Spis treści 3/2008

przemysł spożywczy okładka nr 3/2008RYNEK

  • 2 Szybki rozwój przetwórstwa produktów zwierzęcych – Jadwiga Drożdż
    • Po integracji Polski z Unią Europejską notowano szybki rozwój przetwórstwa produktów zwierzęcych. Było to zjawisko powszechne we wszystkich branżach tego przetwórstwa. Poprawiły się wyniki finansowe poszczególnych branż, a ich stan finansowy był bezpieczny i stabilny. Zwiększyła się wielkość kapitału własnego, a ze środków własnych sfinansowano 19% majątku obrotowego przedsiębiorstw.
  • 6 Zmiany na rynku mleka – Jadwiga Seremak-Bulge
    • Radykalna poprawa koniunktury na światowym rynku w 2007 r. była przyczyną wzrostu cen i destabilizacji krajowego rynku mleka. Mleko i jego przetwory należały do najszybciej drożejącej żywności. Podwyżki cen skupu znacznie wyprzedzały przyrost cen zbytu i w detalu. Mimo to skup mleka przez polskie podmioty systematycznie malał poczynając od maja 2007 r. Dopiero w grudniu 2007 r. spadkowa tendencja została odwrócona. Wzrost cen zbytu, zmiana struktury produkcji oraz poprawa efektywności przetwórstwa spowodowała prawie 11% wzrost wartości sprzedaży i znaczną poprawę kondycji finansowej przemysłu mleczarskiego. Jednak w drugiej połowie 2007 r. oraz w 2008 r. rentowność przetwórstwa mleka ulegnie pogorszeniu z powodu wzrostu kosztów produkcji. Wyraźnie zwiększyła się wrażliwość mleczarni na sygnały płynące z rynku światowego.
  • 12 Rynek mięsa. Produkcja rośnie – opłacalność niekoniecznie – Robert Mroczek
    • 2007 r. był rekordowy pod względem produkcji podstawowych gatunków mięsa. Produkcja mięsa wieprzowego, wołowego oraz drobiowego przekroczyła 3,6 mln t i była wyższa o ok. 7% niż w 2003 r. Jednocześnie znacznie pogorszyła się opłacalność produkcji żywca wieprzowego w wyniku niskich cen skupu trzody chlewnej oraz wysokich cen zbóż i pasz pochodzenia przemysłowego. Utrudniony jest eksport mięsa wieprzowego ze względu na jego nadprodukcję w krajach UE oraz aprecjację złotego. Tendencję wzrostową utrzymuje eksport wołowiny oraz mięsa drobiowego. Wzrostowi produkcji mięsa towarzyszyła względna stabilizacja popytu krajowego.

SUROWCE

  • 16 Mięso zwierząt egzotycznych – nietypowe źródło białka – Dariusz Nowak
    • W artykule omówiono alternatywne źródła białka zwierzęcego. Mięso może pochodzić nie tylko od zwierząt hodowlanych (bydło, trzoda chlewna i drób), ale także od zwierząt egzotycznych. Podróże po świecie, otwarcie granic i import do Polski nowych rodzajów mięsa sprawiają, że konsumenci mogą skosztować mięsa strusia, kangura, czy rodzimego bobra, a nie tylko krajową dziczyznę.

TECHNOLOGIA

  • 22 Sacharydy i polisacharydy w przetwórstwie mięsa – Aneta Cegiełka
    • W artykule przedstawiono znaczenie mono- i disacharydów, skrobi i jej pochodnych oraz nieskrobiowych hydrokoloidów polisacharydowych w przetwórstwie mięsa. Omówiono właściwości funkcjonalne tych substancji jako dodatków do żywności i korzyści wynikające z ich stosowania w przemyśle mięsnym.
  • 30 Substancje dodatkowe w produkcji płynnych produktów mleczarskich – Dorota Zaręba, Małgorzata Ziarno
    • W artykule przedstawiono substancje dodatkowe stosowane w produkcji płynnych niefermentowanych i fermentowanych wyrobów mleczarskich. Dodatki takie mają nadać odpowiedni smak, zapach lub konsystencję, utrwalić, stabilizować strukturę, albo zwiększyć wartość odżywczą niefermentowanych i fermentowanych płynnych produktów mleczarskich.

OPROGRAMOWANIE

  • 40 Smakołyki ze sklepu internetowego – Arkadiusz Krzywiński, Hermann Schalk
    • Przedsiębiorstwo Luculta – Vertrieb regionaler Lebensmittelspezialitaeten GmbH z Austrii oferuje artykuły spożywcze z najwyższej półki. Sklep internetowy przedsiębiorstwa został podłączony online do centralnego Systemu CSB. Duży wybór produktów delikatesowych oferuje założone w 2006 r. austriackie przedsiębiorstwo handlowe LUCULTA – Vertrieb regionaler Lebensmittelspezialitaeten GmbH z Mariasdorf. Zgodnie z motto „smakołyki ze sklepu internetowego”, na bogatą ofertę firmy składają się produkty Premium z regionu Burgenland, m.in. przetwory pasteryzowane, wyroby mączne, mięso i wędliny, ocet i olej, kawa, napoje alkoholowe. Wspólnicy – Sabine Mantsch, Florian Steininger i Klaus Rapf – planują w przyszłości wzbogacić ofertę o delikatesy z innych regionów i krajów.

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

  • 36 Susze ziołowe i przyprawy jako źródło mikotoksyn – Katarzyna Janda-Ulfig, Krzysztof Ulfig
    • Suszone rośliny lecznicze są coraz powszechniej stosowane w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń. Polska, przetwarzająca rocznie 15-20 tys. t surowców zielarskich, jest liderem na światowym rynku. Mikrobiologiczne zanieczyszczenie suszonych roślin leczniczych i przypraw może być przyczyną ich biodeterioracji oraz obecności mikotoksyn. W artykule omówiono grzyby pleśniowe wyodrębnione z suszonych roślin leczniczych i przypraw oraz mikotoksyny, które organizmy te mogą syntetyzować.
  • 42 Zasady cross-compliance prawdopodobnie obowiązkowe od stycznia 2009 r. – Jacek Leonkiewicz
    • Główną ideą przyjętego sześć lat temu wspólnotowego prawa żywnościowego było podjęcie wszelkich niezbędnych środków, które gwarantowałyby, że niebezpieczna żywność nie znajdzie się na rynku, a opracowane systemy bezpieczeństwa będą w pełni skuteczne. Dlatego w nadzorze nad produkcją żywności starano się uwzględnić wszystkie jej aspekty – od produkcji podstawowej i produkcji pasz do sprzedaży i dostawy żywności do konsumenta. Zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów wymaga od producentów żywności spełnienia bardziej rygorystycznych przepisów.
  • 45 System wczesnego ostrzegania RASFF – Paweł Mirosz, Irena Ozimek
    • W Unii Europejskiej priorytetem jest ochrona konsumentów realizowana m.in. przez zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności i pasz. Stworzenie systemu RASFF miało na celu zwiększenie odpowiedzialności i wzmocnienie współpracy poszczególnych państw członkowskich, aby skutecznie ograniczyć wprowadzanie do obrotu niebezpiecznej żywności i pasz, przyczyniając się tym samym do lepszej ochrony zdrowia konsumentów w Unii Europejskiej. Tylko w 2006 r. udaremniono wprowadzenie na rynek lub nakazano wycofanie z obrotu przeszło 6594 produktów. Najwięcej zgłoszonych zagrożeń do systemu RASFF dotyczy obecności metabolitów pleśni, następnie – obecności zanieczyszczeń mikrobiologicznych, a na trzecim miejscu – chemicznego zanieczyszczenia żywności.

PODATKI

  • 50 Co nowego w VAT? – Maria Kukawska

Z ŻYCIA STOWARZYSZENIA

  • 51 Działalność Stowarzyszenia w 2008 r. – Małgorzata Wojnarowska
    • Głównymi zagadnieniami, nad którymi dyskutowano podczas styczniowego posiedzenia Prezydium i Zarządu Głównego Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego było przyjęcie planu pracy Stowarzyszenia na 2008 r., zatwierdzenie zasad i procedur przyznawania tytułu „Rzeczoznawca ds. HACCP” oraz wdrażania systemów HACCP w handlu. W bieżącym roku działalność SITSpoż. oparta będzie na pracy podstawowych komórek organizacyjnych, tj. Biura Zarządu Głównego, Ośrodka Doskonalenia Kadr, Zespołu Rzeczoznawców oraz Rad Branżowych.

PRACA

  • 52 Wpływ globalnej sieci żywności na zatrudnienie w sektorze żywnościowym – Iwona Szczepaniak
    • Pod koniec września ub.r. w Genewie odbyło się trójstronne spotkanie Międzynarodowej Organizacji Pracy (International Labour Organization – ILO) poświęcone określeniu wpływu globalnej sieci żywności na zatrudnienie w sektorze żywnościowym. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele rządów 35 krajów, organizacji zrzeszających pracodawców oraz pracowników tego sektora, a także Komisji Europejskiej (KE), Ford and Agriculture Organization (FAO), Organization of Economic Co-operation and Development (OECD) i United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). Polski rząd reprezentowały dr Iwona Szczepaniak i dr Bożena Nosecka z IERiGŻ-PIB w Warszawie, delegowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

54 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

56 INFORMACJE BIZNESOWE