w Polsce
Przemysł spożywczy coraz chętniej akceptuje i stosuje technologie inspekcji rentgenowskiej (X-ray). Jak postrzega Pan tę ewolucję, szczególnie w Polsce?
Przez blisko dwie dekady obserwowałem, jak technologia kontroli produktów się rozwija. W tym samym czasie polski przemysł spożywczy przeszedł szybki rozwój, a krajowi producenci z powodzeniem konkurują dziś na arenie międzynarodowej.
Streszczenie: Rynek spożywczy w Polsce i Europie coraz wyraźniej przesuwa się w stronę smaków, które nie tylko dobrze się sprzedają, ale przede wszystkim budują doświadczenie konsumenckie – wizualne, emocjonalne i sensoryczne. W tym kontekście UBE, czyli fioletowy pochrzyn pochodzący z Filipin, staje się jednym z najgłośniejszych trendów ostatnich sezonów.
Streszczenie: 12 maja w Centrum Nauki Kopernik odbyło się New Food Forum organizowane przez Fundację ProVeg – jedno z najważniejszych wydarzeń B2B poświęconych przyszłości rynku żywności roślinnej i transformacji systemu żywnościowego w Polsce.
- Woda w przetwórstwie spożywczym: znaczenie, zagrożenia i metody uzdatniania
Water in food processing: importance, hazards and treatment methods
(DOI: 10.15199/65.2026.6.3)
Marta LENARTOWICZ-KLIK, Izabela GAJLEWICZ
Streszczenie: Woda jest jednym z najważniejszych czynników determinujących jakość i bezpieczeństwo produktów w przemyśle spożywczym. ze względu na swoje unikalne właściwości fizykochemiczne, w szczególności zdolność do rozpuszczania szerokiego spektrum związków oraz występowania w trzech stanach skupienia w warunkach procesowych, stanowi podstawowy składnik i medium technologiczne w wielu procesach produkcyjnych. zawartość wody w produktach spożywczych wpływa na ich właściwości fizyczne, chemiczne i mikrobiologiczne, determinując ich trwałość oraz jakość sensoryczną. Niezależnie od rodzaju produktu, jakość wody stosowanej w procesach technologicznych ma kluczowe znaczenie dla zachowania odpowiednich parametrów wyrobu gotowego, w tym jego smaku, zapachu i barwy. w artykule przedstawiono rolę jakości wody w przetwórstwie spożywczym, wskazując na źródła jej pozyskiwania oraz współczesne problemy z tym związane. Autorzy opisują fundamentalne wymagania stawiane wodzie produkcyjnej i przedstawiają skuteczne metody jej uzdatniania [8, 10, 24, 29].
SŁOWA KLUCZOWE: woda, uzdatnianie, przemysł spożywczy
Streszczenie: Przemysłowe oczyszczalnie ścieków przestają być jedynie infrastrukturą techniczną zakładów produkcyjnych, a stają się coraz ważniejszym elementem procesu odzysku cennych zasobów, takich jak woda, energia czy inne podobne substancje. Tym samym mają coraz większe znaczenie dla obniżenia kosztów produkcji i zapewnienia jej stabilności. Nowe funkcjonalności są możliwe do uzyskania dzięki zaawansowanym technologiom. Cyfryzacja instalacji oznacza też przejście z modelu reakcyjnego na predykcyjny, pozwalający przewidzieć awarie z wyprzedzeniem.
Streszczenie: XXVII Międzynarodowe Sympozjum KUPS, które odbyło się w dniach 20-22 maja w Wiśle, po raz kolejny potwierdziło swoją pozycję jako jednego z najważniejszych wydarzeń branży sokowniczej w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Organizowane przez Krajową Unię Producentów Soków spotkanie zgromadziło przedstawicieli producentów, ekspertów rynku rolno-spożywczego, naukowców, dostawców technologii oraz reprezentantów instytucji publicznych.
- Zastosowanie odnawialnych źródeł energii w kontekście niskoemisyjnej branży alkoholowej
The use of renewable energy sources in the context of a low-carbon alcohol industry
(DOI: 10.15199/65.2026.6.4)
Ewelina WŁODARCZYK, Magdalena WRÓBEL-JĘDRZEJEWSKA
Streszczenie: Zmiany klimatu oraz rosnące wymagania w regulacyjne Unii europejskiej wymuszają dekarbonizację przemysłu rolnospożywczego, w tym branży alkoholowej. Celem badania była ocena potencjału redukcji śladu węglowego (CF) poprzez zastosowanie odnawialnych źródeł dzięki energii oraz optymalizację procesów produkcyjnych w gorzelni i destylarni. w artykule przedstawiono przykłady emisje zastosowania technologii odnawialnych źródeł energii w branży alkoholowej jako jednym z kierunków redukcji emisji oraz gazów cieplarnianych (GHG) w zakładach produkcyjnych. Przeprowadzono analizę emisji GHG oraz CF w dwóch zakładach produkujących alkohol roku etylowy i napoje spirytusowe w latach 2022-2024. zidentyfikowano najbardziej energochłonne etapy procesu produkcji gorzelni i w destylarni. wyniki wykazały istotne różnice w profilu emisyjnym obu obiektów. w gorzelni dominowały emisje bezpośrednie (spalania węgla kamiennego), których redukcja o około 33% została osiągnięta działaniom optymalizacyjno-modernizacyjnym procesów produkcyjnych. w destylarni przeważały pośrednie związane z energią elektryczną. Dzięki wdrożeniu instalacji fotowoltaicznej, kotłowni biomasowej odzyskowi energii z frakcji odpadowych zredukowano ślad węglowy produkcji wysokoprocentowego napoju spirytusowego o ponad 85% względem bazowego 2022. zastosowanie odnawialnych źródeł energii jest skutecznym kierunkiem w strategii dekarbonizacji.
SŁOWA KLUCZOWE: emisje gazów cieplarnianych, ślad węglowy, dekarbonizacja, odnawialne źródła energii, przemysł alkoholowy
Streszczenie: Zakład Grupy Polmlek w Lidzbarku Warmińskim osiągnął około 80% samowystarczalności energetycznej m.in. dzięki modernizacji oczyszczalni ścieków obejmującej wdrożenie procesu beztlenowego, umożliwiającego konwersję ładunku organicznego zawartego w ściekach w cenny biogaz. Inwestycja zrealizowana przez SEEN Technologie pozwala dziś na produkcję energii z biogazu powstającego w procesie oczyszczania ścieków, przyczyniając się do ograniczenia kosztów działalności, redukcji emisji CO₂ oraz zmniejszenia zależności zakładu od zewnętrznych dostaw energii.
Streszczenie: Określenia takie jak „mleko”, „ser” czy „jogurt” nie są w prawie Unii Europejskiej zwykłymi słowami opisowymi. Są to nazwy zastrzeżone, których nie można stosować do nazewnictwa produktów wyłącznie roślinnego pochodzenia – nawet z dopiskami „wegański” czy „roślinny”. W roku temat wciąż jest ważny i aktualny, nie tylko jako kwestia prawna, ale jako pytanie o granicę między ochroną konsumenta, uczciwą konkurencją a komunikacją sektora spożywczego.
Streszczenie: Nieszczelne opakowania to jedna z najczęstszych przyczyn utraty jakości, reklamacji klientów i marnotrawstwa żywności w przemyśle spożywczym. Dzięki LEAK MASTER ONE firma WITT Gasetechnik prezentuje system do badania szczelności w linii produkcyjnej, który po raz pierwszy łączy dwa dotychczas sprzeczne wymagania: wysoką precyzję wykrywania nieszczelności w zakresie mikrometrów oraz możliwość śledzenia każdego z wyprodukowanych opakowań przy pełnej prędkości pakowania.
Streszczenie: W ramach 3. Seminarium Kaucyjnego, organizowanego przez Fundację RECAL we współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą, przedstawiciele rządu, parlamentu, branży i operatorów kaucyjnych dyskutowali o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP). Eksperci zgodnie wskazywali na potrzebę bardziej spójnych, przejrzystych i efektywnych rozwiązań legislacyjnych oraz lepszego wykorzystania systemu kaucyjnego jako narzędzia realizacji celów środowiskowych.
Streszczenie: W dniach 7-13 maja Düsseldorf ponownie stał się światową stolicą technologii pakowania. Tegoroczna edycja targów Interpack po raz kolejny potwierdziła swoją pozycję najważniejszego wydarzenia dla branży technologii pakowania i przetwórstwa na świecie, gromadzącego producentów technologii, materiałów, maszyn i systemów logistycznych z całego świata. Skala imprezy oraz liczba prezentowanych innowacji wyraźnie pokazały, że sektor opakowań znajduje się dziś w centrum transformacji technologicznej, regulacyjnej i ekonomicznej, a jest jednym z głównych beneficjentów i jednocześnie motorów tych zmian.
Streszczenie: Z dniem 1 lipca 2026 roku WITT Gasetechnik GmbH & Co. KG przejmuje od firmy INFICON GmbH renomowaną gamę produktów Contura do nieniszczącego badania szczelności opakowań. Strategiczne przejęcie obejmuje również powiązane patenty i opiera się na wzajemnie uzgodnionym porozumieniu, które zapewnia płynne przejście dla obecnych klientów oraz stały rozwój technologiczny systemów.
Streszczenie: Akcyza od piwa w Polsce jest jedną z najwyższych w Europie. Jej dalszy wzrost nie przekłada się na proporcjonalny wzrost wpływów do budżetu państwa, gdyż sprzedaż piwa spada. Tylko w r. akcyza wzrosła o 5%, podczas gdy wpływy z tego tytułu wzrosły tylko o 2,1%. Spadek wartości sprzedaży piwa wyniósł zaś 4,1%, co oznacza również zmniejszenie się wpływów z podatku VAT. Większa podwyżka akcyzy może spowodować poważne załamanie na już kurczącym się rynku piwa, a w konsekwencji – zamykanie kolejnych browarów i utratę miejsc pracy również w sektorach powiązanych.


