Spis treści 7/2018; tom 72

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 2 Handel detaliczny artykułami żywnościowymi w Polsce – Urszula Kłosiewicz-Górecka (DOI:10.15199/65.2018.7.1)
    • Celem artykułu jest identyfikacja innowacyjnych działań w handlu detalicznym artykułami żywnościowymi. Przedmiotem analizy jest znaczenie innowacji i rodzaj wdrażanych innowacji. Artykuł przygotowano na podstawie literatury z zakresu innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw handlowych, a także wyników badania jakościowego wśród ekspertów rynku usług oraz ilościowego wśród przedsiębiorstw usługowych, w tym 319 firm handlowych, zrealizowanych przez Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur – Państwowy Instytut Badawczy (IBRKK-PIB) w grudniu 2017 r. W ostatnich latach źródłem nowatorskich rozwiązań w handlu są technologie informacyjno-komunikacyjne, zmiany w preferencjach zakupowych konsumentów oraz silna konkurencja. Przejawem działań innowacyjnych w handlu detalicznym artykułami żywnościowymi są cyfrowe kanały dystrybucji, interaktywne formy komunikacji z klientem, hybrydowe sklepy, inteligentne urządzenia w sklepach oraz marki własne nowej generacji. Artykuł ma charakter badawczy.
      SŁOWA KLUCZOWE: handel detaliczny, artykuły żywnościowe, innowacje, nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne, cyfrowe kanały dystrybucji, Kody JEL: D30, D40, L81, M31, O31
  • 7 Gazele Biznesu 2017 – ranking najszybciej rozwijających się firm – Jadwiga Drożdż (DOI:10.15199/65.2018.7.2)
    • Wśród 4362 Gazel Biznesu znalazło się 205 producentów artykułów spożywczych i napojów, w tym 128 debiutantów. Firmy te stanowiły 4,7% Gazel Biznesu, tj. o 1 pkt% więcej niż w poprzedniej edycji [4]. W rankingu tym prawie wszystkie branże przemysłu spożywczego miały swoich reprezentantów, z wyjątkiem cukrowniczej i tytoniowej oraz skrobiowej i winiarskiej. Tradycyjnie najliczniej reprezentowana była branża mięsna oraz tzw. dział produkcji pozostałych artykułów spożywczych. Sprzedaż produktów spożywczych stanowiła wśród Gazel Biznesu 6,3% przychodów firm składających sprawozdania finansowe, przy udziale w zatrudnieniu 7,1% i w wyniku finansowym 8,8%, osiągając rentowność netto wyższą (o prawie 2 pkt%) od średniej w przemyśle spożywczym.
      SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, małe i średnie firmy spożywcze, ranking najbardziej dynamicznych firm

PRAWO

  • 10 Obniżone stawki VAT na podobne produkty spożywcze a zasada neutralności podatkowej – Wiktor Podsiadło (DOI:10.15199/65.2018.7.3)
    • Ustanawiając system stawek obniżonych VAT na produkty spożywcze ustawodawca musi respektować wynikającą z Dyrektywy 112 zasadę neutralności podatkowej. To oznacza, że nie powinien on wprowadzać odmiennych stawek podatku dla podobnych towarów. W przypadku naruszenia powyższej zasady, podatnik będzie miał prawo do zastosowania stawki obniżonej w stosunku do sprzedawanego przez niego produktu, podobnego do innego towaru, opodatkowanego stawką obniżoną. Jednocześnie jak się wydaje, organy podatkowe i sądy administracyjne powinny być uprawnione do badania podobieństwa towarów w toku postępowania interpretacyjnego oraz sądowo-administracyjnego, wynikającego ze skargi na otrzymaną interpretację indywidualną.
      SŁOWA KLUCZOWE:  podatek od towarów i usług, produkty spożywcze, stawki obniżone, zasada neutralności

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 14 Efektywność systemów identyfikowalności. Na co zwracać uwagę? – Grzegorz Sokołowski
    • Identyfikowalność służy do lokalizowania wadliwej lub niebezpiecznej żywności, kosmetyków, farmaceutyków lub innych niebezpiecznych dla konsumentów produktów znajdujących się w obrocie. Zapewnienie bezpieczeństwa dostarczanych na rynek produktów wiąże się z rejestrowaniem i gromadzeniem danych na ich temat na każdym etapie łańcucha dostaw, a więc na poziomie każdego z przedsiębiorstw biorących udział w tym łańcuchu. W artykule opisano co wpływa na efektywność systemów obsługujących proces identyfikowalności w przedsiębiorstwie, a także w jaki sposób firmy mogą zwiększyć efektywność tychże systemów.
      SŁOWA KLUCZOWE: identyfikowalność, standardy GS1, automatyczne gromadzenie danych, ADC, efektywność, awaryjne wycofanie
  • 18 Producenci napojów optymalizują i standaryzują logistykę – Piotr Frąckowiak (DOI:10.15199/65.2018.7.4)
    • Zarządzanie łańcuchem dostaw w branży napojów jest zagadnieniem złożonym, ważna jest bowiem pełna kontrola nad procesami logistycznymi poprzez usprawnianie identyfikacji, dystrybucji czy terminowości dostaw. Jednym z rozwiązań, pozwalającym na zoptymalizowanie procesów logistycznych w łańcuchu dostaw, jest etykieta logistyczna GS1, za pośrednictwem której producenci, hurtownicy, dystrybutorzy, detaliści, przewoźnicy czy operatorzy logistyczni mogą przekazywać informacje w ustandaryzowany, a przez to jednoznacznie w skali świata, zrozumiały sposób. Przedsiębiorstwa z branży napojowej, widząc wzrost rynku, poszukują rozwiązań technicznych i organizacyjnych techniczno-organizacyjnych, pozwalających na usprawnienia wewnątrz swoich magazynów i w relacjach z kontrahentami. Standaryzacja zgodna z GS1 jest tu niezwykle pomocna, a w wielu przypadkach wręcz niezbędna. Wynika to także z przeprowadzonych badań. Wiele przedsiębiorstw, zwłaszcza tych o ugruntowanej pozycji rynkowej, jest świadomych korzyści płynących ze stosowania standardów GS1 i wprowadzają technologie informatyczne w obszarze magazynowania, przez co optymalizują swoje procesy.
      SŁOWA KLUCZOWE: standardy GS1, etykieta logistyczna GS1, zarządzanie magazynem, analiza procesowa, usprawnianie procesów, system automatycznego gromadzenia danych, ADC, producenci napojów
  • 22 Oleje mineralne w opakowaniach do żywności – Katarzyna Samsonowska, Alicja Kaszuba, Monika Kaczmarczyk (DOI:10.15199/65.2018.7.5)
    • Oleje mineralne mogą występować w opakowaniach celulozowych zawierających włókna wtórne otrzymywane w procesie recyklingu papieru gazetowego. Oleje mineralne są wykorzystywane jako rozpuszczalniki w farbach drukarskich. Według opinii EFSA oleje mineralne są klasyfikowane jako substancje szkodliwe dla zdrowia człowieka. Obecnie w UE nie ma zharmonizowanych regulacji dotyczących limitów migracji olejów mineralnych z opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Analiza olejów jest złożona, obejmuje następujące etapy: ekstrakcja olejów mineralnych z opakowania, rozdzielanie frakcji węglowodorów alifatycznych MOSH od aromatycznych MOAH oraz ilościowe oznaczenie poszczególnych frakcji z użyciem technik chromatograficznych.
      SŁOWA KLUCZOWE: oleje mineralne, opakowania z papieru i tektury, limity migracji specyficznej

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 26 Naturalne konserwanty pochodzenia drobnoustrojowego – Ewelina Pawlikowska, Dorota Kręgiel (DOI:10.15199/65.2018.7.6
    • Wzrost produkcji artykułów żywnościowych niesie ze sobą ryzyko obecności sztucznych środków ochrony roślin oraz drobnoustrojów patogennych. Poziom mikrobiologicznego zanieczyszczenia żywności ogranicza się stosując różne metody jej obróbki oraz dodatki sztucznych środków konserwujących. Niestety, stosowanie sztucznych konserwantów może być ryzykowne pod względem zdrowotnym, dlatego za ważne dla konsumentów uznano związki pochodzenia naturalnego, np. bakteriocyny, toksyny killerowe, etanol lub kwasy organiczne. Metabolity produkowane przez mikroorganizmy mogą skutecznie chronić żywność przed zepsuciem, wydłużając tym samym termin jej przydatności do spożycia. Zastosowanie takich związków wymaga jednak wielu badań dotyczących oceny ich aktywności biologicznej, a ponadto konieczne są regulacje prawne zapewniające bezpieczeństwo zdrowotne żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: biokontrola, metabolity, bakterie kwasu mlekowego, drożdże
       LITERATURA:
      [1] Aloui Hajer, Fabio Licciardello, Khaoula Khwaldia, Moktar Hamdi, Cristina Restuccia. 2015. „Physical properties and antifungal activity of bioactive films containing Wickerhamomyces anomalus killer yeast and their application for preservation of oranges and control of postharvest green mold caused by Penicillium digitatum”. International Journal of Food Microbiology 200 : 22-30.
      [2] Antolak Hubert, Dorota Kręgiel. 2017. Food preservatives from plants. W Food Additives, 45-85. InTech.
      [3] Banani Houda, Davide Spadaro, Dianpeng Zhang, Slavica Matic, Angelo Garibaldi, Maria Lodovica Gullino. 2015. „Postharvest application of a novel chitinase cloned from Metschnikowia fructicola and overexpressed in Pichia pastoris to control brown rot of peaches”. International Journal of Food Microbiology 199 : 54-61.
      [4] van Belkum Marco J. Leah A. Martin-Visscher, John C. Vederas. 2011. „Structure and genetics of circular bacteriocins. Review”. Trends in Microbiology 19 (8) : 411-418
      [5] Buzzini Pietro, Alessandro V. Martini. 2002. „Extracellular enzymatic activity profiles in yeast and yeast-like strains isolated from tropical environments”. Journal of Applied Microbiology 93 (6) : 1020-1025.
      [6] Caminiti Irene M., Francesco Noci, Arantxa Muñoz, Paul Whyte, Desmond J. Morgan, Denis A. Cronin, James G. Lyng. 2011. „Impact of selected combinations of non-thermal processing technologies on the quality of an apple and cranberry juice blend”. Food Chemistry 124 (4) : 1387-1892.
      [7] Clevelan Jennifer, Thomas J. Montville, Ingolf F. Nes, Michael L. Chikindas. 2001. „Bactriocins: safe, natural antimicrobials for food preservation”. International Journal of Food Microbiology 32 (1) : 1-20.
      [8] Comitini Francesca, Maurizio Ciani. 2011. „Kluyveromyces wickerhamii killer toxin: purification and activity towards Brettanomyces/Dekkera yeasts in grape must”. FEMS Microbiology Letters 316 (1) : 77-82.
      [9] Crowley Sarah, Jennifer Mahony, Douwe van Sinderen. 2013. „Current perspective on antifungal lactic acid bacteria as natural bio-preservatives”. Trends in Food Science and Technology 33 (2) : 93-109.
      [10] Delves-Broughton Joss, Peter Blackburn, Richard J. Evans, Jeroen Hugenholtz. 1996. „Applications of the bacteriocin, nisin”. Antonie Van Leeuwenhoek 69 (2) : 193-202.
      [11] Droby Samir, Michael Wisniewski, Dumitru Macarisin, Charles Wilson. 2009. „Twenty years of postharvest biocontrol research: Is it time for a new paradigm?”. Postharvest Biology and Technology 52 (2) : 137-145.
      [12] EFSA. „Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in Contact with Food on a request from the Commission related to The use of nisin (E 234) as a food additive”. 2006. The EFSA Journal 314 : 1-16.
      [13] EFSA FEEDAP Panel (EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed). 2014. „Scientific Opinion on the safety and efficacy of Pediococcus acidilactici (NCIMB 30005)as a silage additive for all animal species”. EFSA Journal 2014 12 (3) : 3613.
      [14] EFSA, Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed. 2014. “Pediococcus acidilactici (NCIMB 30005) for all species”. The EFSA Journal 2014 12 (3) : 3613.
      [15] El-Banna A.A., Malak A. El-Sahn, Mohamed G. Shehata. 2011. „Yeasts Producing Killer Toxins: An Overview”. Alexandria Journal of Food Science and Technology 8 (2) : 41-53.
      [16] El Ghaouth Ahmed, Charles L. Wilson, Ann M. Callahan. 2003. „Induction of chitinase, β-1,3-glucanase, and phenylalanine ammonia lyase in peach fruit by UV-C treatment”. Phytopathology 93 (3) : 349-355.
      [17] Gálvez Antonio. 2014. Natural Antimicrobials for Food Biopreservation. W Food Biopreservation, 3-14. Springer-Verlag New York.
      [18] Garsa Anita Kumari, Rashmi Kumariya, Anil Kumar, Puja Lather, Suman Kapila, Shiv Kumar Sood. 2014. „Industrial cheese whey utilization for enhanced production of purified pediocin PA-1”. LWT – Food Science and Technology 59 (2) : 656-665.
      [19] Gyawali Rabin, Salam A. Ibrahim. 2014. „Natural products as antimicrobialagents”. Food Control 46 : 412-429.
      [20] Gwiazdowska Daniela. 2010. „Biochemiczna i molekularna charakterystyka bakteriocyn wytwarzanych przez bakterie z rodzaju Propionibacterium”. Biotechnologia 3 (90) : 75-93.
      [21] Kordowska-Wiater Monika. 2011. „Drożdże jako czynniki ochrony biologicznej roślin”. Postępy Mikrobiologii 20 (2) : 107-119.
      [22] de Lima Jaqueline R., Darcy M.F. Gondim, José T.A. de Oliveira, Francieli S.A. Oliveira, Luciana R.B. Gonçalves, Francisco M.P. Viana. 2013. „Use of killer yeast in the management of postharvest papaya anthracnose”. Postharvest Biology and Technology 83 (2013) : 58-64.
      [23] Liu Guang-Lei, Zhe Chi, Guang-Yuan Wang, Zhi-Peng Wang, Yang Li, Zhen-Ming Chi. 2015. „Yeast killer toxins, molecular mechanisms of their action and their applications”. Critical Reviews in Biotechnology 35 (2) : 222-234.
      [24] Liu Pu, Yunjiang Cheng, Meng Yang, Yujia Liu, Kai Chen, Chao-an Long, Xiuxin Deng. 2014. „Mechanisms of action for 2-phenylethanol isolated from Kloeckera apiculata in control of Penicillium molds of citrus fruits”. BMC Microbiology 14 : 242.
      [25] Liu Ye, Weihao Wang, Yahan Zhou, Shixiang Yao, Lili Deng, Kaifang Zeng. 2017. „Isolation, identification and in vitro screening of Chongqing orangery yeasts for the biocontrol of Penicillium digitatum on citrus fruit”. Biological Control 110 : 18-24.
      [26] Lukša Juliana, Saulius Serva, Elena Servienė. 2016. „Saccharomyces cerevisiae K2 toxin requires acidic environment for unidirectional folding into active state”. Mycoscience 57 (1) : 51-57
      [27] Macarisin Dumitru, Samir Droby, Gary Bauchan, Michael Wisniewski. 2010. „Superoxide anion and hydrogen peroxide in the yeast antagonist–fruit interaction: A new role for reactive oxygen species in postharvest biocontrol?”. Postharvest Biology and Technology 58 (3) : 194-202.
      [28] Muccilli Serena, Cristina Restuccia. 2015. „Bioprotective Role of Yeasts”. Microorganisms 3 (4) : 588-611.
      [29] Müller-Auffermann Konrad, Felipe Grijalva, Fritz Jacob, Mathias Hutzler. 2015. „Nisin and its usage in breweries: a review and discussion”. Journal of the Institute of Brewing 121 (3) : 309-319.
      [30] Noordiana Nordin, Abu A. Bakar Fatimah, A.S. Mun. 2013. „Antibacterial agents produced by lactic acid bacteria isolated from Threadfin Salmon and Grass Shrimp”. International Food Research Journal 20 (1) : 117-124.
      [31] Novotná Drahomíra, Hana Flegelová, Blanka Janderová. 2004. „Different action of killer toxins K1 and K2 on the plasma membrane and the cell wall of Saccharomyces cerevisiae”. FEMS Yeast Research 4 (8) : 803-813.
      [32] Oro Lucia, Ciani Maurizio, Davide Bizzaro, Comitini Maurizio. 2016. „Evaluation of damage induced by Kwkt and Pikt zymocins against Brettanomyces/Dekkera spoilage yeast, as compared to sulphur dioxide”. Journal of Applied Microbiology 121 (1) : 207-214.
      [33] Oro Lucia, Erica Feliziani, Maurizio Ciani, Gianfranco Romanazzi, Francesca Comitini. 2018. „Volatile organic compounds from Wickerhamomyces anomalus, Metschnikowia pulcherrima and Saccharomyces cerevisiae inhibit growth of decay causing fungi and control postharvest diseases of strawberries”. International Journal of Food Microbiology 265 : 18-22.
      [34] Padgett Thomas, Inkyu A. Han, Paul L. Dawson. 1998. „Incorporation of food-grade antimicrobial compounds into biodegradable packaging films”. Journal of Food Protection 61 (10) : 1330-1335.
      [35] Papagianni Maria, Sofia Anastasiadou. 2009. „Pediocins: The bacteriocins of Pediococci. Sources, production, properties and applications”. Microbial Cell Factories 8 : 3.
      [36] Parafati Lucia, Alessandro Vitale, Cristina Restuccia, Gabriella Cirvilleri. 2015. „Biocontrol ability and action mechanism of food-isolated yeasts trains against Botrytis cinerea causing post-harvest bunch rot of table grape”. Food Microbiology 47 : 85-92.
      [37] Pawlikowska Ewelina, Dorota Kręgiel. 2017. Kwas pulcherriminowy I jego znaczenie w inhibicji mikroflory zanieczyszczającej żywność oraz środowiska fermentacyjne. W Wybrane substancje o znaczeniu biologicznym – Spojrzenie Młodych Naukowców. Kraków: CreativeTime. W druku.
      [38] Ratajczak Katarzyna, Agnieszka Piotrowska-Cyplik. 2017. „Metabolity bakterii kwasu mlekowego I ich zastosowanie w przemyśle”. Postępy Mikrobiologii 56 (4) : 416-421.
      [39] Reeleder Richard D. 2004. „The use of yeasts for biological control of the plant pathogen Sclerotinia sclerotiorum”. BioControl 49 (5) : 583-594.
      [40] Settanmi Luca, Aldo Corsetti. 2008. „Application of bacteriocins in vegetable food biopreservation”. International Journal of Food Microbiology 121 (2) : 123-138.
      [41] Sharma Sanjay. 2015. „Food preservatives and their harmful effects”. International Journal of Scientific and Research Publications 5 (4) : 1-2.
      [42] Shin Jae M., Ji Won Gwak, Pachiyappan Kamarajan, Fenno J. Christopher, Alexander H. Rickard, Yvonne L. Kapila. 2016. „Biomedical applications of nisin”. Journal of Applied Microbiology 120 (6) : 1449-1465.
      [43] Singh Anupama, Promod Kumar Sharma, Garima Garg. 2010. „Natural products as preservatives”. International Journal of Pharma and Bio Sciences 1 (4) : 101-612.
      [44] Sip Anna, Michał Więckowicz, Maria Krasowska. 2009. „Characterization of antilisterial class IIa bacteriocins produced by lactic acid bacteria”. Biotechnologia 3 (3) : 111-128.
      [45] Sipiczki Matthias. 2006. „Metschnikowia strains isolated from botrytized grapes antagonize fungal and bacterial growth by iron depletion”. Applied and Environmental Microbiology 72 (10) : 6716-6724.
      [46] Spadaro Davide, Samir Droby. 2016. „Development of biocontrol products for postharvest diseases of fruit: The importance of elucidating the mechanisms of action of yeast antagonists”. Trends in Food Science and Technology 47 : 39-49.
      [47] Sui Yuan, Michael Wisniewski, Samir Droby, Jia Liu. 2015. „Response of Yeast Biocontrol Agents to Environmental Stress”. Applied and Environmental Microbiology 81 (9) : 2968-2975.
      [48] de Ullivarri Miguel Fernández, Luciá M. Mendozaa, Raúl R. Raya. 2014. „Killer yeasts as biocontrol agents of spoilage yeasts and bacteria isolated from wine”. BIO Web of Conferences 3 : 02001.
      [49] Velázque Rocío, Emiliano Zamora, Manuel Álvarez, María L. Álvarez, Manuel Ramírez. 2016. „Using mixed inocula of Saccharomyces cerevisiae killer strains to improve the quality of traditional sparkling-wine”. Food Microbiology 59 : 150-160.
      [50] Villalba Marí Leticia., Julieta Susana Sáeza, Silvana María del Monacoa, Christian Ariel Lopesa, Marcela Paula Sangorrín. 2016. „TdKT, a new killer toxin produced by Torulaspora delbrueckii effective against wine spoilage yeasts”. International Journal of Food Microbiology 217 (18) : 94-100.
      [51] Woraprayote Weerapong, Yuwares Malila, Supaluk Sorapukdee, Adisorn Swetwiwathana, Soottawat Benjakul, Wonnop Visessanguan. 2016. „Bacteriocins from lactic acid bacteria and their applications in meat and meat products”. Meat Science 120 : 118-132.
      [52] Żarowska Barbara. 2012. Biosynteza i charakterystyka toksyn killerowych drożdży Debaryomyces hansenii. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
  • 30 Karczoch zwyczajny – innowacyjny surowiec o szerokim zastosowaniu – Monika Michalak-Majewska, Dorota Teterycz (DOI:10.15199/65.2018.7.7)
    • Karczoch zwyczajny jest uprawiany głównie w krajach śródziemnomorskich i tam jest także najczęściej spożywany. Dzięki bogatym właściwościom można go stosować nie tylko w gastronomii. Z karczocha uzyskuje się inulinę o wysokim stopniu polimeryzacji oraz neutralnym smaku, co pozwala na jej wykorzystanie w wielu produktach spożywczych w celu wzbogacenia ich w błonnik lub jako zamiennik tłuszczu. Ze względu na wysoką zawartość inuliny, karczoch po zaszczepieniu bakteriami probiotycznymi może być także synbiotykiem. Spożywanie takiego karczocha poprawia pracę układu pokarmowego. Z karczocha produkowane są ekstrakty enzymatyczne, zawierające enzymy proteolityczne (kardozyna A i B). Są one wykorzystywane w produkcji serów jako zamiennik podpuszczki. Ekstrakty takie, ze względu na wysoką zawartość antyoksydantów (kwas chlorogenowy, cynaryna), mogą być stosowane jako przeciwutleniacz w żywności, mogą także przyczyniać się do ograniczenia  powstawania heterocyklicznych amin aromatycznych (HCA) w mięsie przetworzonym termicznie.
      SŁOWA KLUCZOWE: karczoch, inulina, enzymy proteolityczne, biogaz

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 34 Herbaty czarne – jakość sensoryczna i ich właściwości przeciwutleniające – Dmowski Przemysław, Karol Zakrzewski (DOI:10.15199/65.2018.7.8)
    • W artykule przedstawiono wpływ marki herbaty oraz zastosowanego aromatu na wyniki konsumenckiej oceny jakości sensorycznej herbat czarnych aromatyzowanych, a także na właściwości przeciwutleniające i parametry barwy mierzonej w systemie CIEL*a*b* w stosunku do herbat czarnych bez dodatków. W pracy podjęto również próbę wyznaczenia takich atrybutów smaku, posmaku i barwy, które wykazują statystycznie istotny wpływ na stopień pożądalności naparów herbat aromatyzowanych w zależności od ich smakowitości i barwy. Wykazano, że dodatek substancji aromatyzujących nie wpłynął znacząco na aktywnością przeciwutleniającą. Konsumenci jako najbardziej pożądane, pod względem smakowitości, wskazali napary herbat z dodatkiem aromatów jeżyny, czarnej porzeczki, jagody i maliny. Najniższym stopniem pożądalności charakteryzował się napar herbaty cynamonowej, który oceniono jako najbardziej cierpki. Wykazano, że głównie smak słodki może wpływać na ocenę stopnia pożądalności naparów w aspekcie ich smakowitości.
      SŁOWA KLUCZOWE: aromatyzowana herbata czarna, przeciwutleniacze, ocena konsumencka, barwa
  • 39 Znaczenie i udział suplementów diety w żywieniu osób dorosłych – Dorota Wichrowska, Anna Walc, Tomasz Knapowski, Wojciech Kozera (DOI:10.15199/65.2018.7.9)
    • Celem badań było poznanie przyczyny, rodzaju i wielkości spożycia suplementów diety przez 212 osób dorosłych z regionu kujawsko-pomorskiego. Jak wykazały badania własne wśród osób dorosłych między 20. a 60. rokiem życia suplementację stosowało 73,5% ankietowanych.  Spośród wszystkich osób ankietowanych ponad 51% zdobywało informację na temat  suplementów diety z mediów (internetu, telewizji, radia, prasy). Główną przyczyną spożywania suplementów diety u ponad 46% ankietowanych było łagodzenie objawów chorób i wspomaganie ich leczenia, a także zwiększenie odporności organizmu. Przy czym 18,8% osób stosowało suplementy w celu uzupełnienia niedoborów witamin i składników mineralnych, 15,6% ankietowanych – w celu poprawy samopoczucia, w mniejszym stopniu we wspomaganiu odchudzania. Natomiast na zalecenie lekarza, suplementy stosowano m.in. w celu poprawy wyglądu skóry włosów i paznokci, opóźnienia procesu starzenia, usprawnienia stawów, poprawy sprawności umysłowej. Najczęściej stosowanymi suplementami przez ankietowane osoby były preparaty: witaminowe, mineralne i witaminowo-mineralne spożywane 1-2 razy w tygodniu lub rzadziej. Ponad 72% ankietowanych wydało na suplementy diety około 20 zł miesięcznie, pozostali około 30 zł i więcej. Większość osób ankietowanych (ponad 64%) deklarowało pozytywne skutki, choć w niewielkim stopniu stosowanych suplementów, 24% nie zauważało pozytywnych skutków, a 12% odczuwało znaczącą poprawę stanu zdrowia.
      SŁOWA KLUCZOWE: preparaty witaminowe, mineralne, poziom spożycia