Spis treści 4/2006

Przemysł Spożywczy okładka 4/2006

EKONOMIKA

  • 2 Stan przemysłu spożywczego po wejściu Polski do Unii Europejskiej – R. Urban 
    • Stan przemysłu spożywczego po wejściu do UE jest lepszy niż oczekiwano, a zagrożenia są znacznie mniejsze. Producenci żywności wykazali umiejętności wykorzystania posiadanych przewag komparatywnych i pokonywania pozaekonomicznych barier wejścia na rynki zbytu. Trwa boom eksportowy, którego nie osłabiło dotychczas wzmacnianie waluty krajowej. Dobra jest sytuacja finansowa przedsiębiorstw, relatywnie wysoka jest stopa zysku i aktywność inwestycyjna firm. Rynek krajowy jest pod coraz większym wpływem wspólnych regulacji unijnych. Zmniejsza to ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej w całym łańcuchu żywnościowym. Zjawiska te mają wiele cech trwałości.

TECHNIKA

  • 10 Techniki membranowe – najnowsze osiągnięcia i perspektywy – D. Witrowa-Rajchert
    • Procesy membranowe są nadal rozwijającymi się technikami coraz częściej stosowanymi w różnych gałęziach przemysłu, również w przetwórstwie żywności. Jednym z ważniejszym trendów we współczesnych technologiach jest stosowanie układów hybrydowych i zintegrowanych. W wielu gałęziach przemysłu wprowadza się tzw. czyste technologie, czyli zintegrowane procesy bezodpadowe. Zilustrowano te tendencje na przykładzie produkcji zagęszczonych soków, przerobu serwatki, produkcji wina i wytwarzania oligosacharydów. Przedstawiono kierunki rozwoju technik membranowych, możliwych dzięki postępowi w chemii polimerów, inżynierii materiałowej i nanotechnologii.
  • 18 Możliwości zastosowania elektrodializy w przemyśle spożywczym – B. Dec, W. Chojnowski
    • Celem artykułu był przegląd zastosowania procesu elektrodializy (ED) w przemyśle spożywczym. W pierwszej części zdefiniowano przyczyny frakcjonowania żywności oraz scharakteryzowano proces elektrodializy (membrany, konstrukcja instalacji, wydajność procesu) wraz z tłem historycznym. W drugiej część przeglądu podano powody wzrostu zainteresowania procesem ED oraz rozgraniczono zastosowania już zaakceptowane przez przemysł oraz przyszłe obszary zastosowania (zwłaszcza w biotechnologii) w przemyśle spożywczym wraz z podaniem barier utrudniających jej wdrożenie. Ponadto scharakteryzowano postęp w produkcji membran ED (membrany bipolarne i mozaikowe).
  • 24 Perspektywy techniki wysokich ciśnień w przemyśle spożywczym – E. Hać-Szymańczuk, J. Mroczek
    • Wysokie ciśnienie stosowane do przedłużania trwałości produktów spożywczych jest często traktowane jako alternatywa klasycznych procesów utrwalania z użyciem ciepła: pasteryzacji lub sterylizacji. Właściwy dobór parametrów procesu wysokociśnieniowego umożliwia inaktywację zarówno komórek wegetatywnych, jak i form przetrwalnych bakterii. Stopień inaktywacji zależy m.in. od rodzaju drobnoustrojów, fazy wzrostu, pH oraz składu produktu. W artykule przedstawiono wpływ wysokich ciśnień na składniki żywności (białka, lipidy), drobnoustroje, enzymy oraz możliwości ich wykorzystania w przemyśle spożywczym
  • 30 Wykorzystanie promieniowania jonizującego w technologii żywności – M. Janowicz
    • Techniki radiacyjne są stosowane w różnych gałęziach przemysłu. Wykorzystuje się je do sterylizacji sprzętu medycznego, modyfikacji polimerów, materiałów oraz przyrządów półprzewodnikowych, do barwienia tkanin, szkła, a nawet naturalnych i sztucznych kamieni. Na świecie liczba produktów wytwarzanych lub modyfikowanych radiacyjnie sięga milionów ton rocznie i ciągle wzrasta. Na podstawie badań okazało się, że żywność utrwalana radiacyjnie nie jest toksyczna ani też radioaktywna, jednak – podobnie jak inne procesy utrwalające – radiacja powoduje pewne zmiany w żywności. Ich rodzaj i zasięg zależą od chemicznego składu produktu, dawki promieniowania, temperatury oraz dostępu światła i tlenu podczas napromieniania.

OPROGRAMOWANIE

  • 28 Technologia RFID optymalizuje procesy przedsiębiorstwa – A. Krzywiński, H. Schalk
    • Wraz z pojawieniem się nowych technologii w dziedzinie bezprzewodowej transmisji danych, przedsiębiorstwa stopniowo wprowadzają rozwiązania RFID (Radio Frequency Identification). RFID to metoda czytania i zapisywania danych w sposób bezdotykowy. Aby technologia to była przydatna, należy zidentyfikować procesy, w których chcemy wyeliminować czynności manualne na rzecz RFID. Zakres zastosowania RFID należy odnieść do indywidualnych procesów danego przedsiębiorstwa oraz możliwości użytkowanego systemu ERP. Tylko ponadwydziałowa integracja informacji za pomocą RFID przynosi wymierne korzyści w postaci obniżki kosztów.

FUNDUSZE UNIJNE

  • 38 Uproszczenia systemu wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce
    • Jednym z priorytetów niedawno powstałego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, jest zwiększenie wykorzystania środków pochodzących z funduszy strukturalnych, które zostały przyznane Polsce na lata 2004-2006.

INNOWACYJNOŚĆ

  • 40 Innowacje na polskim rynku żywności – H. Górska-Warsewicz
    • Celem niniejszego opracowania było dokonanie przeglądu głównych rodzajów innowacji produktowych i opakowaniowych. Za produkt innowacyjny przyjęto nowy produkt, który w sposób istotny różni się od innych nową techniką produkcji lub nowym sposobem pozycjonowania. W artykule przedstawiono przykłady produktów innowacyjnych w kategorii żywności wzbogacanej w witaminy, składniki mineralne, błonnik, dodatki funkcjonalne, żywności probiotycznej, a także żywności niskoenergetycznej. W końcowej części opracowania przedstawiono wybrane aspekty innowacji opakowaniowych.
  • 44 Znaczenie reklamy w rozwoju produktu innowacyjnego – M. Świątkowska
    • Jednym z głównych celów reklamy jest poinformowanie klienta o cechach produktu. Dlatego tak ogromną rolę odgrywa reklama na etapie wprowadzania produktu na rynek. Jednocześnie konsumenci doceniają informacyjną rolę reklamy, traktując ją jako dobre źródło wiedzy na temat produktów innowacyjnych, często posiadających zupełnie nowe cechy. Nowoczesne produkty żywnościowe wymagają równie nowoczesnych form wprowadzania na rynek, takich jak reklama rozrywkowa (advertainment) czy reklama szokująca (shockvertising).

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

  • 46 Ryzyko występowania w wodzie do picia bakterii z rodzaju Pseudomonas i Aeromonas – D. Kręgiel, A. Rygała
    • Wzrost mikroorganizmów w systemach dystrybucji wody jest związany z obecnością różnych związków organicznych. Nawet ich niskie stężenia powodują wzrost i kolonizację bakterii, głównie z rodzajów Pseudomonas i Aeromonas. Oznaczenie Pseudomonas aeruginosa jest obligatoryjne w naturalnych wodach mineralnych, wodach stołowych oraz zbiornikach wody pitnej, lecz bakterie Aeromonas sp. nie są w wodzie oznaczane. Wyniki badań systemów dystrybucji wody w Europie i na świecie sugerują uznanie ww. rodzajów bakterii za wskaźniki potencjalnej kolonizacji systemów dystrybucji wody pitnej przez bakterie heterotroficzne.

RYNEK 52

  • 48 Rozwój rynku wód mineralnych w Polsce – H. Górska-Warsewicz
    • Rynek wód mineralnych to przykład jednego z najszybciej rozwijających się obszarów sektora napojów bezalkoholowych. Wzrost zainteresowania wodą mineralną to efekt działań marketingowych, zwłaszcza promocyjnych, poszczególnych producentów i zmiany strategii pozycjonowania tego produktu.

54 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

56 INFORMACJE BIZNESOWE