Spis treści 3/2006

Przemysł Spożywczy okładka 3/2006

RYNEK

  • 2 Polskie produkty pochodzenia zwierzęcego na rynku europejskim – I. Szczepaniak
    • Wyniki sektora produkcji i przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej potwierdziły dobre jego przygotowanie do prowadzenia działalności na rynku Wspólnoty Europejskiej. Zwiększył się eksport, zwłaszcza do krajów UE, poprawiło się saldo handlu zagranicznego, umocniła się pozycja polskich producentów w rozszerzonej Unii. Wejście Polski w struktury UE nie spowodowało także zalewu polskiego rynku produktami importowanymi z Unii, a producenci umiejętnie wykorzystali przewagę cenową. Relacje wartości wymiany zagranicznej do wartości sprzedaży wskazują, że działy produkcji rolnej (chów bydła i cieląt oraz owiec i kóz) oraz przetwórstwa spożywczego (przetwórstwo ryb, mięsa i mleka ogółem) podejmują aktywne działania proeksportowe.
  • 10 Miejsce Polski na azjatyckim rynku mięsa – D. Rycombel
    • W Azji znacznie wzrosła produkcja wieprzowiny i drobiu, a także wołowiny. Jednak nadwyżkami podaży mięsa dysponują tylko niektóre państwa azjatyckie i region ten jest ważnym importerem tego mięsa. W najbliższych latach utrzyma się tendencja wzrostowa w produkcji mięsa, ale będzie ona nadal niższa od konsumpcji. Eksport produktów mięsnych z Polski do krajów azjatyckich, mimo wzrostu w ostatnich latach, kształtuje się na bardzo niskim poziomie. W Azji sytuacja popytowo-podażowa na rynku mięsa będzie sprzyjała rozwojowi eksportu z Polski do tego regionu.
  • 13 Przetwórstwo mleka w Polsce. Stan i perspektywy – M. Pietrzak, P. Szajner
    • W artykule przedstawiono stan i perspektywy przetwórstwa mleka, które należy do jednego z najważniejszych działów agrobiznesu w Polsce. W okresie 2003-2005 wzrósł jego udział w przychodach ze sprzedaży przemysłu i w eksporcie całego przemysłu spożywczego. Było to efektem dynamicznego wzrostu skupu mleka i poprawy atrakcyjności eksportu w związku z przystąpieniem Polski do poszerzonej UE. Mimo stopniowych przemian strukturalnych, sektor charakteryzuje się znacznym rozproszeniem. Zrównywanie się krajowych cen skupu mleka ze średnimi cenami europejskimi w połączeniu z niską sprawnością ogniwa przetwórstwa (wynikającą z przerostów zatrudnienia i małej skali) oznacza stopniowe zmniejszanie konkurencyjności polskiego mleczarstwa. Przeprowadzona prosta symulacja wskazuje, że w przypadku kontynuacji dotychczasowego, dość powolnego tempa restrukturyzacji polskiemu mleczarstwu grozi utrata konkurencyjności. Wariant przyspieszonej restrukturyzacji stwarza duże szanse utrzymania konkurencyjności międzynarodowej.
  • 18 Sektor mleczarski w Polsce i w Niemczech – M. Szczególska
    • Niemieckie i polskie mleczarstwo mają silną pozycję w Unii Europejskiej. Podobne w obu krajach są struktury sektora przetwórstwa mleka. Równocześnie polskie mleczarstwo jest wciąż konkurencyjne cenowo w stosunku do niemieckiego. Po wejściu do UE przewaga cenowa polskich produktów jest jednak coraz mniejsza zarówno na poziomie rolnictwa, jak i przetwórstwa.

OPROGRAMOWANIE

  • 24 MERP – zastosowanie aplikacji mobilnych – J. Szablewski, H. Schalk
    • Zanim podejmiemy decyzję o wyborze aplikacji mobilnej (oprogramowania), powinniśmy zwrócić należytą uwagę na kryterium wyboru, tak jak podczas podejmowania decyzji o wyborze stacjonarnego systemu ERP. Oprócz funkcjonalności znaczenie mają również: możliwość dokonywania aktualizacji wersji systemu (update) oraz przyjazny interfejs użytkownika (łatwość i intuicyjność obsługiwania programów przez użytkownika). Dodatkowo należy sprawdzić możliwość technicznej integracji z istniejącą strukturą informatyczną ze względu na jednolitą bazę danych.

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

  • 26 Zagrożenia biobezpieczeństwa produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego – K. Anusz
    • Artykuł prezentuje obecny stan wiedzy nt. wybranych zagrożeń biobezpieczeństwa środowiska produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego (wirus grypy ptaków, Mycobacterium bovis, Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis, Listeria monocytogenes, Enterococcus, Staphylococcus aureus, pokarmowe zakażenia wirusowe, Enterobacter sakazakii, Bacillus cereus, Campylobacter jejuni). Dodatkowo podkreślono rolę samokontroli w działaniach ochronnych przed zanieczyszczeniami środowiska produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. Opisano również metodę impedymetryczną do analiz mikrobiologicznych (sygnał pomiaru jest uzależniony od zmian impedancji w podłożu wzrostowym, które są wprost proporcjonalne do ilości drobnoustrojów).

HIGIENA PRODUKCJI

  • 31 Monitoring higieny w przemyśle spożywczym – A. Kunicka
    • W celu zapewnienia odpowiedniej jakości bezpieczeństwa żywności w zakładach przemysłu spożywczego prowadzony jest monitoring czystości mikrobiologicznej. Przedstawiony przegląd metod analitycznych obejmuje techniki klasyczne i nowoczesne metody oceny stopnia czystości mikrobiologicznej powierzchni wewnętrznych i zewnętrznych linii technologicznej, opakowań oraz powietrza. Podano również zasady monitoringu higieny personelu produkcyjnego. Oceniono metody pod względem ich dokładności i wiarygodności.
  • 35 Jakość mikrobiologiczna tusz wieprzowych jako wskaźnik higieny uboju – R. Palka, J. Szteyn
    • Zgodnie z decyzją Komisji WE nr 2001/471/WE z 8 czerwca 2001 r., kierownicy zakładów mięsnych są zobowiązani do regularnych kontroli ogólnych warunków higienicznych produkcji, w tym także higieny procesu uboju. Można to wykonać m.in. badając jakość mikrobiologiczną tusz. W artykule przedstawiono krótki opis metody oraz wyniki jakości mikrobiologicznej tusz wieprzowych na podstawie wyników z 13 ubojni w woj. kujawsko- pomorskim w powiązaniu ze stosowaną technologią uboju świń. Oznaczanie liczby drobnoustrojów na tuszach może być jednym z kryteriów oceny higieny uboju, i – co ważne – jednym z elementów weryfikacji systemu HACCP w procesie uboju zwierząt rzeźnych.

ŻYWNOŚĆ – ZDROWIE

  • 38 Mleko krowie jest bardzo zdrowe, ale nie dla wszystkich. Nietolerancja laktozy i galaktozy – M. Ziarno
    • Mleko i produkty mleczne charakteryzujące się unikalnym składem chemicznym są ważnym źródłem białek w diecie człowieka. Zawierają również laktozę i galaktozę i dlatego konsumenci cierpiący na nietolerancję laktozy lub galaktozy powinni wyeliminować z diety produkty zawierające te dwa cukry. Sugeruje się, aby przemysł mleczarski zainteresował się tą grupą konsumentów i wprowadził na rynek mleczne produkty bezlaktozowe i bezgalaktozowe, w tym produkty fermentowane. Postuluje się także, aby zdolność obniżania zawartości laktozy i galaktozy były dodatkowymi kryteriami w doborze szczepów probiotycznych bakterii mlekowych stosowanych w branży mleczarskiej.

BADANIA KONSUMENCKIE

  • 41 Konsument na rynku mięsa i jego przetworów – H. Górska-Warsewicz
    • Rynek mięsa i jego przetworów w Polsce jest przykładem rynku zmieniającego się pod względem budowy marek i wzrostu znaczenia działań marketingowych. Wzrost znaczenia marki należy wiązać z jej funkcją gwarancyjną w zakresie jakości, bezpieczeństwa zdrowotnego i właściwego składu produktów.

43 KSIĄŻKI

MARKETING

  • 44 Promocja mięsa i jego przetworów – M. Świątkowska
    • Działania marketingowe firm sektora mięsnego ulegają dynamicznym zmianom. O ile na początku lat 90. modele zarządzania tymi firmami w znikomym stopniu uwzględniały działania marketingowe z zakresu promocji, o tyle ich znaczenie obecnie jest doceniane tylko przez liderów rynku. Jak wskazują dane firm badawczych, nieliczne firmy stosują różnorodne działania promocyjne.

46 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

48 INFORMACJE BIZNESOWE