Spis treści 8/2007

okładka Przemysł Spożywczy 8/2007

RYNEK

  • 20 Tendencje rozwojowe polskiego przemysłu spożywczego – Roman Urban
    • Wejście Polski do UE przyspieszyło tempo wzrostu produkcji przemysłu spożywczego, poprawiło sytuację ekonomiczną przedsiębiorstw i zwiększyło aktywność inwestycyjną. Było to zjawisko powszechne, występujące w większości działów produkcji żywności. Duże ożywienie gospodarcze w przemyśle spożywczym było efektem szybko rosnącego eksportu, wzrostu popytu krajowego, wywołanego przez przyspieszenie rozwoju gospodarczego oraz znaczącego postępu w procesie uprzemysławiania przetwórstwa produktów rolnictwa. Przemysł spożywczy umocnił swoją pozycję konkurencyjną na wspólnym rynku europejskim nie tylko pod względem cenowym, lecz także jakościowym i sprawności działania.
      Słowa kluczowe: rozwój przemysłu spożywczego, przetwórstwo produktów rolnictwa, aktywność inwestycyjna, popyt krajowy
  • 26 Spożycie żywności w Polsce na tle Unii Europejskiej – Ewa Rosiak
    • W porównaniu z poziomem rozwoju gospodarczego kraju spożycie żywności w Polsce jest relatywnie wysokie. Wartość energetyczna przeciętnej dziennej racji pokarmowej na jednego mieszkańca w Polsce jest niewiele niższa niż w najbardziej rozwiniętych krajach UE, a struktura spożywanej żywności w naszym kraju odpowiada bardziej zasadom prawidłowego żywienia niż w większości krajów UE. W Polsce powoli upowszechniają się wzorce żywienia charakterystyczne dla rozwiniętych krajów UE. Jednak różnice w spożyciu podstawowych artykułów żywnościowych między Polską a pozostałymi krajami UE w dalszym ciągu są duże.
      Słowa kluczowe: spożycie żywności, dieta, wzorce żywieniowe

USTAWODAWSTWO

  • 32 Dyskusja w Parlamencie Europejskim o substancjach dodatkowych do żywności – Joanna Gajda
    • Od września 2006 r. do lipca 2007 r. trwały prace w Radzie Unii Europejskiej nad tzw. pakietem czterech rozporządzeń dotyczących środków polepszających żywność. W artykule przedstawiono główne zmiany treści projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji dodatkowych, dokonane w wyniku ww. prac, najbardziej istotne propozycje zmian zgłaszanych przez państwa członkowskie oraz omówiono niektóre punkty rozporządzenia, dyskutowane w trakcie posiedzeń.
      Słowa kluczowe: środki polepszające żywność, dodatki do żywności, rozporządzenie w sprawie substancji dodatkowych
  • 36 Odpowiedzialność karna i administracyjna za nienależytą jakość środków spożywczych – Łukasz Bobeł, Marta Wojciechowska
    • Za nienależytą jakość środków spożywczych podmioty mogą ponieść odpowiedzialność cywilną, karną i administracyjną. W artykule opisano odpowiedzialność karną i administracyjną. Odpowiedzialność karna obejmuje odpowiedzialność za przestępstwa i wykroczenia. Przestępstwa i wykroczenia związane z niezachowaniem należytej jakości środków spożywczych uregulowane są w kodeksie karnym, kodeksie wykroczeń, ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Odpowiedzialność administracyjna jest konsekwencją naruszenia wymagań wynikających z przepisów prawa żywnościowego i nakładana jest w trybie administracyjno-prawnym. Odpowiedzialność karna i administracyjna za nienależytą jakość środków spożywczych pełni, oprócz funkcji represyjnej, przede wszystkim funkcję prewencyjną, bowiem ma na celu zapobieżenie wprowadzaniu do obrotu niebezpiecznych środków spożywczych.
      Słowa kluczowe: odpowiedzialność karna, odpowiedzialność administracyjna, przestępstwo, wykroczenie, jakość środków spożywczych, kara pieniężna

DYSTRYBUCJA

  • 42 Przyciąganie klientów wspólnym zadaniem producentów i handlowców
    • W ostatnich latach producenci żywności stawali przed wyjątkowo trudnymi wyzwaniami. Najtrudniejsze z nich wynikało niewątpliwie z przystąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej, co dla producentów oznaczało prawdziwy wstrząs. Niemal z dnia na dzień nie tylko musieli sprostać konkurencji ze strony unijnych dostawców, ale także zmierzyć się z bardzo szybko postępującymi zmianami w handlu. O tym, jak firmy spożywcze radziły sobie i radzą z szybko zmieniającą się rzeczywistością rynkową rozmawialiśmy z Markiem Marcem, który w grupie Metro AG odpowiada za zapewnienie jakości w dziesięciu krajach Europy Środkowo-Wschodniej, a ponadto przewodniczy Komitetowi ds. Współpracy z Dostawcami POHiD. Trudno więc o bardziej kompetentnego rozmówcę na interesujące nas tematy, ważne dla każdej firmy spożywczej bez względu na jej wielkość i zasięg działania.
  • 44 Zarządzanie kategoria produktów – Wacław Szymanowski
    • W artykule przedstawiono koncepcję efektywnej obsługi klienta, która pojawiła się w USA na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. i dotyczyła rozwiązania problemu stagnacji sprzedaży na rynku produktów szybko rotujących (FMCG – Fast Moving Consumer Goods). W ramach tej koncepcji opracowano strategię zarządzania kategorią produktu w celu zwiększenia popytu.
      Słowa kluczowe: zarządzanie kategorią, efektywna obsługa klienta, produkty szybko rotujące

DODATKI DO ŻYWNOŚCI

  • 48 Syntetyczne barwniki organiczne w technologii żywności – Andrzej Gasik, Marta Mitek
    • W artykule przedstawiono organiczne barwniki syntetyczne dopuszczone obecnie do barwienia żywności. Omówiono ich klasyfikację i budowę chemiczną oraz właściwości fizykochemiczne. Podano ich zastosowanie do barwienia określonych grup żywności. Omówiono czynniki wpływające na ich stabilność w procesie technologicznym oraz w gotowym wyrobie.
      Słowa kluczowe: syntetyczne barwniki spożywcze, klasyfikacja, stabilność, żywność
  • 54 Dietetyczne produkty skrobiowe – Joanna Le Thanh, Grażyna Lewandowicz
    • Dietetyczne preparaty skrobiowe stanowią specyficzną klasę produktów spożywczych zaliczanych do grupy prebiotyków. Oporność pewnych frakcji skrobiowych na trawienie przez enzymy amylolityczne przewodu pokarmowego jest związana z brakiem rozpuszczalności w wodzie oraz obecnością innych wiązań niż α-1,4- oraz α-1,6-glikozydowych. W celu otrzymania nierozpuszczalnych w wodzie preparatów skrobi opornych na enzymy amylolityczne stosuje się metody mające na celu stymulowanie retrogradacji i rekrystalizacji. Otrzymywanie rozpuszczalnych dietetycznych preparatów skrobiowych polega na stymulowaniu reakcji transglikozydacji z utworzeniem wiązań α-1,2-; α-1,3-; β-1,4- oraz β-1,6-glikozydowych.
      Słowa kluczowe: skrobia, enzymy amylolityczne, strawność, prebiotyki

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 60 Biologicznie aktywne składniki żywności wspomagające redukcję masy ciała. Cz. II. Mechanizmy działania – Bożena Waszkiewicz-Robak, Franciszek Świderski, Piotr Serafin
    • W artykule scharakteryzowano wybrane substancje bioaktywne przeznaczone do stosowania w dietach redukujących masę ciała, pogrupowane (w zależności od mechanizmu ich oddziaływania na organizm) następująco: zwiększające uczucie sytości, absorbujące tłuszcz i/lub hamujące jego wykorzystanie w organizmie, przyspieszające spalanie tłuszczu lub hamujące syntezę tłuszczu (inhibitory lipazy), modulujące metabolizm węglowodanów. Składniki bioaktywne eliminujące wodę z organizmu, o działaniu moczopędnym i przeczyszczającym oraz zwiększające termogenezę scharakteryzowano w części I artykułu (PS nr 7/2007).
      Słowa kluczowe: redukcja masy ciała, substancje bioaktywne, mechanizm działania

HIGIENA PRODUKCJI

  • 68 Nowoczesne rozwiązania mycia i dezynfekcji – Katarzyna Godlewska
    • Konkurencja między firmami dostarczającymi środki do higienizacji dla przemysłu spożywczego, a także zmiany w prawodawstwie unijnym i polskim wymagają wprowadzania nowoczesnych środków i systemów mycia i dezynfekcji, które będą skuteczne, ale nie będą miały negatywnego wpływu na środowisko. W artykule przedstawiono kierunki nowoczesnych rozwiązań związane z udoskonalaniem preparatów dezynfekujących, poprawą bezpieczeństwa operatora, zmianą technik mycia oraz z zastosowaniem zaawansowanych technologii w zarządzaniu higieną.
      Słowa kluczowe: mycie, dezynfekcja, techniki mycia

OPROGRAMOWANIE

  • 78 Śledzenie pochodzenia i bezpieczeństwo produktów. Cz. I – Arkadiusz Krzywiński, Hermann Schalk
    • Podstawowym celem kontroli pochodzenia surowca i produktu w przemyśle spożywczym jest dostarczenie odbiorcy – konsumentowi bezpiecznych produktów i ochrona przedsiębiorstw przez wdrożenie procedur określających przebieg procesów produkcyjnych. Do obowiązków zakładów przetwórczych i przedsiębiorstw handlowych należy dokładne śledzenie pochodzenia wszystkich produktów, odpowiednie znakowanie i kontrola jakości od momentu zakupu surowca, przez jego obróbkę, dystrybucję do punktów sprzedaży.

OPAKOWANIA

  • 82 Opakowania giętkie z nadrukiem do pakowania produktów spożywczych – Mirosław Bohdan
    • W artykule opisano znaczenie nadruków umieszczanych na giętkich foliach i laminatach, które są przeznaczone do pakowania produktów spożywczych. Przedstawiono również różne rodzaje farb drukarskich i najczęściej stosowane techniki drukowania oraz zagrożenia dla zapakowanej żywności pochodzące z farb. Szczególną uwagę zwrócono na problematykę pozostałości rozpuszczalników organicznych i wolnych fotoinicjatorów w suchej masie farb, naniesionych na powierzchnię opakowania w procesie drukowania. Omówiono również kolejne etapy powstawania nadruków i sposoby kontroli opakowań podczas procesu ich produkcji oraz zakres kontroli podczas przyjmowania do magazynu przez odbiorcę. Przedstawiono najważniejsze przepisy unijne i polskie dotyczące tematyki farb służących do drukowania opakowań, przeznaczonych do pakowania produktów spożywczych.
      Słowa kluczowe: opakowania giętkie, nadruk, farby drukarskie
  • 92 Odpowiedzialność przedsiębiorców branży spożywczej za odpady opakowaniowe – Hanna Żakowska
    • Opakowania wprowadzane na rynek europejski muszą spełniać wymagania zawarte w Dyrektywie 94/62/EC. Wymagania te dotyczą ograniczenia masy i objętości opakowań do poziomu niezbędnego z uwagi na bezpieczeństwo, higienę i akceptację użytkowników zapakowanych wyrobów, zminimalizowania w opakowaniach metali ciężkich i innych substancji niebezpiecznych dla środowiska, a także dostosowania opakowań do jednej z form odzysku (recykling materiałowy, odzysk energii lub kompostowanie). Wymagania zawarte są w normach europejskich wydanych przez Europejski Komitet Normalizacji CEN.
      Słowa kluczowe: opakowania, zasadnicze wymagania

TECHNIKA

  • 96 Zapobieganie autooksydacji olejów przy użyciu gazów – Barbara Sionek, Krzysztof Krygier
    • W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące zapobiegania autooksydacji olejów przy użyciu gazów. Reakcja ta jest najczęstszą przyczyną pogarszania się jakości tłuszczu i w praktyce trudno ją ograniczyć. Powoduje obniżenie wartości odżywczej i organoleptycznej tłuszczu i prowadzi do powstania produktów szkodliwych dla zdrowia człowieka. Podano metody ograniczenia autooksydacji olejów. Jedną z metod jest stosowanie gazów inertnych w stosunku do oleju (np. azotu). Scharakteryzowano dwie metody stosowania azotu w przemyśle tłuszczowym: przepłukanie oleju i poduszkę azotową nad olejem. Podkreślono rolę opakowania w zapobieganiu powstawania niekorzystnych zmian tłuszczów.
      Słowa kluczowe: autooksydacja, stabilność oksydacyjna, poduszka gazowa, przepłukiwanie gazem

POLSKA ŻYWNOŚĆ

  • 104 Polscy producenci rozpoczynają stały eksport do Wielkiej Brytanii
    • Kontrakty rozpoczynające regularny eksport polskich produktów do Wielkiej Brytanii podpisały Dawtona i Jutrzenka. Wyroby tych dwóch producentów będą pierwszymi produktami, które stworzą w Tesco tzw. Polish Ethnic Range, czyli linię tradycyjnych wyrobów z Polski.

105 Z ŻYCIA STOWARZYSZENIA

110 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

111 INFORMACJE BIZNESOWE