Spis treści 3/2009
GOSPODARKA
- 2 Konkurencyjność polskich producentów żywności pochodzenia zwierzęcego – Iwona Szczepaniak
- Ocena konkurencyjności polskich producentów żywności pochodzenia zwierzęcego potwierdza ich dobre przygotowanie do prowadzenia działalności na wspólnym rynku europejskim. Zwiększył się polski eksport, zwłaszcza do innych krajów Unii Europejskiej, i umocniła się pozycja polskich producentów w rozszerzonej UE. Wejście Polski do Wspólnoty nie spowodowało także zalewu polskiego rynku żywnością importowaną z Unii. Orientację eksportową wykazują zwłaszcza takie działy przetwórstwa zwierzęcego, jak przetwórstwo ryb, produkcja mięsa czerwonego i białego oraz przetwórstwo mleka.
SŁOWA KLUCZOWE: konkurencyjność produktów, eksport, import, mięso, przetwory mięsne, mleko, przetwory mleczne
- 10 Głęboki dołek świński – źródła i skutki – Roman Urban
- W sektorze mięsnym – po pięciu dobrych latach – ujawniły się zagrożenia, które tworzą cykliczny spadek produkcji wieprzowiny, dwukrotnie większy niż w tych samych fazach poprzednich cyklów świńskich. Przyczyną tego dołka były niskie ceny trzody w latach 2006-2007, gwałtowny wzrost cen zbóż i pasz w poprzednich dwóch sezonach oraz szybko postępująca w tym czasie aprecjacja złotego. Skutkiem tych zjawisk było pogorszenie wyników handlu zagranicznego produktami wieprzowymi i utrata samowystarczalności oraz spodziewane obniżenie spożycia tego mięsa w 2009 r. Ekonomiczne uwarunkowania produkcji wieprzowiny już się poprawiły, ale efekty tego ujawnią się dopiero w końcu 2009 r.
SŁOWA KLUCZOWE: cykle świńskie, produkcja wieprzowiny, ceny trzody, ceny wieprzowiny, konsumpcja mięsa
- 14 Liderzy przetwórstwa produktów zwierzęcych – Jadwiga Drożdż
- W Polsce występuje wysoki stopień koncentracji produkcji w mleczarstwie i przetwórstwie ryb. Kilku liderów tych rynków kontroluje znaczną jego część. W branży mięsnej, zwłaszcza w przetwórstwie mięsa czerwonego, nadal notujemy rozdrobnienie produkcji. Duża jest aktywność inwestycyjna liderów branży mięsnej i rybnej. Na rynku mleka i jego przetworów istnieje wiele znanych i cenionych przez konsumentów marek.
SŁOWA KLUCZOWE: branża mięsna, branża mleczarska, producenci mięsa i przetworów mięsnych, producenci mleka i przetworów mleczarskich
- 18 Sytuacja na rynku mleka na początku 2009 r. – Jadwiga Seremak-Bulge
- Mimo braku poprawy sytuacji na światowym rynku mleka w Polsce pojawiły się pierwsze przesłanki do jego stabilizacji. W czwartym kwartale ub.r. ożywił się wyraźnie eksport pod wpływem dewaluacji złotego. W styczniu br. Komisja Europejska wznowiła dopłaty do eksportu i wcześniej uruchomiła dopłaty do prywatnego przechowywania masła. Zapowiedziała też prowadzenie zakupów interwencyjnych masła i odtłuszczonego mleka w proszku tak długo, jak będzie to konieczne. Znaczna poprawa konkurencyjności polskich przetworów wskazuje, że przetwórcy mleka w Polsce będą w relatywnie korzystnej sytuacji, jeśli w najbliższych miesiącach wartość złotego nie wzrośnie nadmiernie, zwłaszcza że trudne decyzje obniżające ceny skupu mleka podjęto wcześniej niż w innych krajach członkowskich. Będą mogli szybciej zareagować na poprawę koniunktury na światowym rynku, podniesieniem cen płaconych rolnikom.
SŁOWA KLUCZOWE: rynek mleka, produkty mleczarskie, eksport i import produktów mleczarskich, branża mleczarska
- 22 Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw w kontekście zachowań nabywców żywności – Michał Kociszewski, Joanna Szwacka-Mokrzycka
- W artykule zaprezentowano zmiany obserwowane w zachowaniach i postawach konsumenckich w Polsce w kontekście procesów globalizacyjnych i ich wpływ na kształtowanie strategii internacjonalizacji przedsiębiorstw przemysłu spożywczego. Szczególną uwagę poświęcono postawom Polaków wobec produktów krajowych i zagranicznych oraz rozpoznawalności marek producentów zagranicznych na polskim rynku żywnościowym.
SŁOWA KLUCZOWE: zachowania konsumenckie, procesy globalizacji, strategia internacjonalizacji, przemysł spożywczy
TECHNIKA – TECHNOLOGIA
- 28 Innowacyjne dodatki technologiczne w przemyśle mięsnym – Ryszard Kowalski, Jan Pyrcz
- Jakość produktów mięsnych jest determinowana przez wiele czynników, z których najważniejsze są: surowiec i technologia jego przetwarzania. W przemyśle mięsnym, charakteryzującym się bardzo zróżnicowaną jakością pozyskiwanego surowca oraz jego podatnością na zmiany mikrobiologiczne, chemiczne i fizyczne, uzyskanie wyrobów o odpowiedniej jakości nie jest łatwe. Spełnienie kryteriów jakościowych stało się możliwe m.in. dzięki zastosowaniu substancji dodatkowych lub pomagających w przetwarzaniu.
SŁOWA KLUCZOWE: dodatki do przetwórstwa mięsnego, transglutaminaza, alginiany, prozdrowotne dodatki do żywności
- 34 Wzrasta wartość rzeźna tuczników krajowych – Jerzy Strzelecki, Karol Boruta, Andrzej Borys, Eugenia Grześkowiak, Dariusz Lisiak, Piotr Janiszewski
- W wyniku wprowadzenia w Polsce poubojowej klasyfikacji tusz wg systemu EUROP i intensyfikacji prac hodowlanych uzyskano w ostatnich latach istotny wzrost mięsności tusz świń z pogłowia rynkowego. Wraz ze wzrostem mięsności i masy tusz stwierdzono istotne zwiększenie udziału tusz w lepszych klasach. W 2008 r. do najcenniejszych klas S, E i U zaliczono już 84,8% tusz (w tym 6,6% do klasy S) oraz tylko 3,3% do klas otłuszczonych O i P. W ocenianym okresie stwierdzono również znaczny postęp w ograniczeniu wady jakościowej mięsa typu PSE. Z ok. 15% tusz z mięsem o ekstremalnym PSE w 1995 r. udział ten w ostatnim roku obniżył się do 5,4%, przy czym w okresie letnim w dalszym ciągu jest on prawie dwukrotnie większy (7,1%) niż w okresie zimowym (3,7%).
SŁOWA KLUCZOWE: tusze wieprzowe, mięsność, wady jakości mięsa
- 38 Kruchość mięsa wołowego i metody jej poprawy – Dariusz Nowak
- W artykule omówiono wpływ przemian pośmiertnych (rigor mortis, dojrzewanie) na kruchość mięsa wołowego. Przechowywanie mięsa w warunkach chłodniczych przez 10-14 dni skrusza mięso, ale tak długi czas przechowywania jest bardzo kosztowny. Dlatego stosuje się różne chemiczne, fizyczne i enzymatyczne metody zmierzające do skrócenia kruszenia mięsa.
SŁOWA KLUCZOWE: mięso, wołowina, kruchość, stężenie pośmiertne, dojrzewanie, poprawa kruchości mięsa
WYDARZENIA
- 42 I Kongres Nauk Rolniczych „Nauka – Praktyce”
- Przyszłość sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich 14-15 maja 2009 r. – Puławy. I Kongres Nauk Rolniczych, którego pomysłodawcą i głównym organizatorem jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poświęcony będzie zagadnieniom integracji polityki naukowej i naukowo-technicznej z polityką rolną, a także przyszłości i innowacyjnym rozwiązaniom w dziedzinach związanych z organizacją, technologią i techniką produkcji rolniczej, przetwórstwa rolno-spożywczego oraz rozwojem obszarów wiejskich.
- 44 Wyższe kwalifikacje kadry dzięki funduszom Unii Europejskiej – Joanna Hejft-Wolska
- Fundusze Unii Europejskiej z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pozwalają na sfinansowanie realizacji kompleksowych programów szkoleniowych dla pracowników przedsiębiorstw, także w branży rolno-spożywczej. Możliwe jest uzyskanie dotacji pokrywającej niemal wszystkie koszty szkoleń ogólnych i specjalistycznych, jak również dofinansowanie doradztwa związanego z rozwojem zasobów ludzkich czy infrastruktury do elearningu. Konkursy na rok 2009 zostały otwarte, dlatego firmy zainteresowane pozyskaniem dotacji na projekty szkoleniowe możliwie szybko powinny zaplanować, opracować i złożyć wnioski.
SŁOWA KLUCZOWE: fundusze unijne, dotacje na szkolenia, zasoby ludzkie, kapitał ludzki, podnoszenie kwalifikacji
- 46 Polska-Unia-Świat
- 48 Informacje biznesowe