Spis treści 11/2018

Artykuły w wersji elektronicznej są dostępne na stronie: http://sigma-not.pl/czasopisma-65-przemysl-spozywczy-i-gastronomia-przemysl-spozywczy.html

GOSPODARKA

  • 2 Samowystarczalność żywnościowa Polski na tle Unii Europejskiej  – Mariola Kwasek (DOI 10.15199/65.2018.11.1)
    • Samowystarczalność żywnościowa jest istotnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego. Kraje UE-28 charakteryzuje zróżnicowany stopień samowystarczalności żywnościowej. Węgry, Litwa, Polska, Dania, Francja, Holandia, Belgia, Estonia, Łotwa i Niemcy osiągnęły wysoki stopień samowystarczalności żywnościowej  w większości sektorów. Unia Europejska pozostaje głównym producentem żywności, ale jest również importerem żywności. Polska osiągnęła wysoki stopień samowystarczalności  żywnościowej w zakresie: mięsa wołowego i drobiowego,  mleka i przetworów, owoców, cukru, warzyw, zbóż i ziemniaków. Polski sektor rolno-spożywczy ma szansę  stać się jednym z głównych eksporterów żywności na rynek UE i innych krajów świata. Strategicznymi kierunkami rozwoju dla polskiego rolnictwa i przemysłu spożywczego powinny być: produkcja mięsa wołowego i drobiowego, mleka  i przetworów, owoców, warzyw,  cukru, zbóż i ziemniaków.
      SŁOWA KLUCZOWE: bezpieczeństwo żywnościowe, samowystarczalność żywnościowa, UE
  • 8 IX program ramowy Unii Europejskiej „Horyzont Europa” – Eugeniusz Karol Chyłek, Dominika Bagińska-Chyłek, Artur Break (DOI 10.15199/65.2018.11.2)
    • Wzmocnienie innowacyjności  i konkurencyjności gospodarki Unii Europejskiej, w tym działalności przedsiębiorstw, a także zbliżenie nauki i biznesu oraz zrównoważony wzrost gospodarczy są celami, których realizacja jest traktowana priorytetowo przez Komisję Europejską.  W procesie budowy gospodarki innowacyjnej, konkurencyjnej i mądrze korzystającej z zasobów naturalnych przedsiębiorcy powinni korzystać  z pomocy nauki i współpracujących ze sobą instytucji publicznych i prywatnych.  Podstawowym celem przygotowanych przez Komisję  Europejską dokumentów COM(2018)435 i COM(2018)436 jest określenie zasad implementacji IX programu ramowego UE ds. badań naukowych i innowacji na lata  2021-2027 pn. „Horyzont Europa”.   W artykule omówiono najważniejsze cele operacyjne i propozycje środków finansowych na ich  realizację.
      SŁOWA KLUCZOWE: wieloletnie ramy finansowe, Unia Europejska, Horyzont Europa – program ramowy
  • 14 Rynek ryb i owoców morza w UE – przyszłość- Piotr J. Bykowski (DOI 10.15199/65.2018.11.3)
    • Opracowany przez FAO model prognostyczny rozwoju sektora rybołówstwa do roku 2030 zakłada wzrost światowej konsumpcji żywności pochodzenia wodnego do 21,5 kg/os. Podstawowymi czynnikami zapewniającymi wzrost mają być dynamicznie rozwijająca się akwakultura, a także wdrożenie zrównoważonego rybołówstwa i wielu innych działań prośrodowiskowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek rybny, konsumpcja, prognoza

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 19 Jak zwiększyć zastosowanie beta-glukanu w przemyśle spożywczym? – Marcin Kurek, Małgorzata Moczkowska, Sabina Karp
    • Beta-glukan jest często nazywany cudowną frakcją błonnika pokarmowego. To właśnie beta-glukan odpowiada za obniżenie poziomu cholesterolu czy glukozy we krwi. Jednakże właściwości składników żywności, które dobrze wpływają na organizm ludzki, często mogą niekorzystnie wpływać na jakość produktów. Czy  w przypadku beta-glukanu znaleziono sposób na jego zwiększone zastosowanie w przemyśle? Naukowcy ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie od początku 2017 roku szukają odpowiedzi na to pytanie, realizując projekt LIDER o nazwie: „Mikrokapsułkowanie jako technika zwiększania aplikacyjności beta-glukanu”, finansowany ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
  • 20 Adaptacja wymagań standardu BRC w zakładzie produkującym karmę dla zwierząt – Katarzyna Michalska, Jolanta Kowalska (DOI 10.15199/65.2018.11.4)
    • Kondycja zwierząt domowych oraz ich stan zdrowia jest uzależniony od składu karmy, jej wartości odżywczej, jak również jakości. Jednym z narzędzi wspomagających produkcję karmy  o powtarzalnej jakości, a także bezpiecznej pod względem zdrowotnym są systemy zarządzania. Celem niniejszego artykułu było opracowanie harmonogramu dostosowania produkcji karmy dla zwierząt do wytycznych standardu  BRC v. 7 w firmie Ares Bracia Maciołek. Zakres pracy obejmował zapoznanie  ze standardem  BRC v. 7, ocenę obowiązującej dokumentacji w analizowanym zakładzie, weryfikację  procesu produkcyjnego karmy  dla zwierząt oraz sporządzenie harmonogramu wdrażania wytycznych standardu  BRC v. 7.
      SŁOWA KLUCZOWE: BRC, karma dla zwierząt, jakość, bezpieczeństwo
  • 24 Aplikacja mobilna w diecie bezglutenowej – Aleksandra Grabowicz, Grażyna Czaja-Bulsa (DOI 10.15199/65.2018.11.5)
    • Jedyną dostępną formą leczenia celiakii oraz innych chorób glutenozależnych pozostaje dożywotnie stosowanie diety bezglutenowej. Wiedza dotycząca zawartości glutenu w produktach spożywczych jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na utrzymanie reżimu dietetycznego, który pomaga zapobiec powikłaniom związanym ze spożyciem glutenu.  Aby pomóc pacjentom w radzeniu sobie z dietą bezglutenową powstała aplikacja mobilna bezGlutenu – pierwsza w Polsce aplikacja mobilna służąca jako baza wszystkich produktów oznaczonych licencjonowanym znakiem Przekreślonego Kłosa dostępnych na polskim rynku.
      SŁOWA KLUCZOWE: dieta bezglutenowa, celiakia, aplikacje mobilne

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 26 Produkty mleczne – najczęściej występujące zagrożenia mikrobiologiczne – Elżbieta Maćkiw, Joanna Kowalska, Katarzyna Kucharek, Monika Stasiak, Jacek Postupolski (DOI 10.15199/65.2018.11.6)
    • Mleko i produkty mleczne są ważnym źródłem łatwo przyswajalnego wapnia, wysokowartościowego białka, a także witamin. Zanieczyszczenia mikrobiologiczne, szczególnie drobnoustrojami patogennymi, występujące w produktach mlecznych stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Drobnoustroje chorobotwórcze obecne w mleku mogą być przyczyną pierwotnego lub wtórnego zanieczyszczenia związanego między innymi ze złym stanem zdrowia zwierząt, higieną udoju, warunkami transportu, produkcji i dystrybucji produktów mlecznych. Zagrożenia mikrobiologiczne występujące w mleku i produktach mlecznych  są w głównej mierze związane z występowaniem patogenów takich jak: Listeria monocytogenes, Salmonella spp., Staphylococcus aureus, Escherichia coli (STEC), Campylobacter spp., Bacillus cereus oraz Cronobacter sakazakii.
      SŁOWA KLUCZOWE: produkty mleczne, kryteria bezpieczeństwa, zanieczyszczenia mikrobiologiczne, patogeny
  • 30 HMO oligosacharydy mleka ludzkiego – Małgorzata Ziarno, Dorota Zaręba (DOI 10.15199/65.2018.11.7)
    • Mleko ludzkie zawiera wiele złożonych białek, lipidów, węglowodanów i innych biologicznie czynnych składników, których skład ilościowy i jakościowy  jest wynikiem milionów lat ewolucji. Trzecim najważniejszym składnikiem mleka ludzkiego, po laktozie i lipidach, są oligosacharydy. Składniki te pełnią różne istotne role żywieniowe i zdrowotne, oddziałując na skład oraz aktywność mikroflory zasiedlającej układ pokarmowy, jak również stymulując rozwój  mózgu i układu odpornościowego dziecka oraz na bieżąco zapobiegając infekcjom. Dowody naukowe pozytywnego działania HMO, opracowane technologie ich syntezy w skali przemysłowej, jak również pozytywne opinie EFSA i FDA sprawiły, że przemysł spożywczy zaczął interesować się  tymi substancjami jako dodatkami  nie tylko do środków spożywczych przeznaczonych dla noworodków i niemowląt, ale także żywności funkcjonalnej kierowanej do pozostałych konsumentów.
      SŁOWA KLUCZOWE: mleko, prebiotyki, 2’-O-fukozylolaktoza, lakto-N-neotetrasacharyd
  • 34 Dieta DASH najlepsza dieta w nadciśnieniu – Aleksandra Cichocka (DOI 10.15199/65.2018.11.8)
    • Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) podkreśla, że „postępowanie niefarmakologiczne jest nieodzownym elementem terapii nadciśnienia tętniczego i powinno zostać wdrożone na pierwszej wizycie lekarskiej u wszystkich chorych z podejrzeniem nadciśnienia tętniczego, w tym również u osób z wysokim prawidłowym ciśnieniem”. Za najbardziej skuteczną dietę w przypadku choroby nadciśnienia tętniczego świat nauki uznał dietę DASH. Od siedmiu lat jest ona uznawana za dietę najzdrowszą i znalazła się na pierwszym miejscu w rankingu przygotowanym przez wybitnych ekspertów z całego świata  z dziedziny medycyny i dietetyki,  a opublikowanym na platformie internetowej U.S. News @ World Report. Dieta DASH zawiera dużo warzyw i owoców, niskotłuszczowych produktów mlecznych, preferuje się  w niej pełnoziarniste produkty zbożowe, tłuszcze roślinne, uwzględnia ryby, drób, orzechy, natomiast ogranicza sól, czerwone mięso, słodycze i napoje zawierające cukier.
      SŁOWA KLUCZOWE: dieta DASH, dieta  w nadciśnieniu, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, ranking najlepszych diet

LOGISTYKA-OPAKOWANIA

  • 38 CROSS czyli sposób na konsumencką nudę – Jakub Śwircz
    • SŁOWA KLUCZOWE: nuda, współczesne marki, krosskategorialność, decyzje konsumenckie
  • 40 Znakowanie opakowań naturalnych – Viktor Puzakov
  • Viktor Puzakov, kierownik ds. marketingu globalnego w firmie Videojet Technologies, opisuje rosnącą wśród konsumentów napojów popularność produktów naturalnych i organicznych oraz wskazuje, w jaki sposób „ekologiczne” rodzaje opakowań, ograniczające ilość odpadów żywności i opakowań, mogą wpłynąć na technologię kodowania i znakowania.
    SŁOWA KLUCZOWE: znakowanie, opakowania naturalne, Videojet Technologies