Spis treści 9/2018; tom 72

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 4 Rozwój polskiego eksportu rolno-spożywczego  w 2017 r.  Małgorzata Bułkowska (DOI 10.15199/65.2018.9.1)
    • W artykule przedstawiono wyniki polskiego handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi w 2017 r., szczególną uwagę zwracając na zmiany w strukturze geograficznej i towarowej. Mimo niekorzystnych okoliczności, związanych z ograniczeniami administracyjno-prawnymi, jakie dotknęły polski sektor rolno-spożywczy w danym okresie, w 2017 r. nastąpiło ożywienie w obrotach handlowych produktami rolno-spożywczymi. Po niekorzystnych tendencjach w 2016 r. dynamika eksportu ponownie była wyższa niż dynamika importu, co przełożyło się na wzrost nadwyżki. W 2017 r. wpływy z eksportu produktów rolno-spożywczych wzrosły o 12,3% do 27,3 mld euro, a wydatki na import o 9,5% do 18,9 mld euro. W efekcie nadwyżka eksportu nad importem zwiększyła się o 19,1% do nienotowanych wcześniej 8,4 mld euro. W 2017 r. Polska eksportowała przede wszystkim mięso i podroby, tytoń i wyroby tytoniowe, mleko i jego przetwory oraz przetwory zbożowe i pieczywo cukiernicze. Natomiast importowała ryby i owoce morza, owoce i orzechy, mięso i podroby, odpady (w tym zwłaszcza makuchy sojowe i pasze dla zwierząt oraz kakao i przetwory z kakao). Głównym odbiorcą i rynkiem zaopatrzenia polskiej żywności pozostają kraje Unii Europejskiej, jednakże obserwuje się rosnącą dywersyfikację rynków zbytu.
      SŁOWA KLUCZOWE: Handel zagraniczny, produkty rolno- -spożywcze, struktura geograficzna i towarowa, Polska, Unia Europejska, kraje trzecie
  • 10 Analityka Big Data w zarządzaniu  łańcuchem dostaw żywności – Katarzyna Kosior (DOI 10.15199/65.2018.9.2)
    • Analityka dużych zbiorów danych oferuje nowe możliwości zwiększania konkurencyjności na coraz bardziej wymagających rynkach produktów i usług. Z jednej strony pozwala na monitorowanie wielu procesów i aktywności w czasie rzeczywistym, z drugiej strony prowadzi do odkrywania nowej wiedzy i zależności o potencjalnie dużym znaczeniu dla poprawy trafności i skuteczności podejmowanych decyzji. Łańcuch dostaw żywności – z uwagi na specyfikę produktów rolno-spożywczych – jest szczególnym rodzajem łańcucha dostaw. Wykorzystanie Big Data i zaawansowanych narzędzi analitycznych mogłoby rozwiązać wiele problemów, które pojawiają się na różnych etapach i w różnych ogniwach zarządzania łańcuchem. Wśród podstawowych korzyści związanych z wykorzystaniem analiz Big Data wymienić należy: zwiększoną przejrzystość działania łańcucha, skuteczniejszy system śledzenia i identyfikowania żywności, precyzyjne wykorzystanie środków produkcji, ograniczenie marnotrawstwa żywności, poprawę jakości produktów żywnościowych i kastomizację produkcji. Uzyskanie tych korzyści wymaga jednak stworzenia efektywnego ekosystemu analiz dużych zbiorów danych oraz współpracy wszystkich podmiotów zaangażowanych w łańcuch dostaw.
      SŁOWA KLUCZOWE: Big Data, zarządzanie łańcuchem dostaw, sektor rolno-spożywczy
  • 14 Rynek ryb i owoców morza w UE – surowce dla konsumpcji i przetwórstwa – Piotr J. Bykowski (DOI 10.15199/65.2018.9.3)
    • Rynek ryb i owoców morza krajów UE28 jest coraz bardziej uzależniony od importu surowców, praktycznie co druga ryba na europejskim stole jest importowana. Coraz większa popularność żywności pochodzenia morskiego i z akwakultury, i to nie tylko w krajach Europy i Stanach Zjednoczonych, powoduje istotny wzrost cen tych surowców – przykładem może być  łosoś atlantycki. Konieczne są znacznie większe niż obecnie wysiłki międzynarodowej społeczności, aby doprowadzić do znacznie lepszego  gospodarowania żywymi zasobami mórz, tak aby utrzymać konsumpcję na dzisiejszym poziomie.
      SŁOWA KLUCZOWE: łubin, soja, żywność prozdrowotna, artykuły spożywcze

PRAWO

  • 20 Bezpieczeństwo materiałów silikonowych stosowanych w przemyśle spożywczym  Marzena Pawlicka, Małgorzata Mazańska, Jacek Postupolski (DOI 10.15199/65.2018.9.4)
    • W artykule omówiono rodzaje silikonów, w tym polisiloksanów, oraz ich właściwości i wynikające z nich wykorzystywanie w przemyśle spożywczym, w tym produkcji wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Przedstawiono aktualny stan prawny w zakresie wyrobów silikonowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz omówiono badania migracji, które powinny być wykonane w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego.
      SŁOWA KLUCZOWE: materiały i wyroby do kontaktu z żywnością, silikony, polisiloksany, przemysł spożywczy
  • 26 Ponowna ocena substancji dodatkowych  przez EFSA i jej konsekwencje dla producentów żywności – Joanna Gajda-Wyrębek, Jolanta Jarecka,  Marta Dmitruk (DOI 10.15199/65.2018.9.5)
    • Dodatki stosowane w produkcji żywności muszą być bezpieczne dla konsumenta. Obecnie w Unii Europejskiej trwa ponowna ocena ich bezpieczeństwa przez EFSA. Oceną są objęte dodatki dopuszczone do żywności przed 20.01.2009 r. Wyniki oceny poszczególnych substancji dodatkowych mogą być przyczyną zmian w ustawodawstwie UE. Program ponownej oceny powinien być zakończony do końca 2020 r., ale prawdopodobnie będzie trwał dłużej.
      SŁOWA KLUCZOWE: dodatki do żywności, EFSA, ponowna ocena bezpieczeństwa, ustawodawstwo UE
  • 34 Fluorowane gazy cieplarniane – nowe  obowiązki postępowania z urządzeniami  chłodniczymi – Magdalena Wróbel-Jędrzejewska,   Urszula Stęplewska, Elżbieta Polak (DOI 10.15199/65.2018.9.6)
    • W artykule zaprezentowano nowe obowiązki wynikające z przepisów f-gazowych polskiego oraz europejskiego ustawodawstwa. Szczegółowo omówiono obowiązki wprowadzone przez znowelizowane przepisy dotyczące użytkowania pojazdów chłodniczych. Scharakteryzowano obowiązek regularnych i terminowych przeglądów szczelności urządzeń wraz z ich harmonogramem. Przedstawiono również nowe wytyczne dla czynników chłodniczych w zakresie odzysku i utylizacji. Wskazano konsekwencje niedopełnienia wymaganych obowiązków f-gazowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: f-gazy, kontrola szczelności, pojazdy chłodnicze, obowiązki i kary

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 39 Dozowniki celkowe typ DC do materiałów  sypkich  – Jan Góźdź, Maciej Posiadała
    • SŁOWA KLUCZOWE: ślad wodny, ślad węglowy, prawo wodne

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 41 Wartość nabywcy kreowana przez  opakowania produktów spożywczych – Joanna Kuzincow (DOI 10.15199/65.2018.9.7)
    • W artykule przedstawiono koncepcję wartości dla nabywcy, rozumianej jako wartość przez niego uzyskaną – realną nadwyżkę subiektywnie postrzeganych korzyści nad subiektywnie postrzeganymi kosztami. Stwierdzono, iż jednym z kluczowych narzędzi kreowania wartości produktu dla nabywcy jest opakowanie. W dalszej części pracy dokonano więc analizy opakowania jako źródła korzyści i kosztów dla nabywcy, skupiając się przede wszystkim na różnym potencjale kreowania tejże wartości przez poszczególne typy obecnych na rynku opakowań mleka. Zestawiono ze sobą postrzegane przez nabywcę korzyści oraz subiektywnie postrzegane koszty, wprowadzając współczynnik subiektywnie postrzeganej wartości mleka w danym opakowaniu. Udowodniono, iż poszczególne sposoby pakowania mleka wyraźnie różnią się, jeśli chodzi o potencjał kreowania wartości dla nabywcy: współczynnik subiektywnie postrzeganej wartości mleka w danym opakowaniu wynosił od 0,094 dla torby foliowej z polietylenu małej gęstości do 0,41 dla opakowania 0,5 l  ze słomką.
      SŁOWA KLUCZOWE: wartość produktów szybko rotujących, kreowanie wartości dla nabywcy, opakowania mleka

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 46 Pseudozboża w żywności bezglutenowej – Katarzyna Marciniak-Łukasiak, Elżbieta Dłużewska (DOI 10.15199/65.2018.9.8)
    • W artykule przedstawiono charakterystykę schorzeń wywołanych nieprawidłową reakcją organizmu na gluten, z których najczęściej występującym jest celiakia. Jedynym sposobem leczenia tych schorzeń jest stosowanie diety bezglutenowej, której podstawą są produkty bezglutenowe. Bezglutenowe produkty zbożowe, tak jak ich tradycyjne odpowiedniki, są głównym źródłem energii i stanowią podstawę prawidłowo skomponowanej diety osób nietolerujących glutenu. Produkty te są najczęściej wytwarzane z mąki kukurydzianej, mąki ryżowej, skrobi ziemniaczanej oraz skrobi pszennej bezglutenowej. Surowce te zawierają mniej składników mineralnych i witamin z grupy B niż tradycyjne produkty zbożowe. Dlatego też stosując dietę bezglutenową, oprócz tych produktów warto spożywać  żywność w sposób naturalny wolną od glutenu, taką jak: gryka, proso, amarantus, komosa ryżowa oraz teff. Zastępując tradycyjne surowce bezglutenowe psedozbożami lub stosując ich częściową substytucję, można uzyskać poprawę tekstury, wartości odżywczej i w niektórych przypadkach wartości prozdrowotnej pieczywa bezglutenowego.
      SŁOWA KLUCZOWE: pseudozboża, dieta bezglutenowa, celiakia