Spis treści 9/2013

Przemysł Spożywczy 9/2013

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 2 Rewolucje w czynnikach chłodniczych – Michał Dobrzyński
    • W artykule przedstawiono aktualny stan prac nad nową legislacją dotyczącą syntetycznych czynników chłodniczych (HCFC i HFC). W Polsce przygotowywana jest ustawa, która wdroży unijne rozporządzenie nr 842/2006 z 2006 r. w sprawie F-gazów oraz rozporządzenie nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową. Będzie ona regulować zwłaszcza kwestie certyfikacji osób i przedsiębiorstw zajmujących się chłodnictwem oraz klimatyzacją. Natomiast w Brukseli powstaje już nowela dotychczasowego prawa odnoszącego się do F-gazów. Nowa legislacja będzie zawierać rewolucyjne postanowienia.
      SŁOWA KLUCZOWE: F-gaz, fluorowane gazy cieplarniane, freon, czynnik chłodniczy, ozon, PROZON
  • 10 Niekontrolowane wycieki czynnika roboczego z instalacji chłodniczych – Urszula Stęplewska, Magdalena Wróbel-Jędrzejewska
    • Czynniki chłodnicze pracujące w instalacjach, podczas niekontrolowanej emisji do atmosfery mogą powodować szkody wynikające nie tylko z zaburzenia pracy urządzenia. Wycieki te mogą być także przyczyną utraty zdrowia lub życia ludzi, zniszczenia towaru lub mienia oraz mieć globalnie niekorzystny wpływ na środowisko naszej planety. Dokonano analizy czynników chłodniczych pod względem ich zagrożenia. Omówiono także sposoby kontroli emisji czynników roboczych. Scharakteryzowano systemy monitoringu. Wskazano newralgiczne elementy w celu zapewnienia ich prawidłowego działania. Istotnymi parametrami czujnika jest szybki czas reakcji i odpowiedzi przy osiągnięciu założonego progu stężenia oraz jego selektywność. Na odpowiednie dobranie czujników oraz miejsca ich usytuowania mają wpływ właściwości czynnika chłodniczego, progów wykrywanych stężeń i struktura chronionego obszaru. Przedstawiono modelową reakcję czujnika podczas emisji gazu. Omówiono wpływ temperatury na pracę detektora – zagadnienie istotne w przypadkach zabezpieczeń pomieszczeń mroźni i niskotemperaturowych komór chłodniczych.
      SŁOWA KLUCZOWE: czynniki chłodnicze, kontrola emisji, systemy detekcji
  • 16 Komory chłodnicze w przechowywaniu żywności – Joanna Markowska, Elżbieta Polak, Iwona Kasprzyk
    • Obecnie chłodnictwo odgrywa bardzo ważną rolę w zaopatrzeniu w żywność – gwarantuje wyjściową jakość produktów spożywczych, co powoduje, iż konsumenci otrzymują produkty zdrowe i bezpieczne. Przechowywanie w komorach chłodniczych zajmuje od wielu lat główne miejsce pośród sposobów utrwalania płodów rolnych i gotowej żywności. W artykule zaprezentowano przegląd zagadnień technicznych dotyczących komór chłodniczych. Na tym tle przedstawiono wybrane zagadnienia związane z nowoczesnymi technologiami stosowanymi w chłodniczym przechowywaniu owoców.
      SŁOWA KLUCZOWE: komory chłodnicze, przechowywanie, owoce, warzywa

GOSPODARKA

  • 22 Produkcja i eksport mrożonych owoców i warzyw – Bożena Nosecka
    • W produkcji przetworów owocowych i warzywnych rośnie znaczenie mrożonych warzyw, a obniża się mrożonych owoców. W eksporcie przetworów zmniejsza się udział obu tych grup produktów. Na rynku mrożonych owoców wynika to głównie ze spadkowej tendencji eksportu mrożonych truskawek, a na rynku mrożonych warzyw – z rosnącej konsumpcji na rynku wewnętrznym. W latach 2012/2013 wielkość i wartość zarówno eksportu mrożonych warzyw, jak i owoców były rekordowo wysokie. Producenci i eksporterzy mrożonych warzyw wykorzystali duże niedobory tych produktów na rynku europejskim, a rekordowy eksport mrożonych owoców był spowodowany znaczącym wzrostem popytu importowego na polskie mrożone maliny i wiśnie. W sezonie 2013/2014 wzrośnie produkcja i eksport większości gatunków mrożonych owoców. Mimo spodziewanych niższych zbiorów, może się zwiększyć eksport mrożonych warzyw. W najbliższych latach utrzyma się tendencja wzrostowa produkcji i eksportu mrożonych warzyw. Spośród mrożonych owoców największe są szanse wzrostu produkcji i eksportu mrożonych malin.
      SŁOWA KLUCZOWE: mrożone owoce, mrożone warzywa, produkcja, eksport, sezony 2011/2012-2013/2014
  • 26 Rolnictwo ekologiczne – początki i stan obecny – Grażyna Cacak-Pietrzak
    • Rolnictwo ekologiczne jest najbardziej przyjaznym człowiekowi systemem produkcji rolniczej. W ostatnich latach nastąpił wzrost zainteresowania tym sposobem gospodarowania. W artykule przedstawiono konwencjonalny system produkcji i skutki jego powszechnego stosowania. Omówiono początki rolnictwa ekologicznego, jego główne założenia i cele, obowiązujące regulacje prawne, w tym system kontroli i certyfikacji. Przedstawiono najnowsze dane statystyczne dotyczące liczby gospodarstw stosujących ekologiczne metody produkcji oraz areału upraw ekologicznych na świecie i w Polsce.
      SŁOWA KLUCZOWE: rolnictwo ekologiczne, regulacje prawne, certyfikacja, areał upraw ekologicznych
  • 32 Dobre praktyki rolnicze GAP w produkcji roślinnej i zwierzęcej – Waldemar Dzwolak
    • Standardy GlobalGAP są zbiorem dobrych praktyk rolniczych o bardzo szerokim zakresie wymagań, który oprócz produkcji i pozyskiwania surowców żywnościowych obejmuje także elementy związane z ochroną środowiska oraz bezpieczeństwem i higieną pracy. W artykule opisano podstawowe obszary GAP związane z uprawą roślin i hodowlą zwierząt, a także przedstawiono przykładowe opracowania Komisji Kodeksu Żywnościowego (CAC) FAO/WHO odnoszące się do zasad GAP. W artykule przedstawiono strukturę aktualnych standardów GlobalGAP oraz zaprezentowano podstawowe dokumenty obejmujące wymagania ogólne oraz listy kontrolne, punkty kontroli i kryteria zgodności. Artykuł zawiera także opis kategoryzacji wymagań oraz podstawy certyfikacji na zgodność ze standardami GlobalGAP.
      SŁOWA KLUCZOWE: dobre praktyki, GAP, produkcja podstawowa, jakość żywności, bezpieczeństwo żywności, GlobalGAP
  • 36 Optymalizacja asortymentu firm spożywczych w czasach kryzysu – Hanna Górska-Warsewicz
    • Celem artykułu jest identyfikacja strategii optymalizacyjnych w zakresie struktury asortymentowej przedsiębiorstw sektora żywnościowego w warunkach kryzysowych. Zwrócono uwagę na optymalizację asortymentu w sześciu płaszczyznach analitycznych dotyczących wielkości asortymentu, relacji produkt-marka, produkt-rynek, rozwoju marek podwójnych i rozwoju nowych produktów oraz struktury asortymentowej ze względu na rolę produktu. Prezentowane strategie optymalizacji struktury asortymentowej mającej charakter ekspercki oraz wynika z długoletnich obserwacji i prac autorki w zakresie zarządzania przedsiębiorstwami sektora żywnościowego.
      SŁOWA KLUCZOWE: struktura asortymentowa, strategie optymalizacyjne, relacja produkt-marka, relacja produkt-rynek

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 41 Nie marnuj żywności – myśl ekologicznie – Maria Gosiewska
    • „Ustawa śmieciowa” zwróciła uwagę na zawartość bioodpadów, które powstają w gospodarstwach domowych. Należą do nich różnorodne odpady żywnościowe, takie, jak surowe oraz przetworzone owoce i warzywa, mięso, wędliny, czy sery. Komisja Europejska alarmuje, że ilość żywności marnowanej przez konsumentów oraz branżę spożywczą w 2020 r. w Europie wzrośnie z 89 mln do 126 mln t. Nie pozostanie to bez wpływu na środowisko, gdyż produkcja żywności obciąża zużycie zasobów naturalnych. Tymczasem marnując żywność, marnujemy wodę i energię. Produkcja 1 t żywności powoduje, że do środowiska emitowane jest 4,2 t dwutlenku węgla. Natomiast zapobieganie składowaniu odpadów żywnościowych należy rozpocząć od zapobiegania ich powstawaniu, przez redukcję strat, do przekazywania żywności na cele społeczne lub do przetworzenia na pasze.
      SŁOWA KLUCZOWE: żywność, strata, marnotrawstwo, zapobieganie, ekologia, banki żywności

PRAWO

  • 46 Zdrowie publiczne a swobodny przepływ towarów. Regulacje prawne GMO – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Rozwój nauk biologicznych, dokonujący się w ostatnich czasach pozwala człowiekowi poprawiać naturę, która w jego przekonaniu jest nie do końca idealna i nie całkiem mu podporządkowana. Doskonałym przykładem przekroczenia przez człowieka kolejnej granicy poznania naukowego są niewątpliwie organizmy genetycznie modyfikowane (GMO). Na polskim rynku, tak samo jak i w całej Unii Europejskiej, dopuszczone jest do obrotu tylko siedem rodzajów organizmów modyfikowanych genetycznie: bawełna, kukurydza, ziemniaki, buraki cukrowe, rzepak, soja i mikroogranizmy.
      SŁOWA KLUCZOWE: żywność, kontrola, GMO

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 49 Aktywne i inteligentne materiały do kontaktu z żywnością. Ustawodawstwo i wytyczne Komisji Europejskiej -Marzena Pawlicka, Maria Wojciechowska-Mazurek, Jacek Postupolski
    • W artykule przedstawiono wymagania, jakie muszą spełniać aktywne i inteligentne materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem Unii Europejskiej. Omówiono wymagania szczegółowe, w tym procedurę uzyskiwania unijnego zezwolenia na stosowanie substancji stanowiących składnik aktywny w materiale lub wyrobie, z uwzględnieniem aktualnych ram czasowych, znakowanie oraz wymagania odnośnie do obowiązkowej dokumentacji – deklaracji zgodności i dokumentów uzupełniających.
      SŁOWA KLUCZOWE: opakowania żywności, materiały aktywne i inteligentne, EFSA, wykaz Unii Europejskiej