Spis treści 8/2006

Przemysł Spożywczy okładka 8/2006

RYNEK

  • 20 Gospodarka żywnościowa w trzecim roku po wejściu Polski do Unii Europejskiej – R. Urban
    • Polska gospodarka żywnościowa jest wciąż dużym beneficjentem integracji z UE. Utrzymuje się dobra sytuacja ekonomiczna rolnictwa i przetwórstwa spożywczego. Jest to efekt dużego wsparcia dochodów rolnictwa oraz otwarcia dla polskich producentów żywnościowych chłonnego rynku europejskiego. Stale maleją efekty dochodowo-cenowe integracji. Utrzymuje się wysoka dynamika eksportu rolno-spożywczego oraz zwiększa się popyt krajowy. Trwa ożywienie produkcyjne i inwestycyjne w przemyśle spożywczym. Nie nastąpiło natomiast spodziewane ożywienie inwestycyjne w rolnictwie, ani popytu na rynku środków produkcji dla rolnictwa.
  • 24 Wsparcie dla przetwórstwa spożywczego na lata 2007-2013 – M. Wigier
    • W latach 2007-2013 przemysł spożywczy w Polsce uzyska w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich dostęp do publicznych środków finansowych na inwestycje z zakresu poprawy konkurencyjności. Średnia roczna wartość pomocy przyznana na realizację działania będzie zbliżona do środków, które są obecnie przeznaczone na dofinansowanie inwestycji w ramach SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich”. Wartość pomocy finansowej będzie jednak zależała od wielkości przedsiębiorstwa i jego kondycji ekonomicznej oraz korzyści, jakie mogą osiągnąć producenci rolni.
  • 28 Konkurencyjność polskich producentów żywności – I. Szczepaniak
    • Wskaźniki ekonomiczne przemysłu spożywczego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wskazują, że producenci żywności mają istotną przewagę konkurencyjną, głównie obejmującą ceny i umiejętnie to wykorzystują. Powszechny wzrost aktywności eksportowej producentów żywności, zwłaszcza na rynkach UE, sprawił, że umocnili tam swoją pozycję. W większości branż zostały zakończone procesy dostosowawcze zakładów do standardów UE, które w efekcie istotnie poprawiły ich konkurencyjność i to nie tylko konkurencyjność cenową.
  • 34 Runda Doha – negocjacje rolne – J. Rowiński
    • Wiadomo było, że wielostronne negocjacje, znane pod nazwą Rundy Doha, prowadzone od listopada 2001 r. w ramach Światowej Organizacji Handlu, będą bardzo trudne. Jednak jeszcze niedawno nie spodziewano się, że ze względu na brak postępu zostaną zawieszone na czas nieograniczony. Tymczasem Rada ds. Ogólnych WTO 28 lipca 2006 r. na wniosek dyrektora generalnego WTO Pascala Lamy podjęła taką właśnie decyzję. Niewątpliwie zaskoczyła ona postronnych obserwatorów, nieśledzących zbyt dokładnie przebiegu rokowań. Mogło się bowiem wydawać, że Runda Doha przebiega zgodnie ze znanym od kilku dziesięcioleci rytuałem wielostronnych negocjacji handlowych GATT.

USTAWODAWSTWO

  • 38 Nowa ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia – uchwalona – M. Taczanowski
    • 13lipca 2006 r., Sejm RP uchwalił Ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która ma zastąpić obecnie obowiązującą ustawę z 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia [1]. Senat RP rozpatrzył ustawę 3 sierpnia 2006 r., wprowadzając do niej 32 poprawki, motywowane przede wszystkim zapewnieniem zgodności tekstu ustawy z zasadami techniki prawodawczej. Będą one z kolei rozpatrzone przez Sejm RP, jak się planuje, na 23 posiedzeniu w dniach 22-25 sierpnia bieżącego roku. W sprzyjających okolicznościach, ustawa będzie od tego momentu gotowa do podpisu prezydenta RP, wymaganego do jej opublikowania w Dzienniku Ustaw.
  • 42 Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne dotyczące środków spożywczych – Ł. Bobeł
    • Na szczeblu Unii Europejskiej brak jest obecnie aktu prawnego, który regulowałby w sposób generalny zasady posługiwania się przez producentów żywności oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi w znakowaniu, reklamie i prezentacji środków spożywczych1. Ten stan rzeczy ulegnie jednak zapewne zmianie w niedalekiej przyszłości, wraz z wejściem w życie projektowanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącego się do oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących środków spożywczych.
  • 48 Kierunki zmian przepisów Unii Europejskiej dotyczące substancji dodatkowych do żywności- J. Gajda
    • W Białej Księdze dotyczącej bezpieczeństwa żywności Komisja zapowiedziała, że dokona przeglądu i uproszczenia obowiązujących przepisów wspólnotowych dotyczących substancji dodatkowych do żywności. Opracowano projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji dodatkowych, które ma zastąpić obowiązujące dyrektywy w tym zakresie. Wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących substancji dodatkowych przyczyni się do wzrostu innowacyjności w przemyśle oraz zwiększenia bezpieczeństwa konsumentów. W artykule omówiono główne kierunki prac legislacyjnych w zakresie substancji dodatkowych do żywności.

DODATKI DO ŻYWNOŚCI

  • 52 Bezpieczeństwo aspartamu potwierdził Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności – J. Gajda
    • Aspartam zaliczany do substancji słodzących o intensywnych właściwościach słodzących jest od wielu lat stosowany w produkcji żywności. Jest on jednym z najlepiej przebadanych składników żywności; ponad 200 badań naukowych potwierdziło jego bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. Przedmiotem badań był nie tylko aspartam, lecz również produkty jego rozkładu: kwas asparaginowy, fenyloalanina i metanol; wszystkie te substancje występują naturalnie w organizmie człowieka.
  • 54 Jak konsumenci postrzegają informacje o substancjach dodatkowych – I. Ozimek
    • W procesach produkcyjnych powszechnie stosuje się dodatki do żywności. Analizując wyniki badań prowadzonych wśród konsumentów w latach 1994-2004, a dotyczących postrzegania informacji o substancjach dodatkowych przez konsumentów stwierdzono, że zainteresowanie informacją o występowaniu substancji dodatkowych w kupowanej żywności utrzymywało się w analizowanym okresie na względnie stałym poziomie. Co najmniej ponad 50% respondentów dostrzegało znaczenie tej informacji. Ponadto pomimo istnienia regulacji prawnych stwierdzono, że ankietowani najbardziej obawiali się substancji dodatkowych w żywności.

SYSTEMY JAKOŚCI

  • 56 Rozwój rodziny norm ISO serii 22000:2005 – K. Mokrosińska
    • ISO 22000:2005 Food safety management systems – Requirements for any organization in the food chain („Systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności – Wymagania dla wszystkich organizacji łańcucha, żywnościowego”) stworzyła dużą szansę na zwiększenie stopnia ujednolicenia merytorycznej interpretacji wymagań w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności zarówno w skali globalnej, jak i w poszczególnych krajach.

TECHNOLOGIA

  • 58 Wzbogacanie produktów mleczarskich w witaminy i kwasy omega-3
    • Witaminy są to związki organiczne, których organizm potrzebuje do podtrzymywania swoich funkcji życiowych, takich jak wzrost, rozmnażanie czy metabolizm. Obecnie znanych jest 13 witamin. Każda z nich ma do spełnienia szczególne zadania, które nie mogą być zrealizowane przez inne witaminy. Jeśli w organizmie brak którejś z witamin, dochodzi do charakterystycznych schorzeń wywołanych ich niedoborem.
  • 60 Zastosowanie sprężonego powietrza w zakładach spożywczych – K. Olborska, J. Duszyński,P. P. Lewicki
    • Sprężone powietrze jest jednym z ważniejszych nośników energii. Łatwość zastosowania darmowego surowca, przyjaznego dla środowiska i bezpieczeństwo w razie wycieku powodują, że sprężone powietrze jest stosowane wszędzie: od małych zakładów do ogromnych kompleksów fabrycznych. Sprężone powietrze, jakkolwiek jest medium wydajnym i niezawodnym, zawiera wiele zanieczyszczeń, które – zwłaszcza w przemyśle spożywczym – stanowią bardzo poważny problem.

PROMOCJA – MARKETING

  • 69 Przetwórstwo produktów rolnictwa ekologicznego
    • W ostatnich latach nastąpił dynamiczny wzrost liczby gospodarstw prowadzących produkcję metodami ekologicznymi. Na podstawie informacji publikowanych przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (wg danych na 31 grudnia 2005 r.) w Polsce 7183 gospodarstwa prowadzą produkcję metodami ekologicznymi. W porównaniu z 2004 r. ich liczba wzrosła o 3423 gospodarstw, tj. o 91%. Zajmują one łączną powierzchnię 167 740 ha gruntów rolnych. Najwięcej gospodarstw prowadzących produkcję metodami ekologicznymi jest w województwie małopolskim – 1177 gospodarstwa. Niestety, są to małe gospodarstwa o niewielkiej produkcji towarowej.
  • 70 Wspólnotowe programy promocji żywności – D. Goszczyński
    • Od ponad sześciu lat Unia Europejska za pomocą mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów rolnych” współfinansuje działania informacyjne i promocyjne prowadzone na terenie państw Wspólnoty oraz na obszarze niektórych państw trzecich. Zasadniczym jego celem jest wspieranie kampanii, które dostarczają konsumentom wiedzę na temat walorów, specyficznych cech oraz jakości produktów rolno-spożywczych wyprodukowanych na terenie UE, a tym samym wpływających na wzrost ich sprzedaży.
  • 72 Jak tworzyć reklamę na rynku artykułów spożywczych – B. Pilarczyk
    • Reklama stanowi powszechnie wykorzystywane narzędzie w promocji artykułów spożywczych. Celem artykułu jest ukazanie kolejnych etapów w procesie tworzenia kampanii reklamowej i zwrócenie uwagi na ważniejsze aspekty komunikacji na tym rynku. Wiodące znaczenie reklamy w strategii promocji artykułów spożywczych wymaga kreatywnego podejścia do budowania przekazów reklamowych oraz odpowiedniego doboru mediów. Przekazy reklamowe akcentują wpływ na zdrowie i naturalne pochodzenie produktów. Odwołują się też często do emocji i tradycji. Coraz większego znaczenia nabiera indywidualizacja form przekazu reklamowego oraz wykorzystanie niestandardowych mediów.
  • 76 Public relations w firmach przemysłu spożywczego – M. Świątkowska
    • Działania z zakresu public relations są bardzo ważnym elementem funkcjonowania współczesnego przedsiębiorstwa. Służą one kształtowaniu pozytywnego wizerunku firmy w mediach, wspierają pozostałe działania marketingowe i promocyjne. Ich znaczenie wzrasta zwłaszcza w sytuacji kryzysowej, gdy wizerunek firmy ulega zaburzeniu i konieczna jest jego naprawa. Świadczą o tym przytoczone przykłady: firmy Coca-Cola, Jeronimo Martins oraz Constar.

OPAKOWANIA

  • 82 Funkcje opakowania a wizerunek produktu – M. Świątkowska, H. Górska-Warsewicz, K. Krajewski
    • Produkty żywnościowe wymagają opakowania spełniającego najwyższe standardy jakości, zapewniającego jak najwyższą jakość zapakowanej żywności oraz wygodnego dla konsumenta. Opakowanie to również nośnik reklamy i wizerunku rynkowego produktu. Współczesny klient 70% decyzji zakupowych podejmuje przy półce sklepowej. W krajach wysoko rozwiniętych od dawna dostrzeżono opakowanie jako obszar biznesu, pozwalający na efektywne inwestycje kapitałowe. Ten boom na rozszerzenie znaczenia opakowań doprowadził środowisko naturalne do krawędzi katastrofy ekologicznej, dlatego obecnie coraz większe znaczenie mają opakowania przyjazne środowisku.
  • 86 Opakowania żywności z polilaktydu (PLA) – H. Żakowska
    • Nowe, biodegradowalne materiały opakowaniowe należą do grupy polimerów zaprojektowanych w celu degradacji przez enzymatyczne działanie mikroorganizmów. Polimery biodegradowalne mogą być produkowane przy użyciu technologii korzystających zarówno z surowców odnawialnych, jak i petrochemicznych. Przykładem polimeru wytwarzanego całkowicie ze źródeł odnawialnych jest polilaktyd (PLA) produkowany ze skrobi kukurydzianej. Dzięki swoim właściwościom – dobrej wytrzymałości i sztywności, przezroczystości, odporności na działanie tłuszczów, dobrej barierowości dla tlenu i aromatów, dużej przepuszczalności pary wodnej – można go stosować przy pakowaniu żywności. Polilaktyd ulega kompostowaniu w warunkach przemysłowych. Wszystkie opakowania uzyskały certyfikat zgodnie z normą EN 13432 wydany przez DINCERTCO, uprawniający do znakowania znakiem przydatności do kompostowania.
  • 90 Giętkie folie w opakowaniach żywności – M. Mieliwodzka
    • Czynniki bezpośrednio związane z właściwościami fizykochemicznymi produktu spożywczego (skład chemiczny, stan fizyczny – ciało stałe, płyn, tekstura, zawartość wilgoci), czas przechowywania oraz warunki, w jakich produkt będzie przechowywany od zapakowania, przez transport i dystrybucję aż do użycia przez konsumenta, determinują wybór materiału opakowaniowego. Wybór opakowania jest kompromisem między wymaganiami narzuconymi metodą utrwalania czy pakowania a aspektami ekonomicznymi, przede wszystkim ceną. W artykule przedstawiono niektóre możliwości wykorzystania folii giętkich w opakowaniach żywności.
  • 96 Klient w radzie nadzorczej przedsiębiorstwa – A. Krzywiński, H. Schalk
    • W artykułach specjalistycznych i literaturze fachowej, podczas konferencji i seminariów pojęciami SCM, CRM i ECR określa się wiele koncepcji, które oferują dostosowanie przedsiębiorstwa do coraz większych wymagań rynku i wzmożonej konkurencji. SCM, CRM i ECR – to obiecująco brzmiące skróty oznaczające zadania operacyjnego i strategicznego zarządzania przedsiębiorstwem.

KONFERENCJA

  • 103 Bezpieczne opakowanie – K. Olborska, I. Sitkiewicz
    • 9maja 2006 r. w Warszawie odbyło się sympozjum nt. bezpiecznych opakowań z wykorzystaniem technologii MGA, zorganizowane przez firmę Michael Huber Polska. Uczestniczyło w nim ponad 180 gości reprezentujących producentów i dystrybutorów opakowań, zakładów poligraficznych, producentów wyrobów spożywczych, instytutów i ośrodków badawczych.
  • 106 Stan i perspektywy przemysłu rolno-spożywczego
    • Podczas dwudniowej konferencji zorganizowanej przez Radę Gospodarki Żywnościowej 17-18 maja 2006 r. w Warszawie-Miedzeszynie, dzięki staraniom RGŻ, przedstawiono po raz pierwszy publikację „Raport o stanie i perspektywach przemysłu rolno-żywnościowego”, która obrazuje stan przemysłu rolno-żywnościowego w ujęciu branżowym oraz prognozy rozwoju na lata 2007-2013. Goście konferencji – wysokiej rangi specjaliści z zakresu gospodarki żywnościowej – zaprezentowali obecny stan przemysłu rolno-spożywczego. Odbyła się także dyskusja na temat zmian, jakie powinny zostać wprowadzone, aby usunąć bieżące przeszkody utrudniające rozwój tego sektora gospodarki i zapewnić jego dalszy rozwój. Najważniejsze zagadnienia omówiono poniżej.
  • 107 Konsolidacja systemów kontroli żywności w Polsce
    • Podczas konferencji „Konsolidacja systemów kontroli żywności w Polsce”, która odbyła się 11 lipca br. w gmachu Senatu RP, przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Zdrowia, Urzędu Ochrony Konkurenci i Konsumentów, Ministerstwa Środowiska oraz świata nauki i przemysłu spożywczego dyskutowali na temat utworzenia jednolitego i zintegrowanego systemu kontroli bezpieczeństwa i jakości żywności.

108 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

110 INFORMACJE BIZNESOWE