Spis treści 4/2010

okładka "Przemysł Spożywczy" 4/2010

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 2 Kryzys gospodarczy a inwestycje w polskim przemyśle spożywczym – Iwona Szczepaniak, Jadwiga Drożdż
    • Wyniki produkcyjne przemysłu spożywczego w 2008 r. oraz w pierwszych miesiącach 2009 r. wskazują, że skończyło się w tym sektorze ożywienie produkcyjne wywołane wejściem Polski do UE, a coraz bardziej widoczne stały się skutki światowego kryzysu gospodarczego. Przemysł spożywczy, który zaspokaja podstawowe potrzeby bytowe ludności, odczuł jednak ten kryzys znacznie mniej niż inne działy polskiej gospodarki. Potwierdzają to wyniki II półrocza 2009 r., kiedy to okazało się, że spadek produkcji sprzedanej i pogorszenie wyników finansowych były tylko przejściowe. Do 2008 r. zjawiska kryzysowe nie oddziaływały na aktywność inwestycyjną przedsiębiorstw przemysłu spożywczego. Obniżenie tej aktywności nastąpiło dopiero w 2009 r., ale biorąc pod uwagę postępujący spadek inwestycji rozpoczętych należy sądzić, że będzie on kontynuowany w 2010 r. W kolejnych latach w przemyśle spożywczym można oczekiwać ponownego wzrostu nakładów na inwestycje.
      SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, inwestycje, światowy kryzys gospodarczy
  • 8 Finansowe wsparcie projektów badawczo-rozwojowych – Piotr Szajner
    • Handel zagraniczny ma duże znaczenie dla sektora mleczarskiego ze względu na utrzymującą się na rynku krajowym przewagę podaży nad popytem. W kolejnych latach po akcesji do UE wzrastało dodatnie saldo wymiany handlowej. W 2009 r., w wyniku ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego oraz pogorszenia się koniunktury na światowym i unijnym rynku mleczarskim, zmniejszył się eksport. Jednocześnie odnotowano wzrost importu, a w konsekwencji spadek salda. Podobne tendencje mogą wystąpić także w 2010 r., a zdecyduje o tym spadek produkcji i skupu oraz aprecjacja złotego. Wzrost wartości waluty krajowej niekorzystnie wpływa na konkurencyjność cenową oraz opłacalność transakcji eksportowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: handel zagraniczny, sektor mleczarski, konkurencyjność, eksport, import
  • 12 Handel zagraniczny produktami mlecznymi – Katarzyna Berbeć, Edyta Janus
    • W artykule omówiono kluczowe możliwości zewnętrznego finansowania działań badawczo-rozwojowych przedsiębiorców, w tym z sektora spożywczego. Przedstawiono najatrakcyjniejsze schematy wsparcia w ramach funduszy Unii Europejskiej oraz instrumentów podatkowych. Omówiono wybrane działania Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka przeznaczone na projekty B+R (1.4-4.1; 4.2, 4.3; 4.4 oraz 4.5.2 PO IG) oraz na rozwój infrastruktury badawczorozwojowej (4.2 oraz 4.5.2 PO IG). Przedstawiono również mechanizmy podatkowe wspierające działalność badawczo-rozwojową.
      SŁOWA KLUCZOWE: dotacja, instrumenty podatkowe, innowacja, badania i rozwój

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 17 Ogrzewanie mikrofalowe w przemyśle mleczarskim – Antoni Pluta, Anna Berthold
    • Do dobrze znanych korzyści wynikających z ogrzewania mikrofalowego należy zaliczyć szybkie i bezpośrednie ogrzewanie produktu w całej masie oraz brak kontaktu z powierzchnią grzejną, a dzięki temu, zapobieganie przegrzewaniu produktu i blokowaniu przepływu. W artykule przedstawiono również wpływ ogrzewania mikrofalowego na jakość mleka. Retentat po mikrofiltracji mleka oraz śmietankę (28% tłuszczu) poddano ogrzewaniu mikrofalowemu w systemie ciągłym w temp. 110-138°C przez 5 s. Po sterylizacji próbki przechowywano w temp. 5±1°C oraz 25±1°C do 5 dni. Stwierdzono, że ogrzewanie śmietanki i retentatu odpowiednio w temp. powyżej 125 i 130°C przez 5 s, było skuteczne do sterylizacji mikrofalowej tych produktów. Ogrzewanie mikrofalowe nie powodowało niekorzystnych zmian smaku i zapachu produktu.
      SŁOWA KLUCZOWE: mleko, retentat mleka, śmietanka, ogrzewanie, mikrofale
  • 24 Radiacyjna obróbka żywności – Waldemar Dzwolak
    • W artykule omówiono wpływ promieniowania jonizującego na składniki żywności, łącznie z powstawaniem 2-alkilocyklobutanonów w napromienianej żywności, oraz możliwości zastosowania promieniowania jonizującego do redukcji kancerogennych związków chemicznych (N-nitrozoamin i amin irradiabiogennych) obecnych w niektórych środkach spożywczych. Podano również podstawowe zasady znakowania żywności napromienionej. Artykuł jest rozszerzeniem publikacji zamieszczonej w nr. 4/2009 „Przemysłu Spożywczego” pod tytułem „Radiacyjna obróbka żywności. Stan prawy i dawki promieniowania”.
      SŁOWA KLUCZOWE: napromienianie żywności, radioliza, 2-ACB, promieniowanie jonizujące
  • 36 Program ochrony przed szkodnikami – Łukasz Peła
    • Zgodnie z przepisami prawa polskiego i unijnego każda fi rma zajmująca się obrotem i produkcją żywności powinna wdrożyć oraz doskonalić program ochrony przed szkodnikami. Aby program ten był skuteczny, należy pamiętać, że pracownicy fi rmy świadczącej usługi DDD powinni być odpowiednio przeszkoleni w zakresie biologii szkodników, środków biobójczych i ich stosowania oraz powinni posiadać co najmniej podstawową wiedzę nt. systemów zarządzania jakością. Należy też pamiętać o odpowiednio dobranych urządzeniach do monitorowania i zwalczania szkodników, które mogą poprawić skuteczność prowadzonych działań.
      SŁOWA KLUCZOWE: bezpieczeństwo żywności, szkodniki, ochrona przed szkodnikami

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 26 Produkty mleczne suplementowane związkami żelaza – Małgorzta Zierno, Dorota Zaręba
    • Żelazo jest zaliczane do mikroelementów niezbędnych dla organizmu człowieka. Badania krajowe i zagraniczne dowodzą, że dzieci, dziewczęta i kobiety nie spożywają wystarczającej ilości żelaza. W artykule omówiono wzbogacanie żywności w żelazo jako jedną ze strategii zapobiegania niedoborom żelaza. Żelazo dodawane do żywności można podzielić na niehemowe (nieorganiczne sole żelaza) i hemowe (pochodzenia zwierzęcego). Istotnymi czynnikami takiego wzbogacania są: trwałość produktu, koszt wzbogacania, chemiczna forma związków żelaza, ich biodostępność i wpływ na żywność (zmiana barwy, smaku i zapachu, katalizowanie utleniania tłuszczu).
      SŁOWA KLUCZOWE: żelazo, wzbogacanie, mleko, produkty mleczne
  • 30 Mleczne napoje fermentowane – wybrane aspekty zdrowotne – Stanisław Zmarlicki
    • W artykule przedstawiono poglądy na temat pochodzenia i właściwości prozdrowotnych pożytecznej mikroflory jelitowej człowieka. Omówiono także możliwości wspomagania tej mikroflory w wypełnianiu jej funkcji prozdrowotnych przez probiotyki stosowane w produkcji mlecznych napojów fermentowanych nowego typu lub preparatów farmaceutycznych. Podano przykłady stosowania probiotyków i prebiotyków w profilaktyce i leczeniu niektórych chorób. Przedstawiono argumenty przemawiające za możliwością prozdrowotnego oddziaływania bakterii fermentacji mlekowej stosowanych do produkcji tradycyjnych rodzajów mleka fermentowanego.
      SŁOWA KLUCZOWE: mleczne napoje fermentowane, bakterie fermentacji mlekowej, probiotyki, prebiotyki

PRAWO

  • 39 Kolejna nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – Maciej Taczanowski
    • Artykuł jest krótkim przeglądem dotyczącym ostatniej nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz innych ustaw, która weszła w życie 11 marca 2010 r. Zmiany ustaw przedstawiono przez pryzmat dwóch głównych celów legislacyjnych, tj. pełnego dostosowania stanu polskiego prawa żywnościowego, w zakresie bezpieczeństwa żywności, do prawa wspólnotowego oraz doprecyzowania niektórych polskich przepisów sprawiających poważniejsze trudności interpretacyjne. Przedmiotowa nowelizacja ma w większości charakter redakcyjny i – nie narzucając podmiotom branży spożywczej istotnych nowych obowiązków – stwarza dogodniejsze warunki prowadzenia przez nie działalności gospodarczej.
      SŁOWA KLUCZOWE: prawo żywnościowe, polska ustawa żywnościowa, nowelizacja

WYDARZENIA

  • 44 Forum 100 – dyskusje o przyszłości przemysłu żywnościowego
    • Ponad 140 przedstawicieli kadry zarządzającej przemysłu spożywczego, organizacji branżowych, instytucji rządowych oraz naukowców wzięło udział w „Forum 100” – spotkaniu zorganizowanym przez Polską Federację Producentów Żywności Związek Pracodawców, które odbyło się 11 marca 2010 r. w Warszawie.
  • 47 Polska – Unia – Świat
  • 48 Informacje biznesowe.