Spis treści 3/216; tom 70

Przemysł Spożywczy 3/2016Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 6 Handel zagraniczny produktami rolno-spożywczymi w 2015 r. Wyniki coraz lepsze – Mirosława Tereszczuk
    • W artykule przedstawiono wyniki polskiego handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi w 2015 r. Mimo wielu niekorzystnych okoliczności, jakie dotknęły polski sektor rolno-spożywczy w ostatnich latach, eksport polskiej żywności nie załamał się, a wręcz przeciwnie – nadal wykazuje tendencję wzrostową. W 2015 r. wpływy z eksportu produktów rolno-spożywczych wzrosły o 7,7% do 23,6 mld euro, wydatki na import zwiększyły się zaś o 4,7% do 15,9 mld euro. Nadwyżka eksportu nad importem osiągnęła nienotowaną wcześniej wartość 7,7 mld euro, wobec 6,7 mld euro w 2014 r. Głównym odbiorcą polskiej żywności są kraje UE, ale obserwuje się rosnącą dywersyfikację rynków zbytu. Rośnie znaczenie odległych krajów Afryki, Azji, Ameryki Płn., a także Bliskiego Wschodu. Są to rynki perspektywiczne dla polskich eksporterów żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: handel zagraniczny, eksport, import, produkty rolno-spożywcze

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 16 Opakowania do żywności z papieru i tektury. Ocena sensoryczna – Katarzyna Samsonowska, Alicja Kaszuba, Monika Kaczmarczyk
    • W artykule przedstawiono perspektywy rozwoju rynku opakowaniowego papieru i tektury. Podkreślono konieczność wykonywania badań sensorycznych opakowań z papieru i tektury przeznaczonych do kontaktu z żywnością, zgodnie z obowiązującymi normami. Przedstawiono przykładowe wyniki analiz sensorycznych uzyskane w Laboratorium Badań Materiałów i Opakowań Jednostkowych, COBRO – Instytutu Badawczego Opakowań.
      SŁOWA KLUCZOWE: opakowania do żywności z papieru i tektury, analiza sensoryczna, rynek opakowań z papieru u tektury
  • 22 Komunikacja marketingowa przedsiębiorstw. Nieuczciwe praktyki – Joanna Kuzincow
    • W artykule zaprezentowano mechanizmy podejmowanych przez przedsiębiorstwa nieuczciwych praktyk marketingowych związanych z ekologicznymi zaletami produktów i ich elementów, w tym przypadku opakowań. Wskazano, iż podstawowym czynnikiem zachęcającym producentów do tego typu działań jest moda na ekologiczny tryb życia w połączeniu z niewystarczającą wiedzą konsumenta na temat zarówno samej ochrony środowiska, jak i procesów wytwarzania poszczególnych rodzajów materiałów opakowaniowych. Przedstawiono również praktyczne przykłady analiz i regulacji, przede wszystkim branżowych, w zakresie etyki tzw. zielonego marketingu, takich jak zapisy Kodeksu Etyki Reklamy.
      SŁOWA KLUCZOWE: komunikacja marketingowa, etyka w marketingu, marketing ekologiczny, greenwashing

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 26 Produkcja żywności ilość czy jakość? Cz. II – Joanna Barłowska, Mariusz Florek, Zygmunt Litwińczuk
    • W państwach wysoko rozwiniętych obserwuje się rozwój chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości. Wzrasta jednocześnie świadomość żywieniowa konsumentów, poszukujących takiej żywności, która może w pewnym stopniu zahamować występowanie i rozwój tych chorób. Realia gospodarki rynkowej sprawiają, że głównym celem produkcji żywności przestaje być ilość, a na plan pierwszy wysuwa się jakość, ze szczególnym uwzględnieniem wartości energetycznej i właściwości prozdrowotnych. Dzięki dużemu postępowi nauki w produkcji żywności wykorzystuje się coraz nowsze technologie, tj. biotechnologię i nanotechnologię, natomiast w odniesieniu do żywienia człowieka duże nadzieje wiąże się z genomiką, proteomiką i metabolomiką. Dodatkowo UE wybrała kosztowniejszy model rolnictwa, w którym cała produkcja musi odpowiadać bardzo restrykcyjnym kryteriom bezpieczeństwa i trwałości żywności, ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt i bioróżnorodności. Efektem tego jest coraz większe zainteresowanie żywnością funkcjonalną, tradycyjną i ekologiczną.
      SŁOWA KLUCZOWE: otyłość, nowe technologie w produkcji żywności, żywność funkcjonalna, tradycyjna, regionalna, ekologiczna
      LITERATURA: (dostępna również w redakcji)
      [1] ADA Reports: 2006. Position of the American Dietetic Association: agricultural and food biotechnology. Journal of American Dietetic Association, 106, 285 – 293.
      [2]  Aljewicz M., Cichosz G., Kowalska M. 2011. Produkty seropodobne, analogi serów topionych i dojrzewających. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 5 (78), 16 – 25.
      [3] Al-Mabruk R. M., Beck N. F. G., Dewhurst R. J.: 2004. Effects of silage species and supplemental vitamin E on the oxidative stability of milk. Journal of Dairy Science, 87(2), 406 – 412.
      [4] Asgar M.A., Fazilah A., Huda N., Bhat R., Karim A.A.: 2010. Nonmeat Protein Alternatives as Meat Extenders and Meat Analogs. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 9, 5, 513 – 529.
      [5] Babiak J.: 2011. Możliwości produkcyjne rolnictwa a sytuacja żywnościowa świata. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 4 (54), 5 – 16.
      [6] Baranowska M., Bohdziewicz K., Staniewski B.: 2010. Jogurt z dodatkiem preparatu enzymatycznego transglutaminazy Saprona TG1Y. Przegląd Mleczarski, 5, 12 – 18.
      [7] Barłowska J., Wolanciuk A., Litwińczuk Z., Król J.: 2012. Milk proteins’ polymorphism in various species of animals associated with milk production utility [W:] Milk Protein pod red. Walter L. Hurley, InTech – Open Access Publisher, Chapter 9, 235 – 264.
      [8] Barłowska J.: 2011. Znaczenie lokalnych ras zwierząt w produkcji żywności tradycyjnej oraz przekazie tradycji i kultury regionu. Przegląd Hodowlany, LXXIX, 4 – 8.
      [9] Bjorklund E. A., Heins B. J., DiCostanzo A., Chester-Jones H.: 2014. Fatty acid profiles, meat quality, and sensory attributes of organic versus conventional dairy beef steers. Journal of Dairy Science, 97, 1828 – 1834.
      [10] Bohdziewicz K.: 2010. Wpływ transglutaminazy na proces produkcji, wydatek oraz jakość twarogów. Przegląd Mleczarski, 2, 4 – 9.
      [11] Bonvillani A.G., Di Renzo M.A., Tiranti I.N.: 2000. Genetic polymorphism of milk protein loci in Argentinian Holstein cattle. Genetics and Molecular Biology, 23 (4), 819 – 823.
      [12] Butler G., Nielsen J.H., Slots T., Seal C., Eyre M.D., Sanderson R., Leifert C.: 2008. Fatty acid and fat-soluble antioxidant concentrations in milk from high- and low-input conventional and organic systems: seasonal variation. Journal of the Science of Food and Agriculture, 88, 1431 – 1441.
      [13] Caroli A., Chessa S., Bolla P., Budelli E., Gandini G.C.: 2004. Genetic structure of milk protein polymorphisms and effects on milk production traits in a local dairy cattle. Journal of Animal Breeding and Genetics, 121 (2), 119 – 127.
      [14] Cayot N.: 2007.Sensory quality of traditional foods. Food Chemistry, 101(1), 154 – 162.
      [15] Domaradzki P., Florek M.: 2012. Mięso i przetwory mięsne [W:] Towaroznawstwo surowców i produktów zwierzęcych z podstawami przetwórstwa pod red. Z. Litwińczuka. PWRiL Warszawa, 287-392.
      [16] Dunkan T.V.: 2011. Applications of nanotechnology in food packaging and food safety: Barrier materials, antimicrobials and sensors. J. Colloid Interface Sci., 363 (1), 1 – 24.
      [17] FAO: 2011. Global food losses and food waste – Extent, causes and prevention. Rome: http://www.fao.org/docrep/014/mb060e/mb060e.pdf
      [18] Federacja Polskich Banków Żywności. Raport – Marnowanie żywności w Polsce i Europie. Warszawa, 2012.
      [19] Feleńczak A., Gil Z., Adamczyk K., Zapletal P., Frelich J.: 2008. Polymorphism of milk κ-casein with regard to milk yield and reproductive traits of Simmental cows. Journal of Agrobiology, 25 (2), 201 – 207.
      [20] Florek M.: 2014. Analogi mięsa – charakterystyka i perspektywy. Przemysł Spożywczy, 1 (68), 25 – 28.
      [21] Floros J.D., Newsome R., Fisher W.: 2010. Feeding the World Today and Tomorrow: The Importance of Food Science and Technology. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 9, 572 – 599.
      [22] Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAOSTAT), 2015. [http://faostat.fao.org]. (12.06.2015)
      [23] Global warning: Climate change and farm animal welfare. A report by compassion in world farming 2008. Compassion in World Farming: https://www.ciwf.org.uk/media/5161319//global_warning.pdf
      [24] Głód D., Adamczak M., Bednarski W.: 2014. Wybrane aspekty zastosowania nanotechnologii w produkcji żywności. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 5 (96), 36 – 52.
      [25] Godfray H.C.J., Beddington J.R., Crute I.R., Haddad L., Lawrence D., Muir J.F., Pretty J., Robinson S., Thomas S.M., Toulmin C.: 2010. Food security: the challenge of feeding 9 billion people. Science, 327 (5967), 812 – 818.
      [26] Grajwska S., Bocian M.: 2005. Plastyczność surowego mięsa wieprzowego jako wskaźnik jego jakości z uwzględnieniem genotypu świń RYR1. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 3(44), 38 – 47.
      [27] Grębowiec M.: 2012. Wpływ integracji Polski z Unii Europejskiej na zmiany w podejściu do zapewnienia jakości produktów żywnościowych. Problemy Rolnictwa Światowego, Wydawnictwo SGGW Warszawa, 12 (XXVII), 1, 63 – 74.
      [28] Grześkowiak E., Magda F., Lisiak D.: 2011. Ocena zawartości fosforu oraz jakości mięsa i przetworów mięsnych dostępnych na rynku krajowym. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2 (75), 160 – 170.
      [29] GUS: 2012. Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Zdrowie i ochrona zdrowia w 2011 r.
      [30] Hełpa-Liszkowska K.: 2013. Dziedzictwo kulturowe jako czynnik rozwoju lokalnego. Studia Oeconomica Posnaniensia, 1, 6 (255), 5 – 18.
      [31] Ilie D.E., Băcilă V., Cean A., Cziszter L.T., Neo S.: 2014. Screening of RYR1genotypes in swine population by a rapid and sensitive method. Romanian Biotechnological Letters, 19 (2), 9170 – 9178.
      [32] ISAAA: 2014. Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops: International Service for the Acquisition of Agri-Biotech Applications.
      [33] Kołakowski E., Sikorski Z.E.: 2001. Transglutaminaza i jej wykorzystanie w przemyśle żywnościowym. Żywność Nauka Technologia Jakość, 2, 5 – 16.
      [34] Komisja Europejska: 2015. Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich. Rolnictwo i żywność. DOOR. http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/list.html (20.09.2015)
      [35] Król J., Litwińczuk Z., Brodziak A., Sawicka-Zugaj W.: 2010. Bioactive protein content in milk from local breeds of cows included in the genetic resources conservation programme. Annals of Animal Science, 10 (3), 213 – 221.
      [36] Król J., Litwińczuk Z., Litwińczuk A., Brodziak A.: 2008. Content of protein and its fractions in milk of Simental cows with regard to rearing technology. Annals of Animal Science, 8 (1), 57 – 67.
      [37] Kropiwiec K., Babicz M., Skrzypczak E.: 2015. Charakterystyka fizykochemiczna podrobów wieprzowych uzyskanych z tuczników o zróżnicowanym genotypie RYR1. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 1 (98), 49 – 57.
      [38] Kudełka W., Łobaza D.: 2007. Charakterystyka żywności funkcjonalnej. Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, 743, 91 – 120.
      [39] Kunicka-Styczyńska A.: 2012. Biotechnologia i nanotechnologia w produkcji żywności. Przemysł Spożywczy, 66, 33 – 36.
      [40] Lee T -C., Ho C -T.: 2002. Bioactive compounds in foods. Effects of processing and storage. Amer. Chem. Soc., Symp. Ser. 816.
      [41] Lisowska K., Chorąży M.: 2010. Genetycznie zmodyfikowane uprawy i żywność – przegląd zagrożeń. Nauka, 4, 127 – 136.
      [42] Litwińczuk Z., Barłowska J., Chabuz W., Brodziak A.: 2012. The nutritional value and technological suitability of milk from cows of 3 Polish breeds included in the programme of genetic resources conservation. Annals of Animal Science, 12, 423 – 432.
      [43] Litwińczuk Z., Barłowska J.: 2010. Uwarunkowania produkcji zwierzęcej w Polsce i jej znaczenie dla wyżywienia na tle sytuacji światowej. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 556, 611 – 621.
      [44] Litwińczuk Z., Barłowska J.: 2014. Zwierzęta w życiu człowieka. Medycyna Weterynaryjna, 70 (4), 248 – 253.
      [45] Litwińczuk Z.: 2011. Ochrona zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich i dziko żyjących pod red. Z. PWRiL, Warszawa, 238 – 262.
      [46] MacAulay J., Newsome R.: 2004. Solving the obesity conundrum. Food Technology, 58(6), 32 – 7.
      [47] Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jakość żywności. Produkty regionalne i tradycyjne. Lista produktów tradycyjnych http://www.minrol.gov.pl/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych (20.09.2015)
      [48] Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jakość żywności. Rolnictwo ekologiczne. Rolnictwo ekologiczne w Polsce. http://www.minrol.gov.pl/Jakosc-zywnosci/Rolnictwo-ekologiczne/Rolnictwo-ekologiczne-w-Polsce (20.09.2015)
      [49] Nałęcz-Tarwacka T.: 2006. Wpływ wybranych czynników na zawartość funkcjonalnych składników tłuszczu mleka krów. Rozprawa habilitacyjna. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
      [50] Newell-McGloughlin M.: 2008. Nutritionally improved agricultural crops. Plant Physiology, 147, 939 – 53.
      [51] Normile D.: 2010. Holding back a torrent of rats. Science, 327 (5967), 806 – 807.
      [52] Ozen A.E., Pons A., Tur J.A.: 2012. Worldwide consumption of functional foods: a systematic review. Nutrition Reviews, 70 (8), 472 – 481.
      [53] Pergande H.: 2004. Termostabilny system wiążący. Łączenie kawałków mięsa za pomocą mieszaniny alginianu i wapnia. Mięso i Wędliny, 5, 36 – 37.
      [54] Population Institute: https://www.populationinstitute.org/about
      [55] Puppel K., Nałęcz-Tarwacka T., Kuczyńska B., Gołębiewski M., Grodzki H.: 2012. Influence of combined supplementation of cows’ diet with linseed and fish oil on the thrombogenic and atherogenic indicators of milk fat. Animal Science Papers and Reports, 30, 4, 317 – 328.
      [56] Puppel K., Nałęcz-Tarwacka T., Kuczyńska B., Gołębiewski M., Kordyasz M.: 2013. Effect of different fat supplements on the antioxidant capacity of cow’s milk. Archiv Tierzucht, 56, 17, 178 – 190.
      [57] Ren D.-X., Miao S.-Y., Chen Y.-L., Zou C.-X., Liang X.-W., Liu J.-X.: 2011. Genotyping of the k-casein and β-lactoglobulin genes in Chinese Holstein, Jersey and water buffalo by PCR-RFLP. Journal of Genetics, 90, 1, e1–e5. Online only: http://www.ias.ac.in/jgenet/OnlineResources/90/e1.pdf
      [58] Rogozińska I., Wichrowska D.: 2011. Najpopularniejsze dodatki utrwalające stosowane w nowoczesnej technologii. Inżynieria i Aparatura Chemiczna, 50, 2, 19 – 21.
      [59] Rozentryt P., Niedziela J., Nowak J., Iwiński J., Szyguła-Jurkiewicz B., Kawecka E., Myrda K., Poloński L.: 2012. Fosforany jako czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego u osób bez przewlekłej choroby nerek. Kardiologia Polska, 70, 9, 938–942.
      [60] Rozporządzenie Komisji (UE) NR 1129/2011z dnia 11 listopada 2011 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 poprzez ustanowienie unijnego wykazu dodatków do żywności.
      [61] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 39) w sprawie zakazu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810
      [62] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2014 r. (Dz.U. 2014 poz. 641) zmieniające rozporządzenie w sprawie zakazu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810.
      [63] Sałata B.: 2012. Zintegrowane zapewnienie bezpieczeństwa i jakości żywności GlobalGAP. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu, ss. 20.
      [64] Sapa A.: 2010. Pomoc żywnościowa w kontekście good governance i społecznej odpowiedzialności. Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego, 10 (XXV), 4, 90 – 100.
      [65] Stasiuk E., Przybyłowski P.: 2008. Wpływ zmodyfikowanego sposobu stosowania KNO3 na przemiany azotanów (V) i (III) podczas dojrzewania sera tykocińskiego. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2 (57), 74 – 85.
      [66] Świtoński M.: 2008. Postępy genomiki zwierząt domowych. Nauka, 1, 27 – 43.
      [67] The World of Organic Agriculture: Statistics & Emerging Trends: 2015. Research Institute of Organic Agriculture FiBL & IFOAM – Organics International. For PDF version, corrigenda and supplementary material see http://www.organic-world.net/yearbook-2015.html
      [68] Tsiaras A.M., Bargouli G.G., Banos G., Boscos C.M.: 2005. Effect of kappa-casein and βeta-lactoglobulin loci on milk production traits and reproductive performance of Holstein cows. Journal of Dairy Science, 88, 327 – 334.
      [69] Tymoszuk E., Szpakowska M.: 2012. Dodatki do żywności w świetle polskich i unijnych unormowań prawnych. Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, 3, 2, 224 – 236.
      [70] Von Grebmer K., Saltzman A., Birol E., Wiesmann D., Prasai N., Yin S., Yohannes Y., Menon P., Thompson J., Sonntag A.: 2014. Global hunger index: The challenge of hidden hunger. Deutsche Welthungerhilfe e.V., International Food Policy Research Institute, Concern Worldwide, Bonn/Washington, D.C./Dublin, October.
      [71] Wiśniewska M.: 2011. GlobalGAP. Podstawy, wymagania, wdrażanie i kontrola. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Zawodowego, Gdańsk, ss. 128.
      [72] Wolanciuk A.: 2015. Związek wariantów genetycznych β-laktoglobuliny i κ-kazeiny z wydajnością i składem chemicznym mleka krów czterech ras. Roczniki Naukowe Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego, 11 (1), 21 – 32.
      [73] World Health Organization – http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/
  • 36 Hydrokoloidy – substancje stabilizujące żywność. Cz. I. Funkcje, modyfikacje i uwarunkowania prawne – Agnieszka Anna Pilarska, Jolanta Gawałek
    • W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące hydrokoloidów jako środków stabilizujących żywność. Omówiono podstawowe funkcje tych związków w żywności i żywieniu człowieka, z uwzględnieniem przykładów, mechanizmów oraz skutków działania. Zadania substancji stabilizujących opisano w kontekście aktualnych trendów i oczekiwań konsumentów, dla których oprócz zalet sensorycznych, coraz większe znaczenie ma jakość, bezpieczeństwo i wartość nutraceutyczna produktów żywnościowych. W artykule omówiono również metody modyfikacji stabilizatorów w kontekście obowiązujących uwarunkowań prawnych związanych z ochroną zdrowia konsumentów. W podsumowaniu określono perspektywy dalszego rozwoju rynku produkcji dodatków do żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: stabilizatory, hydrokoloidy, dodatki teksturotwórcze, zagęszczanie, żelowani
      LITERATURA: (dostępna również w redakcji)
      [1] Burey P., B.R. Bhandari, T. Howes, M.J. Gidley. 2008. „Hydrocolloidal gel particles: formation, characterization and application”. Critical Reviews in Food Science and Nutrition 5 (48) : 361-377.
      [2] Czapski J., A. Wieland. 1992. „Dodatki do żywności”. PWRiL, Poznań.
      [3] Davidson M.H., K.C. Maki, J.C. Kong, L.D. Dugan, S.A. Torri, H.A. Hall, K.B. Drennan, S.M. Anderson, V.L. Fulgoni, L.G. Saldanha, B.H. Olson. 1998. „Long-term effects of consuming foods containing psyllium, seed husk on serum lipids in subjects with hypercholesterolemia”. The American Journal of Clinical Nutrition 67 (6) : 367-376.
      [4] Dickinson E. 2009. „Hydrocolloids as emulsifiers and emulsion stabilizers”. Food Hydrocolloids, 23 : 1473-1482.
      [5] Dłużewska E., K. Lichocka. 2013. „Wpływ wybranych aromatów i emulgatorów na stabilność emulsji napojów”. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2 (87) : 137-149.
      [6] Gawałek J., P. Bartczak 2014. „Wpływ warunków suszenia rozpyłowego soku buraka ćwikłowego na wybrane właściwości otrzymywanego proszku”. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2 (93) : 164-174.
      [7] Gibiński M., J. Korus 2006. „Maltodekstryny jako skrobiowe zamienniki tłuszczu”. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin 239 : 303-318.
      [8] Harding N.E., L. Ielpi, J.M. Cleary 1995. „Genetics and biochemistry of xanthan gum production by Xanthomonas campestris”. In: Hui Y.H. and G.C Khachatourians (eds). „Food Biotechnology Microorganisms”. VCH Publishers, New York.
      [9] Hollingworth C.S. 2010. „Food hydrocolloids. Characteristics, properties and structures”. Nova Science Publishers, Inc. Hauppauge, New York.
      [10] Huang X., Y. Kakuda, W. Cui. 2001. „Hydrocolloids in emulsions: particle size distribution and interfund activity”. Food Hydrocolloids 15 : 533-542.
      [11] Imeson A. 2010. „Food stabilizers, thickeners and gelling agents”. John Wiley & Sons Ltd, Oxford.
      [12] Jensen C.D., W. Haskell, J.H. Witham. 1997. „Long-term effects of water-soluble dietary fiber in the management of hypercholesterolemia in healthy men and women”. Journal of Cardiology 1 (79) : 34-37.
      [13] Jesionowski T. 2003. „ Influence of aminosilane surface modification and dyes adsorption on zeta potential of spherical silica particles formed in emulsion system”. Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects 222 : 87-94.
      [14] Jurga R. 2006. „Ważna rola błonnika i tłuszczu w ograniczeniu kaloryczności diety żywieniowej”. Przegląd Zbożowo-Młynarski 8 : 8-9.
      [15] Kamińska-Dwórznicka A., A. Antczak, K. Samborska, A. Lenart 2015. „Acid hydrolysis of kappa-carrageenan as a way of gaining new substances for freezing process modification and protection from excessive recrystallization of ice”. International Journal of Food Science and Technology 5 (8) : 1799-1806.
      [16] Kamińska-Dwórznicka A., A. Antczak, K. Samborska, W. Pomarańska-Łazuka. 2013. „Wpływ kappa karagenu i jego hydrolizatów na proces zamrażania modelowych roztworów sacharaozy”. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 575 : 63-70.
      [17] Karunasawat K., P. Anprung. 2010). „Effect of depolymerized mango pulp as a stabilizer in, oil-in-water emulsion containing sodium caseinate”. Food Bioproducts Processing 88 : 202-208.
      [18] Kora A.J., S.R. Beedu, A. Jayaraman. 2012. „Size-controlled green synthesis of silver nanoparticles mediated by gum ghatti (Anogeissus latifolia) and its biological activity”. Organic and Medicinal Chemistry Letters 2 : 1-10.
      [19] Kumar P., H.N. Mishra. 2004. „Mango soy fortified set yoghurt: effect of stabilizer addition on physicochemical, sensory and textural properties”. Food Chemistry 87 : 501-507.
      [20] Kumirska J., M. Gołębiowski, M. Paszkiewicz, A. Bychowska. 2010. „Analiza żywności”. Skrypt z ochrony środowiska. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
      [21] Krełowska-Kułas M. 2004. „Choroby zwierząt rzeźnych jako zagrożenie dla zdrowia człowieka”. Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej 644 : 91-104.
      [22] Morell P., S.M. Fiszman, P. Varela, I. Hernando. 2014. „Hydrocolloids for enhancing safety: relating oral digestion to rheology structure and sensory perception”. Food Hydrocolloids 41 : 343-353.
      [23] Nautiyal O.P. 2011. „Hydrocolloids, modified hydrocolloids as food recipes and formulating agents”. Journal of Food Processing and Technology 2 : 1-11.
      [24] Nishinari K.U., H. Zhang, S. Ikeda. 2000. „Hydrocolloid, gels of polysaccharides and proteins”. Current Opinion in Colloid and Interface Science 5 : 195-201.
      [25] Nowacka M., T. Jesionowski. 2012. „Effect of surface modification as well as type and ionic strength of electrolyte on electrokinetic properties of TiO2 and TiO2-SiO2”. Physicochem. Probl. Miner. Process. 48 (1) : 209-218.
      [26] Pająk P., T. Fortuna. 2010. „Ocena właściwości fizykochemicznych i jakości sensorycznej wybranych żeli z owocami”. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2 (69) : 85-94.
      [27] Philips G.O, P.A. Williams, D.J. Wedlock. 1986. „Gums and stabilizers for the food industry”. IRL Press, Oxford.
      [28] Pilarska A., M. Nowacka, K. Pilarski, D. Paukszta, Ł. Klapiszewski, T. Jesionowski. 2013. „Preparation and characterisation of unmodified and poly(ethylene glycol) grafted magnesium hydroxide”. Physicochemical Problems of Mineral Processing 49 (2) : 701-71
      [29] Saha D., S. Bhattacharya. 2010. „Hydrocolloids as thickening and gelling agents in food: a critical review”. Journal of Food Science and Technology 47 (6) : 587-597.
      [30] Sikorski Z. 2013. „Chemia żywności”. Wyd. WNT, Warszawa.
      [31] Surówka K., J. Maciejaszek. 2000). „Oddziaływania białkowo-polisacharydowe i ich praktyczne wykorzystanie”. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 4 (53) : 17-35.
      [32] Tangsuphoom N., N. John, J.N. Coupland. 2008. „Effect of surface-active stabilizers on the microstructure and stability of coconut milk emulsions”. Food Hydrocolloids 22 : 1233-1242.
      [33] Wesołowski P., J. Gawałek. 2006. „Comparison of the energy consumption on the production of highly concentrated maltodextrin concentrates”. Polish Journal of Chemical Technology 8 (4) : 47-49.
      [34] Wesołowski P., J. Gawałek. 2008. „Wpływ warunków granulacji rozpuszczalnej kawy zbożowej na wydajność procesu i jakość produktu”. Przemysł Chemiczny 87 (3) : 311-314.
      [35] Williams P.A., C. Sayers, C. Viebke, C. Senan, J. Maoyer, P. Boulenguer. 2005. „Elucidation of the emulsification properties of sugar beet pectin”. Journal of Agricultural and Food Chemistry 9 (53) : 3592-3597.
      [36] Wood P.J., M.U. Beer, G. Butter. 2000. „Evaluation of the role of concentration and molecular weight of oat β-glucan in determining the viscosity on plasma glucose and insulin following an oral glucose load”. British Journal of Nutrition 84 : 19-23.
      [37] Yao X., Q. Xu, D. Tian, N. Wang, Y. Fang, Z. Deng, G.O. Philips, J. Lu. 2013. „Physical and chemical stability of gum arabic-stabilized conjugated linoleic acid oil-in-water emulsions”. Journal of Agricultural and Food Chemistry 61 (19) : 4639-4645.
      [38] Varela P., S.M. Fiszman. 2013. „Exploring consumers knowledge and perceptions of hydrocolloids used as food additives and ingredients”. Food Hydrocolloids 30 : 477-484.
      [39] Varela P., S.M. Fiszman. 2011. „Hydrocolloids in fried foods. A review”. Food Hydrocolloids 25 : 1801-1812.
      [40] Viebke C., S. Al-Assaf, G.O. Philips. 2014. „Food hydrocolloids and health claims”. Bioactive Carbohydrates and Dietary Fibre 4 : 101-114.
  • 40 Bakterie Listeria monocytogenes w żywności gotowej do spożycia – Krystyna Kowal
    • Wzrost konsumpcji żywności gotowej do spożycia stwarza istotne zagrożenie dla zdrowia, co wynika z zanieczyszczenia bakteriami Listeria monocytogenes. Jest to konsekwencją powszechnego występowania tych mikroorganizmów w środowisku naturalnym, a także zdolności do wzrostu i przeżycia w ekstremalnych warunkach środowiskowych. Bakterie Listeria monocytogenes stanowią czynnik etiologiczny listeriozy, choroby o najwyższym współczynniku śmiertelności spośród chorób bakteryjnych przenoszonych drogą pokarmową. W artykule omówiono źródła zakażenia bakteriami Listeria monocytogenes oraz metody ich wykrywania. Opisano również kryteria bezpieczeństwa żywności gotowej do spożycia dotyczące Listeria monocytogenes.
      SŁOWA KLUCZOWE: żywność gotowa do spożycia, Listeria monocytogenes, wykrywanie, kryteria bezpieczeństwa
  • 44 Chemometria w kontroli jakości produktów spożywczych. Cz. I. Żywność pochodzenia zwierzęcego – Magdalena Efenberger-Szmechtyk, Agnieszka Nowak, Dorota Kręgiel
    • Kontrola produktów spożywczych jest niezwykle ważna zarówno dla producentów, jak i konsumentów żywności. Poszukiwane są więc metody umożliwiające szybką i łatwą ocenę ich jakości. Duże zainteresowanie wzbudzają narzędzia chemometryczne, łączące m.in. metody matematyczne i statystyczne. Wprowadzenie chemometrii umożliwia przede wszystkim wieloaspektowe podejście do oceny jakości produktów spożywczych i głębszą analizę wyników. Chemometria ułatwia rozróżnienie produktów spożywczych zależnie od ich składu chemicznego, pochodzenia geograficznego czy botanicznego oraz jakości mikrobiologicznej. W części 1 artykułu przedstawiono najczęściej stosowane metody chemometryczne oraz opisano ich wykorzystanie do oceny jakości produktów pochodzenia zwierzęcego: mięsa i produktów mięsnych oraz ryb i owoców morza. W części 2 artykułu zostanie omówione wykorzystanie chemometrii do oceny jakości napojów i produktów pochodzenia roślinnego.
      SŁOWA KLUCZOWE: chemometria, jakość żywności, kontrola, mięso, ryby