Przemysł Spożywczy 7/2023

Celem artykułu jest charakterystyka zmian, jakie zaszły w polsko-brytyjskim handlu produktami rolno-spożywczymi po brexicie oraz zmian pozycji Polski w dostawach żywności na rynek brytyjski. Od 1 stycznia 2021 r. unijno-brytyjskie relacje handlowe reguluje Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską a Wielką Brytanią (EU-UK Trade and Cooperation Agreement – TCA), która przewiduje m.in. bezcłowy handel między stronami. Polscy producenci żywności poradzili sobie relatywnie dobrze na rynku brytyjskim po brexicie. Co prawda, udział Wlk. Brytanii w polskim eksporcie rolno-spożywczym w latach 2020-2022 zmniejszył się o 1,3 pkt% (z 9% do 7,7%), jednakże zwiększyło się znaczenie Polski w dostawach żywności na rynek brytyjski. Polska wyprzedziła Belgię i stała się siódmym największym dostawcą produktów rolno-spożywczych do Wlk. Brytanii, odpowiadając za ponad 5% dostaw w ujęciu wartościowym. Najbardziej po brexicie polscy eksporterzy umocnili swoją pozycję na rynku brytyjskim w sprzedaży konserw mięsnych i rybnych, mięsa drobiowego, mrożonek owocowych i warzywnych, karmy dla zwierząt, a także pozostałych wyrobów tytoniowych.

SŁOWA KLUCZOWE: brexit, handel rolno-spożywczy, Polska, Wielka Brytania

Artykuł jest teoretycznym i empirycznym studium poświęconym wykorzystaniu metody design thinking do zaprojektowania innowacyjnego produktu żywnościowego. Design thinking to sposób myślenia, który wspiera rozwiązywanie problemów i tworzenie nowych, innowacyjnych rozwiązań w oparciu o głębokie zrozumienie potrzeb użytkowników, którzy mają z nich skorzystać. W pierwszej części artykułu przedstawiono problematykę i istotę metody design thinking w pięciu iteracyjnych etapach. W drugiej części artykułu omówiono zastosowanie usystematyzowanego podejścia design thinking do opracowania innowacyjnego produktu żywnościowego w formie studium przypadku. W efekcie przeprowadzonego projektu powstały paluszki pocky z mąki orkiszowej z polewą czekoladową z migdałami i orzechami nerkowca, jako przekąska dla osób wykluczających laktozę z diety. Opracowany produkt uwzględniał zarówno potrzeby i oczekiwania docelowego konsumenta, jak również kontekst projektowania.

SŁOWA KLUCZOWE: design thinking, projektowanie żywności, konsument, innowacje produktowe, paluszki pocky

W artykule dokonano ogólnej charakterystyki sposobu wytwarzania tuszów spożywczych stosowanych do drukowania żywności w 3D. Wskazano, że obecnie do produkcji tuszów spożywczych, które muszą spełniać ściśle określone właściwości reologiczne, używana jest ograniczona liczba składników. Przy czym ciągle testowane są nowe komponenty i układy spożywcze, jak również optymalizowane są parametry techniczne drukarek 3D. Szczególnie dobrą przydatność do druku wykazują makroskopowo jednorodne układy żelowe i emulsyjne o wysokiej tiksotropii, zawierające trójwymiarową strukturę sieciową zbudowaną z łańcuchów biopolimerów. Zwrócono także uwagę na sposoby wyznaczania podstawowych parametrów reologicznych (z użyciem reometrii rotacyjnej i oscylacyjnej) oraz mikrostrukturalnych, stosowanych do oceny tuszów spożywczych w zakresie ich drukowalności.

SŁOWA KLUCZOWE: tusze spożywcze, żywność 3D, właściwości reologiczne

Emisja gazów cieplarnianych (GHG) staje się ważnym zagadnieniem również w produkcji żywności. Wynika to z wymagań dotyczących zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw, obowiązku raportowania osiągniętej redukcji oraz perspektyw znakowania żywności śladem węglowym (CF). Scharakteryzowano wymagania prawne w zakresie niskoemisyjności poruszane w strategicznych dokumentach krajowych i międzynarodowych. Przedstawiono wyniki badań śladu węglowego, w okresie kolejnych trzech lat, procesu przechowywania i transportu chłodniczego borówki amerykańskiej. W ramach prac badawczych przeprowadzono monitoring zużycia energii dla przechowania chłodniczego z wybraną metodą analizy oraz opracowano struktury bazy danych. CF przechowywania borówki amerykańskiej kształtował się w granicach 0,06-0,10 kg CO₂ na kg produktu, natomiast roczna emisja CO₂, związana z transportem borówki amerykańskiej, kształtuje się na poziomie 5274-7217 kg CO₂ (w badanym zakładzie). Szczegółowa analiza i dostosowanie metody wyliczenia CF do konkretnej technologii lub sposobu produkcji umożliwia dostarczenie wiarygodnych wartości do określenia wielkości emisji.

SŁOWA KLUCZOWE: ślad węglowy, przechowywanie chłodnicze, emisja GHG, transport chłodniczy

Zmiany w przepisach, dotyczących opakowań, jak również pro-ekologiczne postawy konsumentów zachęcają producentów do poszukiwania nowych rozwiązań, zmierzających do zrównoważonego rozwoju w opakowalnictwie żywności. Na szczególną uwagę zasługują opakowania kompostowalne, które są przyjazne środowisku i ułatwiają dostosowanie produkcji do Gospodarki Obiegu Zamkniętego (GOZ). Ekoprojektowanie takiego opakowania wspiera realizację zasad GOZ poprzez przyjazne środowisku zamykanie cyklu życia opakowania. Współczesne opakowanie, poza tradycyjnymi funkcjami, powinno być innowacyjne i funkcjonalne. Nowe rozwiązania umożliwiają opakowaniom funkcjonalnym aktywny udział m.in. w procesie podgrzewania mikrofalami, samoogrzewanie i samochłodzenie zawartego w nich produktu. Ponadto mogą informować konsumenta, do którego momentu spożywanie żywności jest bezpieczne i ma ona optymalne cechy sensoryczne. Funkcjonalność i ekologiczność są generalnie sprzeczne ze sobą (np. wygoda, nowoczesna technologia czy wielomateriałowość opakowań funkcjonalnych generują koszty czy energię, co jest sprzeczne z ekologią).

SŁOWA KLUCZOWE: opakowania samoogrzewające się, opakowania samochłodzące się, regulacje prawne, materiały biokompostowalne