Spis treści 1/2012

Przemysł Spożywczy 1/2012

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 2 Polski sektor żywnościowy a światowy kryzys finansowy – Roman Urban
    • Sektor żywnościowy i przemysł spożywczy były dotychczas odporne na światowy kryzys ekonomiczno-finansowy. Wynikało to z trwałości procesów rozwojowych, poprawy efektywności i dużej możliwości reagowania gospodarki, jakie stwarza płynny kurs złotego, którego osłabianie w okresach kryzysu łagodzi skutki malejącego popytu na zagranicznych rynkach zbytu. Odporność naszej gospodarki będzie mniejsza w drugiej fazie kryzysu finansowego. Spowoduje on spadek eksportu, któremu może częściowo przeciwdziałać dalsze osłabienie naszej waluty. Równocześnie możliwe jest kontynuowanie spadkowej tendencji sprzedaży detalicznej żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Spadki produkcji przemysłu spożywczego są wielce prawdopodobne i mogą być głębsze niż w pierwszej fazie światowego kryzysu finansowego. Scenariusz zmian może być gorszy wtedy, gdy także w Polsce wystąpi recesja, a nie tylko spowolnienie rozwoju gospodarczego.
      SŁOWA KLUCZOWE: kryzys finansowy, recesja, przemysł spożywczy, produkcja żywności i napojów, popyt krajowy, eksport, zyski, inwestycje
  • 6 Polskie firmy spożywcze na rankingowej Liście 2000 – Jadwiga Drożdż
    • Producenci żywności, napojów alkoholowych i bezalkoholowych oraz wyrobów tytoniowych stanowili ok. 10% przedsiębiorstw i grup kapitałowych z Listy 2000 polskich przedsiębiorstw. Udział tej grupy w obrotach wyniósł ok. 5%. Znaleźli się na niej reprezentanci wszystkich branż przemysłu spożywczego. Ich udział w obrotach poszczególnych sektorów często przekraczał 50%, a w niektórych gałęziach przemysłu spożywczego był bliski 100%. W 2010 r. zwiększyła się zarówno liczba firm spożywczych notowanych na Liście 2000 polskich przedsiębiorstw, jak i suma ich przychodów ze sprzedaży. Przychody były większe o ok. 16%, pomimo spowolnienia gospodarczego notowanego w ostatnich latach, w których PKB wzrastał w tempie poniżej 4% rocznie, a w latach wcześniejszych zwiększał się o 5-7% rocznie. Dobra była także sytuacja ekonomiczno-finansowa firm spożywczych notowanych na Liście 2000 oraz całego przemysłu spożywczego. Polskie przedsiębiorstwa spożywcze, mimo trudnej sytuacji gospodarczej, mają dobrą kondycję ekonomiczno-finansową, a ich aktywność inwestycyjna nie osłabła.
      SŁOWA KLUCZOWE: polskie firmy spożywcze, sytuacja ekonomiczno-finansowa, Lista 2000

PRAWO

  • 10 Nowe wymagania w znakowaniu żywności – Wioletta Bogusz-Kaliś
    • W grudniu 2011 r. weszło w życie nowe rozporządzenie dotyczące znakowania środków spożywczych. Nowe rozporządzenie nie zmienia drastycznie zasad znakowania, choć pojawiają się nowe wymagania, a wiele zapisów zostało doprecyzowanych. Nowym wymaganiem będzie obowiązek znakowania większości produktów spożywczych wartością odżywczą. Informacja o wartości odżywczej będzie musiała zawierać informacje o wartości energetycznej, ilości tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli. Ważną zmianą jest podawanie informacji o zawartości soli zamiast sodu. Pozostałe nowe zapisy to: ustalona wielkość czcionki do przedstawiania informacji obowiązkowych, doprecyzowanie wymagań dotyczących zamieszczania informacji o alergenach, obowiązek podawania kraju pochodzenia dla nowych produktów, ustalenie, kto odpowiada za znakowanie. Większość zapisów nowego rozporządzenia będzie obowiązywać za trzy lata, a w odniesieniu do wartości odżywczej – za pięć lat. Zatem producenci mają kilka lat na zmianę swoich etykiet.
      SŁOWA KLUCZOWE: znakowanie, etykieta, nowe przepisy prawne, wartość odżywcza
  • 18 Gdzieś zapodział się konsument. Oświadczenia zdrowotne – aktualne informacje – Izabela Tańska
    • Przepisy dotyczące oświadczeń zdrowotnych wyznaczają szczegółowe ramy ich stosowania. Docelowo producenci żywności będą mogli reklamować i znakować produkty tylko tymi oświadczeniami, które znajdą się we wspólnotowych wykazach. Obecne prace polegają na opracowaniu ostatecznego kształtu pierwszej części wykazu dozwolonych oświadczeń funkcjonalnych. Przyjęcie 222 oświadczeń, przy jednoczesnym odrzuceniu ponad 2000 treści, będzie miało ogromne znaczenie dla branży. W ciągu sześciu miesięcy konieczne będzie wyeliminowanie z rynku etykiet, reklam i innych materiałów promocyjnych zawierających odrzucone treści. Nie jest przewidziana możliwości pozostawienia ich w obrocie do wyczerpania zapasów. Jednocześnie pozostaje szara strefa dużej liczby oświadczeń, które oczekują na rozpatrzenie i do czasu finalnego rozstrzygnięcia mogą być stosowane. Cały proces wzbudza bardzo duże zainteresowanie wszystkich zainteresowanych stron. Dowody naukowe, transparentność działań, decyzja polityczna, konsekwencje ekonomiczne, eliminacja produktów z rynku, lobbing to hasła, które stosunkowo często towarzyszą całemu procesowi.
      SŁOWA KLUCZOWE: oświadczenia zdrowotne, znakowanie i reklama żywności, EFSA, autoryzacja oświadczeń

ŻYWNOŚĆ-ŻYWIENIE

  • 24 Żywność, zdrowie i pieniądze – Krzysztof Krygier
    • Zdrowie człowieka, według danych Narodowego Programu Zdrowia, aż w 50% zależy od stylu życia. Główną rolę w zachowaniu zdrowia odgrywa dieta. Dieta, w skład której wchodzą ryby, czerwone wino, warzywa, czosnek, orzechy i gorzka czekolada może zmniejszyć ryzyko zawału nawet o 80%. Za produkty najbardziej wartościowe pod względem żywieniowym uznaje się np. owies, ryby morskie, borówki i jagody, mleko niskotłuszczowe i probiotyczne jogurty. Polska Rada ds. Diety, Aktywności Fizycznej i Zdrowia przy Ministrze Zdrowia podaje następujące zalecenia zdrowotne: codzienna aktywność fizyczna, odpowiednia i urozmaicona dieta, a w tym spożywanie warzyw, które powinny stanowić główną część diety, a u odchudzających się – jej podstawę; spożywanie pełnoziarnistych produktów zbożowych jako główne źródło energii to; spożywanie dwa razy dziennie produktów mlecznych, ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych na korzyść roślinnych; zwiększenie spożycia produktów białkowych, tj. ryb, mięsa drobiowego i roślin strączkowych; ograniczenie spożycia soli i cukru; codziennie picie ok. 2 l płynów oraz ograniczenie spożycia alkoholu.
      SŁOWA KLUCZOWE: dieta, zdrowie, zalecenia żywieniowe, żywność funkcjonalna
  • 27 Przyczyny epidemii otyłości – Magdalena Białkowska
    • Częstość występowania otyłości wzrasta w wielu krajach świata, zwłaszcza w krajach o niskim statusie socjoekonomicznym. Główną tego przyczyną jest łatwy dostęp do smacznej i wysokoenergetycznej żywności oraz siedzący tryb życia. W przypadku, gdy przyjmowanie energii wraz z pożywieniem zwiększy jej wydatkowanie, następuje wzrost masy ciała. Rozwój otyłości przyspieszają także: smaczna, wysokoenergetyczna żywność, słodzone napoje, dieta uboga w błonnik i wapń. W wielu badaniach wykazano, że istnieje wiele czynników genetycznych, hormonalnych i środowiskowych, które wpływają na metabolizm człowieka. W rezultacie odpowiedź organizmu, tj. wzrost masy ciała, na dodatni bilans energetyczny jest reakcją indywidualną. Przemysł spożywczy powinien odgrywać ważną rolę w długoterminowej strategii zapobiegania otyłości. Istnieje potrzeba wprowadzania nowych technologii, wytwarzania nowych produktów żywnościowych o niskiej zawartości energii. Przemysł spożywczy może pomóc osobom otyłym w ograniczeniu w spożycia produktów wysokoenergetycznych bez zubożania diety w składniki odżywcze.
      SŁOWA KLUCZOWE: gęstość energetyczna pożywienia, otyłość, przemysł spożywczy, siedzący tryb życia

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 32 Opracowanie nowych produktów żywnościowych o charakterze prozdrowotnym. Cz. I – Janusz Czapski
    • Na wzrastającym globalnym rynku żywności innowacje są istotnym narzędziem strategicznym dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej przez przedsiębiorstwo. Otwarta innowacja polega na współpracy we wszystkich dziedzinach badań i rozwoju z partnerami zewnętrznymi, którzy mogą wnieść kompetencje, zaangażowanie i szybkość. Integracja z partnerami w łańcuchu procesu innowacji związane z ich wdrażaniem oraz skraca czas. Opracowywanie i skuteczne wprowadzanie na rynek żywności prozdrowotnej jest trudne, kosztowne i obarczone dużym ryzykiem. Żywność prozdrowotna musi być bezpieczna i mieć udokumentowany pozytywny wpływ na organizm człowieka. Konsument oczekuje produktów atrakcyjnych sensorycznie, łatwych do przygotowania i o niskim stosunku ceny do wartości.
      SŁOWA KLUCZOWE: projektowanie żywności, żywność prozdrowotna, nowe produkty, otwarta innowacja zwiększa możliwości, zmniejsza ryzyko
  • 35 Suszenie mikrofalowe żywności – Małgorzata Nowacka, Dorota Witrowa-Rajchert
    • Procesy termiczne są jednymi z najważniejszych metod utrwalania żywności, zmierzającymi do inaktywacji enzymów, zapewnienia trwałości mikrobiologicznej oraz zmniejszenia aktywności wody przez ograniczenie jej zawartości lub dostępności. Suszenie umożliwia utrwalenie surowca roślinnego w łatwy sposób, w krótkim czasie i z zachowaniem jego odpowiedniej jakości. W przemyśle spożywczym najczęściej stosowana jest metoda suszenia konwekcyjnego. Ze względu na konieczność zmniejszenie kosztów, oszczędność energii oraz poprawę jakości, coraz częściej poszukuje się nowych metod suszenia. Jedną z metod, która w ostatnich latach zyskuje na popularności, jest suszenie z wykorzystaniem mikrofal. Ponadto specyfika tego sposobu dostarczania ciepła powoduje, że zmiany zachodzące w suszonym materiale mogą przebiegać inaczej niż w produktach otrzymanych konwencjonalnymi metodami. Optymalizacja procesu suszenia mikrofalowego pozwala tak dobrać jego parametry, aby suszony produkt spełniał wysokie wymagania konsumentów.
      SŁOWA KLUCZOWE: suszenie, mikrofale, metody kombinowane, oszczędność energii, jakość

WYDARZENIA

  • 39 Techniczne rozwiązania dla branży spożywczej
  • 40 Wybrane targi dla branży spożywczej w 2012 r.
  • 42 Noty o książkach
  • 43 Informacje biznesowe
  • 44 Promocja europejskiego rolnictwa