Archive for the ‘2009’ Category

Spis treści 12/2009

środa, Grudzień 16th, 2009

okładka "Przemysł Spożywczy" 12/2009TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 2 Fałszowanie żywności od czasów starożytnych do dziś – Wojciech Sawicki
    • Media nieustannie mówią o złej jakości żywności i warunkach sanitarnych panujących u jej producentów. Wielu ludzi zachowało w pamięci smak jakiegoś rarytasu z dzieciństwa: wędliny od miejscowego rzeźnika, chleba z pobliskiej piekarni, cukierków kupowanych u wędrownego handlarza czy oranżady w proszku. Wspomnieniom często towarzyszy myśl, że teraz już tak się nie robi. Istnieje powszechne przekonanie, że dawniej jedzenie było zawsze smaczne i nieskażone, krótko mówiąc – prawdziwe. Tymczasem już w czasach antycznych opisywano proceder fałszowania żywności i próbowano z nim walczyć.
      SŁOWA KLUCZOWE: fałszowanie żywności, prawo żywnościowe
  • 8 Pomagamy lepszym – wywiad ze Stanisławem Kowalczykiem z IJHARS – Agnieszka Górecka, Henryk Piekut
    • Ze Stanisławem Kowalczykiem, Głównym Inspektorem Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, rozmawiają Agnieszka Górecka i Henryk Piekut. Wśród wielu zadań, jakie realizuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, najważniejszy jest nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, a zwłaszcza kontrola jakości handlowej tych artykułów w produkcji i obrocie. Odpowiadamy za kontrolę wszystkich artykułów rolno- -spożywczych, a więc badamy wszystkie grupy produktowe pod względem jakości handlowej. W pierwszych trzech kwartałach 2009 r. przeprowadziliśmy łącznie 43 687 kontroli, z czego 6242 na rynku krajowym i 37 445 w obrocie z zagranicą.
  • 12 Zastosowanie metody PCR do wykrywania patogenów w żywności – Piotr Walczak, Elżbieta Ołtuszak-Walczak, Dorota Merlak
    • W artykule omówiono wykorzystanie różnych metod PCR do wykrywania patogenów w próbkach żywności, ze szczególnym uwzględnieniem automatycznego systemu BaxQ7®. Omówiono podstawy działania tego systemu oraz metody wykorzystywane do detekcji produktów PCR i weryfikacji ich specyficzności. System BaxQ7® pozwala na analizę obecności Salmonella sp., E. coli O157:H7, Listeria monocytogenes, Listeria sp., Enterobacter sakazaki, Campylobacter coli/jejuni/lari, Staphylococcus aureus oraz drożdży i pleśni w różnych produktach spożywczych, znacznie skraca czas ich badania.
      SŁOWA KLUCZOWE: PCR, patogeny żywności, system BaxQ7
  • 16 Błonnik pokarmowy – korzyści zdrowotne i technologiczne – Danuta Górecka
    • Epidemiologiczne badania wskazują, że błonnik pokarmowy ma wiele zalet, zwłaszcza w zakresie obniżania poziomu cholesterolu i glukozy we krwi, przyspieszania pasażu treści pokarmowej przez jelita i zwiększania masy kału, zapobiegania otyłości, a także zmniejszania ryzyka powstawania chorób układu krążenia i nowotworów okrężnicy. To fizjologiczne działanie zależy od ilości i jakości błonnika pokarmowego oraz jego funkcjonalnych właściwości. Spożycie błonnika przez osoby dorosłe nie jest wystarczające do zapobiegania chorobom dietozależnym. Zalecenia dietetyczne dotyczące zwiększonego spożycia produktów wysokobłonnikowych, takich jak: owoce, warzywa, całe ziarna zbóż oraz nasiona roślin strączkowych powinny być rozszerzone o produkty spożywcze wzbogacone w błonnik pokarmowy. W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania błonnika pokarmowego pochodzącego z owoców i warzyw, zbóż i nasion roślin strączkowych w produktach spożywczych w celu poprawy jakości żywności i diety.
      SŁOWA KLUCZOWE: błonnik pokarmowy, właściwości żywieniowe błonnika, właściwości technologiczne błonnika
  • 25 Wzbogacanie żywności w witaminy – za i przeciw – Krystyna Nowak, Barbara Żmudzińska- -Żurek
    • W artykule podano przyczyny wzbogacania żywności w składniki odżywcze. Przedstawiono ogólną charakterystykę witamin stosowanych do wzbogacania, funkcję, jaką pełnią w organizmie człowieka oraz dzienne zapotrzebowanie na nie. Przedstawiono wykaz produktów spożywczych, do wzbogacania których stosuje się preparaty zawierające witaminy. Omówiono straty poszczególnych witamin ponoszone podczas procesów przetwórczych, zwłaszcza pod wpływem światła i temperatury. Zwrócono również uwagę na zalety wzbogacania produktów spożywczych w witaminy oraz ewentualne wynikające z tego zagrożenia.
      SŁOWA KLUCZOWE: witaminy, dodatki do żywności
  • 30 Powłoki jadalne – tworzenie i zastosowanie – Sabina Kokoszka, Andrzej Lenart
    • Ostatnio więcej uwagi poświęca się jadalnym opakowaniom z naturalnych polimerów. W literaturze naukowej spotyka się coraz to nowsze rozwiązania, często już wprowadzone na rynek. Powłoki jadalne stosowane na produktach spożywczych mają większe zastosowanie. Niniejszy artykuł przybliża problematykę, funkcje, tworzenie i zastosowanie jadalnych powłok do żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: powłoki jadalne, opakowania biodegradowalne

GOSPODARKA

  • 33 Rola lidera w zarządzaniu przedsiębiorstwem – Henryk Mruk
    • Skuteczne przewodzenie pozwala na budowanie przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa na rynku żywnościowym. Lider odpowiada za opracowanie i wdrożenie strategii rozwoju przedsiębiorstwa. Powinien w tym celu kształtować cechy przywódcze oraz dbać o własny rozwój osobisty. Istotne jest także motywowanie pracowników do osiągania celów. Znajomość pułapek decyzyjnych ogranicza ryzyko zarządzania przedsiębiorstwem w przemyśle żywnościowym.
      SŁOWA KLUCZOWE: lider, zarządzanie, rola lidera w zarządzaniu

WYDARZENIA

  • 24 Jubileusz 80-lecia Spółdzielni Mleczarskiej Lazur
    • 23 listopada 2009 r. podwójny jubileusz 80-lecia Spółdzielni Mleczarskiej i 50-lecia tradycji serów pleśniowych obchodziła firma Lazur w Nowych Skalmierzycach. Obchody jubileuszu rozpoczęto mszą świętą w kościele pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Nowych Skalmierzycach celebrowaną przez Jego Ekscelencję ks. Biskupa Napierałę, ordynariusza diecezji kaliskiej. W kościele miało też miejsce uroczyste poświęcenie sztandaru SM Lazur.
  • 36 Noty o książkach
  • 38 Polska-Unia-Świat
  • 40 Informacje biznesowe (więcej…)

Spis treści 11/2009

poniedziałek, Listopad 23rd, 2009

Przemysł Spożywczy 11/2009

GOSPODARKA

  • 2 Konsolidacja mleczarstwa sposobem na kryzys gospodarczy Jadwiga Seremak-Bulge
    • Poprawiająca się opłacalność produkcji i przetwórstwa mleka, zwłaszcza po integracji, przy stabilnym, ale okresowo malejącym spożyciu, była przyczyną wzrastającej samowystarczalności Polski w produkcji mleka. Wraz z rosnącą nadwyżką podaży nad krajowym spożyciem, polskie mleczarstwo coraz bardziej uzależniało się od eksportu, który stał się jednym z podstawowych czynników prorozwojowych. Jednak dynamika eksportu osłabła w 2008 r., a w 2009 r. nastąpił jego spadek. Polskie mleczarstwo musi szybciej niż dotychczas szukać rozwiązania dotychczasowych problemów obniżających jego konkurencyjność. Jednym z najskuteczniejszych sposobów wydaje się być konsolidacja.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek mleka, konkurencyjność, eksport
  • 8 Ekodotacje dla producentów branży spożywczej – Agata Kurcewicz, Michał Jaworski
    • Przedsiębiorcy realizujący projekty zmierzające do ochrony środowiska naturalnego mogą uzyskać dofinansowanie z wielu funduszy unijnych. Obecnie największym instrumentem finansującym tego typu projekty jest Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, z którego można otrzymać wsparcie na uzyskanie certyfikatów zarządzania środowiskowego ISO 14001 i systemu EMAS, a także ekoznaków. Przedsiębiorcy mogą również uzyskać wsparcie w ramach regionalnych programów operacyjnych, działań i konkursów organizowanych przez Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także kredytów preferencyjnych z BOŚ SA.
      SŁOWA KLUCZOWE: ekoinwestycje, ochrona środowiska, dotacje unijne, kredyty preferencyjne

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 10 Produkcja biogazu z organicznych odpadów przemysłu mięsnego -Tomasz Florowski, Andrzej Pisula
    • Obecnie polski przemysł mięsny zbiera i przerabia ok. 800 tys. t odpadów rocznie (z 1,2 mln t odpadów, jakie są wytwarzane podczas uboju ponad 24,5 mln szt. trzody chlewnej, 1,3 mln szt. bydła oraz ponad 1,5 mln t drobiu). Odpady te są przerabiane na mączkę mięsno-kostną oraz tłuszcz i spalane lub używane jako polepszacz gleby. Proces ten jest jednak bardzo kosztowny, dlatego współczesny przemysł mięsny poszukuje nowych, alternatywnych metod utylizacji, o większej ekonomicznej opłacalności. Specyfiką odpadów wytwarzanych w zakładach przemysłu mięsnego jest duża zawartość materii organicznej, którą można wykorzystać jako surowiec do fermentacji metanowej. Produkcja biogazu jest w opinii wielu ekspertów skuteczną i obecnie najbliższą ekonomicznej opłacalności metodą utylizacji odpadów poubojowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: odpady poubojowe, biogaz, produkcja biogazu
  • 18 Analiza cyklu życia – jak chronić środowisko Marek Druri
    • Analiza cyklu życia jest integralną częścią norm serii ISO 14000. Wdrożenie tych norm w firmie gwarantuje niezmienną wysoką jakość produkcji, a także stosowanie technologii przyjaznych środowisku. W artykule przedstawiono kolejność czynności analizy cyklu życia i kategorie wpływu na ekologię będące przedmiotem analizy. Omówiono zastosowanie analizy cyklu życia w procesach produkcji żywności. Analizę zilustrowano prostym przykładem procesu gotowania ziemniaków w warunkach domowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: analiza cyklu życia, LCA, ISO 14000, przetwórstwo żywności
  • 23 Cykl życia opakowań
    • Na zlecenie firmy SIG Combibloc, niemiecki Instytut Ifeu (Institut für Energie und Umweltforschung – Instytut Badań Energetycznych i Środowiskowych) przeprowadził ocenę wpływu różnych rodzajów opakowań produktów spożywczych na środowisko naturalne przy użyciu analizy porównawczej ich cyklu życia. Ogólnoeuropejskie badanie oceniające cykl życia metalowych puszek, szklanych słoików, opakowań kartonowych i woreczków syntetycznych potwierdziło, że używanie opakowań kartonowych ogranicza emisję ditlenku węgla i zużycie zasobów paliw kopalnych nawet o 60%.
  • 24 Targi Polagra atrakcyjne mimo kryzysu – Agnieszka Górecka
    • Tegoroczne poznańskie targi dla specjalistów z branży spożywczej – Polagra-Food, Gastro Trendy oraz Polagra-Tech i Pakfood były atrakcyjne mimo kryzysu gospodarczego. 800 wystawców z Polski i z zagranicy prezentowało nowoczesne produkty na ekspozycjach targowych o łącznej powierzchni 18 tys. m2, a zwiedziło je ok. 25 tys. profesjonalistów. Targi uatrakcyjniła wystawa żywności tradycyjnej – Smaki regionów oraz bogaty program interesujących wydarzeń towarzyszących.
  • 29 Instalacje rurowe – mycie w obiegu zamkniętym – Joanna Piepiórka, Sylwia Mierzejewska
    • W artykule omówiono zagrożenia higieniczne związane z myciem specyficznych elementów instalacji rurowych – kolanek, trójników oraz elementów o zmiennym przekroju poprzecznym. Zaprezentowano analizę warunków mycia na podstawie rozkładu linii prądu przepływu cieczy. Podstawą były obliczenia symulacyjne wykonane metodą elementów skończonych (FEM) przeprowadzone w środowisku Ansys Flotran
      SŁOWA KLUCZOWE: mycie, rurociągi, system CIP, warunki przepływu

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 33 Wartość odżywcza białek mleka, tłuszczu mlekowego, laktozy – Stanisław Zmarlicki
    •  W  artykule podkreślono wysoką wartość odżywczą białek mleka. Omówiono występowanie alergii – w przypadku indywidualnej wrażliwości na te białka. Scharakteryzowano właściwości odżywcze i zdrowotne tłuszczu mlecznego. Krótko zaprezentowano wybrane metody zwiększania jego wartości żywieniowej. Opisano różne aspekty nietolerancji laktozy oraz metody łagodzenia tych problemów.
      SŁOWA KLUCZOWE: białko mleka, tłuszcz mlekowy, laktoza, gęstość odżywcza mleka

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 38 Wyposażenie techniczne magazynów przetwórstwa spożywczego – Adam Wojciechowski
    •  Artykuły spożywcze i surowce wymagają transportu i składowania. Obecnie realizacja tych zadań jest związana z mechanizacją prac oraz wykorzystaniem do składowania odpowiednich budowli i urządzeń magazynowych umożliwiających zachowanie prawidłowych warunków przechowywania. W artykule zaprezentowano najczęściej wykorzystywane wolno stojące regały magazynowe oraz ich zalety i wady. Zwrócono uwagę na zagrożenia związane z ich eksploatacją.
      SŁOWA KLUCZOWE: magazyn, składowanie, urządzenia do składowania, regały, regały wolno stojące
  • 43 Przyszłość opakowań biodegradowalnych – Hanna Żakowska, Grzegorz Ganczewski
    • Na konferencji pt. „Przyszłość opakowań biodegradowalnych” zaprezentowano światowe i polskie osiągnięcia w dziedzinie wytwarzania biodegradowalnych materiałów opakowaniowych i opakowań kompostowalnych. Zwrócono także uwagę m.in. na takie istotne problemy, jak terminologia, kryteria biodegradacji i kompostowania, wprowadzanie w błąd konsumentów przez nieuprawnioną reklamę opakowań z tworzyw sztucznych z udziałem degradantów jako opakowań biodegradowalnych, konieczność budowy systemów selektywnego zbierania.
      SŁOWA KLUCZOWE: opakowania biodegradowalne i kompostowalne, selektywna zbiórka opakowań

WYDARZENIA

  • 46 Polska-Unia-Świat
  • 48 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 10/2009

wtorek, Październik 20th, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 10/2009GOSPODARKA

  • 2 Perspektywy mleczarstwa a kryzys gospodarczy – Jadwiga Seremak-Bulge
    • Przyczyną trudnej sytuacji mleczarstwa wspólnotowego, w tym polskiego, są opóźnienia we wdrażaniu reformy WPR na rynku mleka, problem nadwyżek produkcyjnych mleka, którego dotychczas nie rozwiązały kwoty mleczne, mimo że funkcjonują od 25 lat oraz niska konkurencyjność mleczarstwa wspólnotowego. Problem ten został ujawniony przez pogorszenie koniunktury na światowym rynku produkcji, na którym ceny powróciły do poziomu z lat 2005-2006. W najbliższym czasie sytuacja na światowym rynku mleka nie ulegnie większej zmianie.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek mleka, reforma WPR, koniunktura na rynku mleka
  • 8 Polska – krajem „doganiającym”? – Małgorzata Duczkowska-Piasecka
    • Pytanie wydaje się zasadne zważywszy z jednej strony na panujący kryzys globalny, z drugiej zaś na dobrą pozycję Polski jako kraju dzielnie sobie radzącego z kryzysem. Gospodarka Polski jest bowiem zintegrowana z rynkiem światowym, w tym z rynkiem europejskim. Owo radzenie sobie z kryzysem poprzez – jak wskazują wyniki gospodarcze – zmniejszenie tempa przyrostu PKB i niepopadnięcie w recesję gospodarczą jest jednak tylko fragmentarycznym sukcesem polskiej gospodarki. O ile można ten sukces przypisać stosunkowo małemu udziałowi wymiany międzynarodowej (w każdym znaczeniu – towarów, usług, osób i kapitału), to wyjście z kryzysu (a w Polsce ze spowolnienia) następuje wyłącznie poprzez innowacje. Tu – jak się wydaje Polska ma ogromne zaległości do nadrobienia.
  • 12 W jedności siła. Wywiad z Bronisławem Wesołowskim – Henryk Piekut
    • Z Bronisławem Wesołowskim, Sekretarzem Generalnym Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego rozmawia Henryk Piekut.
      - Stowarzyszenie SITSpoż. ma bogaty dorobek i może się chwalić wspaniałymi osiągnięciami z przeszłości. Na jakich formach działalności koncentruje się to inżynierskie Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne obecnie?
      - Muszę przyznać, że rzeczywiście tych form działalności oferowaliśmy naszym członkom w przeszłości znacznie więcej niż obecnie. Niektóre z nich uchodziły za bardzo atrakcyjne. W czasach, gdy każdy wyjazd na Zachód był dla polskiego inżyniera wręcz marzeniem – czymś bardzo trudnym, dzięki organizowanym przez Stowarzyszenie wyjazdom naukowo-technicznym stawało się to osiągalne dla naszych członków.

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 14 Sery podpuszczkowe o zmniejszonej zawartości tłuszczu – Antoni Pluta
    • Promocja i spożycie serów podpuszczkowych, zwłaszcza o zmniejszonej zawartości tłuszczu, powinny być w Polsce coraz większe zarówno ze względów żywieniowych, jak i ekonomicznych. W artykule przedstawiono korzyści żywieniowe i ekonomiczne dla producentów i konsumentów wynikające z produkcji serów niskotłuszczowych i o zmniejszonej zawartości tłuszczu. Przedstawiono również wybrane modyfikacje technologii produkcji serów pełnotłustych w celu otrzymania ich odpowiedników o zmniejszonej zawartości tłuszczu.
      SŁOWA KLUCZOWE: sery niskotłuszczowe, sery o zmniejszonej zawartości tłuszczu, skład, technologia, znakowanie
  • 22 Inulina – znaczenie żywieniowe i technologiczne – Danuta Górecka, Piotr Konieczny, Anna Gramza-Michałowska
    • Rozwój sektora żywnościowego, wzrost świadomości żywieniowej konsumentów oraz dbałość o zdrowie przyczyniły się do powstania rynku tzw. żywności funkcjonalnej. Ponieważ współczesny konsument coraz częściej poszukuje żywności o mniejszej wartości energetycznej oraz zawartości tłuszczu, producenci żywności podejmują próby znalezienia nowych rozwiązań technologicznych. W efekcie uzyskają produkt nie tylko zdrowszy, ale charakteryzujący się również odpowiednimi zaletami sensorycznymi. Wśród substancji spełniających wymagania zarówno producentów, jak i konsumentów żywności znajduje się inulina. Zaleca się jej stosowanie przede wszystkim do modyfikacji tekstury produktów niskotłuszczowych. Inulina jako naturalna mieszanina pochodnych fruktozy, występująca powszechnie w przyrodzie, ma wiele korzystnych właściwości funkcjonalnych. W artykule przedstawiono właściwości żywieniowe i funkcjonalne inuliny oraz kierunki jej wykorzystania w przemyśle spożywczym.
      SŁOWA KLUCZOWE: inulina, właściwości żywieniowe, zastosowanie
  • 29 Postęp w wytwarzaniu i ocenie żywności – Zbigniew Czarnecki, Bożena Danyluk, Jan Michniewicz
    • W dniach 29 czerwca – 1 lipca br. w Poznaniu odbyła się 34. Sesja Naukowa Komitetu Nauk o Żywności Polskiej Akademii Nauk, zorganizowana przez poznańskie środowisko naukowe reprezentowane przez Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz Oddział Wielkopolski Polskiego Towarzystwa Technologów Żywności. W sesji wzięło udział 220 osób reprezentujących wszystkie krajowe ośrodki akademickie i instytuty prowadzące badania w dziedzinie nauki o żywności i żywieniu. Program sesji obejmował zarówno obrady podczas sesji plenarnych, jak i w ramach czterech sekcji tematycznych obejmujących część referatową i posterową.
  • 30 Produkty mleczarskie z naturalnie zwiększoną zawartością witaminy B12 – Dorota Zaręba, Małgorzata Ziarno
    • Mleko jest doskonałym źródłem większości substancji zaliczanych do witamin z grupy B, z wyjątkiem kwasu foliowego i witaminy B12. Wielokrotnie dowiedziono, że fermentacja mlekowa poprawia wartość odżywczą mleka, chociaż może obniżać zawartość witaminy B12. Witamina B12 jest niezbędna do życia, należy jednak podkreślić, że do jej syntezy de novo jest zdolnych tylko kilka eubakterii i archea bakterii. Organizmy człowieka i zwierząt nie potrafią same syntetyzować witaminy B12. Liczne badania dowiodły, że można zwiększyć zawartość kobalamin w fermentowanych produktach mlecznych wykorzystując kultury Prop. freudenreichii.
      SŁOWA KLUCZOWE: witamina B12, bakterie propionowe, mleko, produkty mleczne
  • 36 Zakażenie bakteriofagowe – zagrożenie procesów fermentacyjnych w mleczarniach – Marcin Schmidt, Agnieszka Olejnik-Schmidt
    • Infekcje bakteriofagowe są dużym problemem w przemyśle fermentacyjnym, zwłaszcza w mleczarniach. Zanieczyszczenie fagami często prowadzi do lizy kultury starterowej – powoduje pogorszenie jakości, a nawet zepsucie produktu. Bakteriofagi są wirusami infekującymi komórki bakterii. W środowiskach mleczarni najczęściej występują fagi typu 936, c2 i P335. Do klasycznych metod detekcji fagów należą: metoda płytek dwuwarstwowych, test zakwaszenia i koagulacji mleka oraz próby reduktazowe. Ze względu na długi czas oczekiwania na wyniki tych testów, opracowano nowoczesne, szybkie metody oparte na metodzie PCR. Głównymi sposobami eliminacji infekcji fagowych są sterylizacja mleka i stosowanie kultur starterowych złożonych z fagoopornych szczepów pozbawionych profagów. Natomiast eliminację wtórnych zakażeń (za główne ich źródło uważa się serwatkę) można osiągnąć przez rotację kultur starterowych i zastosowanie szeroko pojętej higieny produkcji.
      SŁOWA KLUCZOWE: fermentacja, bakteriofag, infekcja, bakterie fermentacji mlekowej, mleko, serwatka, ser, jogurt, mleczarnia

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 42 Mleko i przetwory mleczne jako źródło wapnia – Stanisław Zmarlicki
    • W artykule omówiono mleko i produkty mleczarskie jako źródło wapnia w diecie i ich rolę w zapobieganiu osteoporozie. Podkreślono znaczenie stosunku wapnia do białka w diecie (mg wapnia/1 g białka). Dla mleka i sera wynosi on od 33 do 36. Uważa się, że duże spożycie białka może mieć niekorzystny wpływ, jeżeli stosunek ten jest niższy od 20. W przypadku twarogu stosunek wapnia do białka jest mało korzystny, gdyż wynosi 7-12. W przypadku większości roślinnych i zwierzęcych produktów spożywczych, z wyjątkiem kapusty, stosunek ten wynosi znacznie poniżej 20.
      SŁOWA KLUCZOWE: mleko, produkty mleczarskie, wapń, osteoporoza
  • 47 Fosfor w produktach spożywczych – Dariusz Nowak, Joanna Jarząbek
    • Fosfor jest powszechnie obecny w żywności. Szczególnie bogatym źródłem fosforu są produkty mleczne, zbożowe, mięso i ryby. Fosfor jest również składnikiem wielu fosforanów dodawanych do żywności i jest obecny w napojach (jako kwas fosforowy), serach, kiełbasach i wielu innych produktach spożywczych. Stanowi to problem, gdyż liczne badania pokazują, że spożycie fosforu w diecie gwałtownie wzrasta.
      SŁOWA KLUCZOWE: fosfor, źródła fosforu, dodatek fosforanów
  • 51 Terroryzm żywnościowy – wytyczne WHO – Waldemar Dzwolak
    • Wdrożenie dobrych praktyk (np. GAP, GMP/GHP) w zakładach sektora rolno-spożywczego, oprócz standaryzacji jakości, może przynieść korzyści związane z działaniami zapobiegającymi terroryzmowi żywnościowemu. W artykule zaprezentowano zalecenia WHO w zakresie gotowości i reagowania w stanach zagrożenia oraz wytyczne do wdrażania środków przeciwdziałania terroryzmowi żywnościowemu w zakładach produkcji i obrotu żywnością.
      SŁOWA KLUCZOWE: terroryzm żywnościowy, bezpieczeństwo żywności, zalecenia WHO, zapobieganie terroryzmowi żywnościowemu

WYDARZENIA

Spis treści 9/2009

sobota, Wrzesień 19th, 2009

okładka "Przemysł Spożywczy" 9/2009

GOSPODARKA

  • 2 Podaż i popyt mrożonych owoców i warzyw na polskim rynku – Bożena Nosecka
    • Po akcesji Polski do UE umocniła się dominująca pozycja mrożonych owoców i warzyw w polskim sektorze przetwórstwa artykułów ogrodniczych. Utrzymaliśmy też pierwsze miejsce w produkcji i eksporcie mrożonych owoców w UE i drugie miejsce w unijnej produkcji oraz eksporcie mrożonych warzyw. W 2008/2009 r. dynamiczna tendencja produkcji, eksportu i spożycia mrożonych warzyw została jednakże przerwana z powodu spadku popytu w kraju i Europie spowodowanym recesją gospodarczą. Ceny w eksporcie mrożonych warzyw nie powinny być niższe od wysokich cen z ostatnich lat, a dużą zmiennością, tak jak dotychczas, będą charakteryzować się ceny mrożonych owoców.
      SŁOWA KLUCZOWE: mrożonki owocowe i warzywne, eksport, import, spożycie, ceny
  • 8 Konkurencyjność polskich producentów żywności na rynku ukraińskim – Mirosława Tereszczuk
    • Ukraina jest ważnym partnerem gospodarczym i handlowym Polski. W latach 2000-2008 odnotowano wzrost znaczenia handlu towarami rolno-spożywczymi między tymi krajami. W 2008 r. wzajemne obroty handlowe tymi produktami wyniosły prawie 650 mln euro i były cztery razy wyższe niż w 2000 r. Wartość eksportu produktów rolno-spożywczych z Polski na Ukrainę w latach 2000-2008 wzrosła ponad trzykrotnie (ze 133 do 422 mln euro). Import w tym okresie wzrósł ponad dziewięciokrotnie – z 24 mln w 2000 r. do 222 mln euro w 2008 r. W strukturze eksportu rolno-spożywczego na Ukrainę dominują przede wszystkim: mięso i jego przetwory, żywe zwierzęta oraz świeże owoce i warzywa. Polska importuje z Ukrainy głównie zboża i rośliny oleiste.
      SŁOWA KLUCZOWE: konkurencyjność, produkty rolno-spożywcze, rynek ukraiński, import, eksport, producenci żywności
  • 14 Sektor rybny w Polsce – tendencje rozwojowe – Krzysztof Hryszko
    • Wartość przetwórstwa ryb w Polsce osiągnęła w 2008 r. rekordowy poziom 5 mld zł i była ponad 2-krotnie wyższa niż przed akcesją do Unii Europejskiej. Rozwój sektora determinowany jest przede wszystkim przez eksport produktów na rynek wspólnotowy, gdzie sprzedajemy głównie wędzone łososie, przetwory ze śledzi oraz filetowane dorsze (2/3 wartości eksportu). Popyt krajowy, mimo tendencji wzrostowej jest nadal stosunkowo mały. Przetwórstwo ryb oparte jest w większości na surowcach pochodzących z importu, co uzależnia jego opłacalność od światowej sytuacji popytowo-podażowej oraz kursu walutowego.
      SŁOWA KLUCZOWE: rybołówstwo, przetwórstwo ryb, handel zagraniczny, spożycie ryb

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 19 Kontenery chłodnicze – transport towarów szybko psujących się – Ludmiła Filina
    • W łańcuchu chłodniczym towarów szybko psujących się, transportowanych w kontenerach istotną rolę odgrywają porty morskie, które powinny być dostosowywane do obsługi coraz większej liczby kontenerów chłodniczych. Artykuł zawiera analizę czynników ryzyka wpływających na jakość produktów żywnościowych transportowanych w kontenerach podczas ich obsługi w porcie morskim oraz zalecenia pozwalające zwiększyć bezpieczeństwo transportu tych towarów. Na przykład częste i długotrwałe odłączenie kontenera od źródła zasilania elektrycznego na terenie portu może pogorszyć jakość znajdujących się w nim szybko psujących się towarów.
      SŁOWA KLUCZOWE: kontener chłodniczy, towary szybko psujące się, bezpieczeństwo

PRAWO

  • 26 Syntetyczne czynniki chłodnicze – przegląd regulacji prawnych – Urszula Stęplewska, Krzysztof Maćkowiak, Paweł Kuleta
    • Syntetyczne czynniki chłodnicze, nazywane potocznie freonami, to chlorofluorowęglowodory (CFC), wodorochlorofluorowęglowodory (HCFC) oraz wodorofluorowęglowodory (HFC). Gazy te negatywnie oddziałują na ekosystem, gdyż mają wysoki wskaźnik potencjału niszczenia ozonu (ODP) oraz potencjału tworzenia efektu cieplarnianego (GWP). W artykule przedstawiono przepisy prawne odniesione do tych substancji.
      SŁOWA KLUCZOWE: czynniki chłodnicze, freony, niszczenie ozonu, efekt cieplarniany, regulacje prawne

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 30 Rewolucja w chłodnictwie i klimatyzacji – zapomniane zakazy unijne – Michał Dobrzyński
    • Współczesna gospodarka nie może istnieć bez chłodnictwa i klimatyzacji. Urządzenia chłodnicze i klimatyzacyjne są wszędzie: w przetwórstwie żywności i transporcie chłodniczym, przy produkcji napojów, w kopalniach, hutach i rafineriach, w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym i elektronicznym, w telekomunikacji i bankowości, a także w klimatyzacji w biurach, samochodach oraz coraz częściej – w mieszkaniach. Trudno znaleźć zakład przemysłowy, który na jakimś etapie produkcji nie korzystałby z nich. Zagadnienie to dotyczy więc wszystkich.
  • 34 Wołowina kulinarna – czynniki poubojowe a jakość mięsa – Marek Cierach, Jacek Niedźwiedź,Maciej Borzyszkowski
    • Uzyskanie mięsa wołowego wysokiej jakości zależy nie tylko od czynników przyżyciowych, ale także w znacznym stopniu od czynników poubojowych. W artykule omówiono wpływ czynników poubojowych na kształtowanie cech jakościowych wołowiny kulinarnej. Ważny jest proces dojrzewania poubojowego, w wyniku którego kształtują się charakterystyczne cechy jakościowe wołowiny kulinarnej decydujące o jej atrakcyjności: kruchość, soczystość, jasna barwa i wysoka wartość odżywcza.
      SŁOWA KLUCZOWE: wołowina kulinarna, jakość mięsa, przemiany poubojowe, dojrzewanie, chłodzenie, pakowanie

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 38 Nutraceutyki – dodatki prozdrowotne i bioaktywne składniki żywności – Bożena Waszkiewicz-Robak, Franciszek Świderski
    • W artykule przedstawiono najnowszą definicję nutraceutyków oraz dokonano ich podziału wg różnych kryteriów, tj. pochodzenia, budowy chemicznej i prozdrowotnego oddziaływania. Omówiono nutraceutyki o działaniu ogólnie wzmacniającym, przeciwnowotworowym, przeciwutleniającym, osteogennym oraz korzystnie wpływającym na profil lipidowy krwi. Wymieniono produkty o podwyższonej zawartości substancji nutraceutycznych. Nawiązano również do przepisów prawnych dotyczących oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych oraz bezpieczeństwa stosowania nutraceutyków.
      SŁOWA KLUCZOWE: nutraceutyki, substancje biologicznie aktywne, prozdrowotne oddziaływanie, oświadczenia żywieniowe i zdrowotne
  • 43 Terroryzm żywnościowy – czynniki zagrożenia – Waldemar Dzwolak
    • Jednym z nowych zagrożeń bezpieczeństwa żywności, które pojawiło się w krajach wysoko rozwiniętych, jest terroryzm żywnościowy, który oznacza zamierzone użycie środków spożywczych do rozprzestrzeniania patogennych czynników biologicznych, chemicznych i radioaktywnych w celu dokonania aktów terrorystycznych. W artykule opisano podstawowe czynniki zagrożenia terrorystycznego, a także przedstawiono zarys działań związanych z zapobieganiem terroryzmowi żywnościowemu w USA, UE i w Polsce.
      SŁOWA KLUCZOWE: bioterroryzm, terroryzm żywnościowy, bezpieczeństwo zdrowotne, bezpieczeństwo żywności

WYDARZENIA

  • 46 Polska-Unia-Świat
  • 48 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 8/2009

poniedziałek, Sierpień 31st, 2009

okładka Przemysł Spożywczy 8/2009

GOSPODARKA

  • 17 Rynek i produkcja żywności a światowy kryzys gospodarczy – Roman Urban
    • Lata 2003-2008 były okresem szybkiego rozwoju sektora żywnościowego. Pod wpływem korzystnego cyklu koniunkturalnego i integracji z UE poprawiła się sytuacja dochodowa konsumentów i rolników, przetwórców i innych podmiotów działających w otoczeniu rolnictwa i przetwórstwa. Sytuacja jednak zmieniła się w połowie 2008 r. Pod wpływem zjawisk globalnych polska gospodarka żywnościowa utraciła wysoką dynamikę rozwoju, ale dotychczas skutecznie broni się przed recesją i kryzysem gospodarczym. Zagrożenia te są mniejsze niż w innych działach polskiej gospodarki.
      SŁOWA KLUCZOWE: produkcja żywności, rynek żywności, światowy kryzys gospodarczy
  • 22 Międzynarodowe rynki rolne – co dalej? – Janusz Rowiński
    • Międzynarodowe rynki rolne są bliskie osiągnięcia stanu nowej równowagi. Najbliższe lata mogą być okresem poważnych zmian w międzynarodowym handlu rolnym. Należy się spodziewać znacznego zwiększenia znaczenia krajów rozwijających się jako producentów, eksporterów i impor-terów żywności. Szczególnie silny wpływ może wywrzeć rosnący import Chin i Indii.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynki rolne, handel rolny, produkcja żywności, popyt na żywność
  • 28 Centra usług wspólnych – optymalizacja działalności firmy – Joanna Plizga, Michał Turczyk
    • Centra usług wspólnych, związane z np. finansami, HR (Human Resources – zasoby ludzkie) czy logistyką, przyczyniają się do zmniejszenia kosztów przedsiębiorstwa, wpływają także na poprawienie jakości usług. Dlatego przedsiębiorstwo może je zastosować w celu poprawienia efektywności prowadzonej działalności w okresie spowolnienia gospodarczego. Firma ma także szansę na dofinansowanie tworzenia lub rozbudowy centrów z funduszy unijnych. Tegoroczna alokacja środków na tego typu przedsięwzięcia przekracza 1 mld zł, a wnioski można składać w trybie ciągłym do jej wyczerpania.
      SŁOWA KLUCZOWE: centra usług wspólnych, fundusze UE, konkurencyjność przedsiębiorstw, optymalizacja działalności
  • 32 Klastry – sposób na zdynamizowanie rozwoju regionów problemowych – Katarzyna Duczkowska-Małysz
    • Klastry są porozumieniami firm kooperujących, ale i konkurujących ze sobą, połączonych wspólnym celem i przyczyniających się do zrealizowania zadań, dla których klaster utworzono. Nie ma wątpliwości, że klastry przyczyniają się do dynamizacji rozwoju regionów, zwłaszcza z dysparytetami, w tym – obszarów wiejskich. Doświadczenia krajów, w których klastry zaczęły powstawać w latach siedemdziesiątych pokazują, że są to struktury wysoko innowacyjne, oparte na nowoczesnych technologiach i bazujące na nowoczesnych systemach zarządzania. Koncentracja celowo kooperujących przedsiębiorstw i instytucji oraz uniwersytetów jest wynikiem globalizacji i internacjonalizacji rynków, co wymusza osiąganie przewag konkurencyjnych na rynkach międzynarodowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: klastry, pionowa, pozioma i skośna kooperacja między przedsiębiorstwami, typy klastrów, korzyści ze struktury klastrowej

PRAWO

  • 36 Zmiany dyrektyw w sprawie substancji dodatkowych – Joanna Gajda-Wyrębek
    • W Unii Europejskiej toczą się prace nad projektem rozporządzenia poprawiającego dyrektywę 92/2/WE w sprawie substancji dodatkowych innych niż barwniki i substancje słodzące. Projekt przewiduje dopuszczenie do stosowania innych substancji dodatkowych oraz rozszerzenie listy zastosowań już dopuszczonych substancji dodatkowych. Opracowano również projekt rozporządzenia poprawiającego dyrektywę 94/36/WE w sprawie barwników stosowanych do żywności. Wprowadzono m.in. zmiany co do stosowania likopenu w żywności. Opracowano również projekt rozporządzenia poprawiającego dyrektywę 94/35/WE w sprawie substancji słodzących. Zawiera ono m.in. warunki stosowania neotamu. Komisja Europejska opracowała także projekt rozporządzenia ustanawiającego program oceny bezpieczeństwa dopuszczonych substancji dodatkowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: substancje dodatkowe do żywności, barwniki, substancje słodzące, bezpieczeństwo substancji dodatkowych do żywności

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 40 Wartość odżywcza żywności – sposoby jej ustalania – Romualda Dolińska, Monika Żmudzka, Katarzyna Wawer, Anna Bugajewska
    • W artykule omówiono metody ustalania wartości odżywczej środków spożywczych oraz sposoby zapisania jej na etykiecie produktu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 25 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych wartością odżywczą (DzU 2007 r., nr 137, poz. 967). Przedstawiono sposoby wyznaczania zawartości składników odżywczych w zależności od rodzaju środka spożywczego wraz z uwzględnieniem czynników, na jakie należy zwrócić uwagę przy zastosowaniu danej metody. Wskazano na zmiany zapisów w dyrektywie Rady z 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych (90/496/EWG), które muszą zostać implementowane do polskiego rozporządzenia.
      SŁOWA KLUCZOWE: wartość odżywcza, żywność, znakowanie żywności
  • 44 Jak mierzyć zapach? – Marek Druri
    • Zapachy odgrywają w naszym życiu większą rolę niż nam się wydaje. One mogą sterować naszym samopoczuciem, postępowaniem i emocjami. Skala hedoniczna i odpowiednie deskryptory pozwalają opisać zapach. Informacji o jego składzie jakościowym i ilościowym dostarcza chromatografia gazowa. Intensywność zapachu mierzy się metodami olfaktometrycznymi wg normy CEN 13725. Możliwość ilościowego pomiaru natężenia zapachu pozwala na wdrożenie norm ograniczających emisję smrodliwych substancji, zatruwających otoczenie.
      SŁOWA KLUCZOWE: zapach, pomiar zapachu, intensywność zapachu, metody olfaktometryczne
  • 52 Przyprawy sypkie – właściwości i innowacyjne rozwiązania – Barbara Kowrygo, Izabela Rowińska
    • W artykule omówiono główne tendencje rozwojowe na polskim rynku przypraw sypkich. Posłużono się wtórnymi źródłami informacji, w tym ze stron internetowych liderów tego rynku. Szczególną uwagę skupiono na roli przypraw w żywieniu człowieka, podziale rynkowym produktów, głównych graczach, produkcji i sprzedaży oraz działalności innowacyjnej firm. Stwierdzono, że w produkcji przypraw liczy się obecnie nie tylko jakość, ale również kreatywność.
      SŁOWA KLUCZOWE: przyprawy, rynek, liderzy, sezonowość sprzedaży, spożycie
  • 58 Wołowina kulinarna – czynniki przyżyciowe a jakość – Marek Cierach, Maciej Borzyszkowski, Jacek Niedźwiedź
    • W artykule omówiono wpływ czynników przyżyciowych na kształtowanie cech jakościowych wołowiny kulinarnej. Uzyskanie mięsa wołowego wysokiej jakości jest możliwe tylko pod warunkiem przestrzegania wszystkich wymaganych sposobów postępowania, a zwłaszcza właściwego obchodzenia się ze zwierzętami przed ubojem. Wywierają one ogromny wpływ na uzyskanie wołowiny akceptowanej przez konsumentów, czyli kruchej, soczystej, o jasnej barwie i wysokiej wartości żywieniowej. Wystąpienie chociażby jednego niepożądanego czynnika może prowadzić do otrzymania mięsa o niewłaściwych cechach jakościowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: wołowina kulinarna, jakość, dobrostan zwierząt, żywienie, bydło
  • 70 Centralne stacje CIP – kontrola zbiorników i czujników pomiarowych – Joanna Piepiórka, Iwona Wojtasik
    • W artykule zaprezentowano nie omawiane dotychczas zagadnienia dotyczące higieny zbiorników magazynowych wchodzących w skład centralnych stacji mycia CIP. Zwrócono uwagę na konieczność okresowej wymiany środków myjących. Podano przykładowe programy mycia naczyń instalacji oraz kalibracji czujników pomiarowych odpowiedzialnych za poprawność zabiegów mycia.
      SŁOWA KLUCZOWE: przemysł spożywczy, higiena, mycie, stacje CIP

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 74 Robotyka w pakowaniu żywności – Jan Barczyk
    • W artykule przedstawiono wybrane problemy robotyzacji procesu pakowania wyrobów oraz dokonano przeglądu typowych zastosowań robotów przemysłowych do pakowania artykułów spożywczych. Większość obecnie oferowanych robotów przemysłowych może być wykorzystanych w procesach pakowania. Jednak wiele procesów pakowania stawia specyficzne wymagania, np. dużej szybkości działania, możliwości synchronizacji z przenośnikami taśmowymi, zachowania właściwej czystości, odpowiedniej dokładności pozycjonowania oraz żądanego udźwigu i zasięgu, czasem odporności na niską temperaturę (praca w chłodni).
      SŁOWA KLUCZOWE: robotyzacja, chwytanie produktów, pakowanie żywności packing
  • 85 Wartość rynku opakowań z tworzyw – sztucznych w Polsce – Bohdan Czerniawski
    • Artykuł zawiera wyniki analiz krajowego rynku opakowań z tworzyw sztucznych w ujęciu wartościowym. Prezentowane wyniki ujęto w odniesieniu do czterech analizowanych segmentów rynku: materiałów i opakowań giętkich (w tym folii PE, PP i folii wielowarstwowych), opakowań termoformowanych z folii sztywnych, opakowań formowanych z rozdmuchem oraz opakowań formowanych metodą wtrysku, ze szczególnym uwzględnieniem opakowań produktów spożywczych. W analizie rynku wykorzystano zarówno podejście systemowe, jak i wywiady prowadzone z ekspertami. Wskazano także na przewidywane kierunki rozwoju analizowanej dziedziny.
      SŁOWA KLUCZOWE: opakowania, tworzywa sztuczne, analiza rynku, zużycie, wartość
  • 90 Opakowania na półkę – nowe opakowania – stare problemy – Anna Kosmacz-Chodorowska
    • W artykule omówiono podstawowe wytyczne dla opakowań gotowych na półkę (SRP) dotyczące wspólnego podejścia, które wypracowano w ramach Efektywnej Obsługi Konsumenta (ECR Europe). W Polsce stosują je również przedstawiciele producentów towarów konsumenckich, w tym artykułów spożywczych, oraz dostawcy opakowań we współpracy z detalistami. Przedstawiono rodzaje SRP i wymagania funkcjonalne, jakim powinno odpowiadać opakowanie uznane za SRP.
      SŁOWA KLUCZOWE: opakowanie gotowe na półkę (SRP) (więcej…)

Spis treści 7/2009

niedziela, Lipiec 26th, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 7/2009

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 2 Strategia zarządzania łańcuchem dostaw FMCG – Mateusz Boruta
    • Artykuł jest poświęcony koncepcji ECR – wydajnej reakcji na potrzeby konsumenta. Zawiera omówienie koncepcji, jej elementów składowych, najlepszych praktyk i korzyści płynących z jej stosowania. Pokazana została również rola Porozumienia ECR Polska – organizacji wspierającej rozwój ECR w Polsce i pomagającej firmom wspólnie optymalizować łańcuchy dostaw w duchu ECR.
      SŁOWA KLUCZOWE: ECR, zarządzanie łańcuchem dostaw, palety EUR, globalna karta wyników
  • 6 Katalog elektroniczny – dlaczego warto z niego korzystać i w jaki sposób – Anna Kosmacz-Chodorowska
    • W artykule omówiono korzyści, jakie mogą odnieść odbiorcy i dostawcy danych korzystający z katalogu elektronicznego, jako jednego z narzędzi elektronicznej gospodarki, w tym firmy przemysłu spożywczego i ich klienci. Wymieniono usługi oferowane w ramach katalogu oraz zakres, w jakim jest możliwa dwustronna komunikacja z katalogiem SA2 Worldsync, a także możliwości współpracy tego katalogu z zewnętrznym oprogramowaniem. Przedstawiono warunki jakie musi spełniać produkt w opakowaniu w celu jego umieszczenia w katalogu oraz listę danych użytkownika i oświadczeń niezbędną do zawierania umowy, zlecenia lub zamówienia w katalogu SA2 Worldsync.
      SŁOWA KLUCZOWE: katalog elektroniczny, elektroniczna wymiana danych, system GS1, kody kreskowe, przemysł spożywczy

PRAWO

  • 11 Znakowanie żywności tradycyjnej i ekologicznej – Ewa Czarniecka-Skubina, Andrzej Janicki
    • Od kilkunastu lat w Europie można zauważyć zainteresowanie żywnością wytwarzaną metodami tradycyjnymi i ekologicznymi. W celu dostarczenia informacji o produkcie i wytwórcy, a także zapobiegania nieuczciwym praktykom producentów (przywłaszczaniu nazwy, podrabianiu), stosuje się różnorodne systemy rejestracji, znakowania i certyfikacji żywności tradycyjnej, regionalnej czy ekologicznej. Chroni to konsumentów przed możliwością pomyłki i ułatwia im dokonanie wyboru podczas zakupów. Zagadnienia związane z rejestracją i ochroną produktów regionalnych, wytwarzanych tradycyjnymi metodami czy ekologicznych są określone w prawie Unii Europejskiej.
      SŁOWA KLUCZOWE: znakowanie żywności, żywność tradycyjna, żywność ekologiczna

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 16 Olej rzepakowy – jego wartość żywieniowa i użytkowa – Krzysztof Krygier
    • W Polsce olej rzepakowy nie ma dobrej opinii, zapewne z powodu dawniej uprawianych odmian o wysokiej zawartości szkodliwego kwasu erukowego, z którego otrzymywało się olej o ostrym zapachu i ciemnej barwie. Dzisiejsze odmiany (często nazywane canola) są w zasadzie bez kwasu erukowego, a otrzymywany z nich olej jest bez zapachu, bardzo jasny i bardzo wartościowy pod względem żywieniowym. Przede wszystkim charakteryzuje się korzystnym składem kwasów tłuszczowych – najmniejsza zawartość kwasów nasyconych i największa kwasów nienasyconych, w tym kwasów n-3. Olej rzepakowy ma również wysoką wartość użytkową: bardzo wysoka stabilność, polecany jest do smażenia, do produkcji emulsji majonezowych, a nawet , w postaci ciekłej, do niektórych ciast.
      SŁOWA KLUCZOWE: olej rzepakowy, skład kwasów tłuszczowych, wartość użytkowa/kulinarna
  • 21 Ochratoksyna A w żywności – Małgorzata Ziarno, Magdalena Ujazdowska
    • Penicillium nordicum to stosunkowo niedawno odkryty gatunek pleśni, mający zdolność do wzrostu w warunkach ekstremalnego zimna, chociaż dość często występujący także w regionach śródziemnomorskich. Występuje głównie w produktach bogatych w tłuszcz i białko, ale może być także izolowany z produktów roślinnych. Istnieje niebezpieczeństwo jego rozwoju w żywności, głównie mrożonej lub przechowywanej w warunkach chłodniczych, suszonej lub z dużą zawartością chlorku sodu, a także w paszach. Najważniejszym wtórnym metabolitem tej pleśni w produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz paszach są ochratoksyny, głównie ochratoksyna A (OTA). OTA została zakwalifikowana przez IARC do kategorii 2B wśród czynników kancerogennych jako toksyna prawdopodobnie powodująca raka u ludzi.
      SŁOWA KLUCZOWE: pleśnie, Penicillium nordicum, mikotoksyny, OTA, ochratoksyna A
  • 26 Sposoby zmniejszania zawartości akryloamidu w produktach skrobiowych – Waldemar Dzwola
    • Akryloamid, powstający w żywności ogrzewanej w temperaturze powyżej 120°C, od 2002 r. jest przedmiotem wzmożonego zainteresowania świata nauki i przedstawicieli sektora spożywczego ze względu na jego szkodliwy wpływ na zdrowie człowieka. Prace badawcze prowadzone na całym świecie najwięcej uwagi poświęcają produktom ziemniaczanym i zbożowym poddawanym obróbce cieplnej. W artykule scharakteryzowano najważniejsze sposoby zmniejszania zawartości akryloamidu podejmowane w ramach strategii przedzbiorczej i pozbiorczej. Dokonano na podstawie literatury przeglądu aktualnych prac badawczych, które mogą znaleźć zastosowanie w praktycznych działaniach związanych ze zmniejszeniem zawartości akryloamidu w chipsach, frytkach, snackach, pieczywie i innych przetworach ziemniaczanych i zbożowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: akryloamid, redukcja akryloamidu, prekursory akryloamidu, bezpieczeństwo żywności

GOSPODARKA

  • 30 Źródła informacji o nowych produktach – Bogdan Sojkin, Tomasz Olejniczak
    • Zakup nowego produktu żywnościowego obarczony jest znacznym ryzykiem decyzji dla konsumenta. W tym procesie istotne znaczenie mają informacje, które docierają do konsumenta, dotyczące nowej oferty produktów żywnościowych. Znajomość tych źródeł oraz ich znaczenia dla konsumenta odgrywa szczególną rolę dla przedsiębiorstw. Odpowiedni komunikat skierowany do konsumenta przyspiesza proces dyfuzji innowacji produktowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: innowacja produktowa, produkty żywnościowe, źródła informacji
  • 33Niestandardowe reklamy na rynku żywności – Monika Świątkowska
    • Nowoczesna komunikacja marketingowa wykorzystuje różnorodne, często niekonwencjonalne formy przekazu. Przedsiębiorstwa branży spożywczej, ze względu na masowy charakter produktu, w dalszym ciągu korzystają z tradycyjnej reklamy w radio, telewizji czy prasie, ale także coraz częściej sięgają po niestandardowe jej formy (ambient media, guerilla marketing, marketing szeptany czy tryvertising). W artykule scharakteryzowano wybrane niestandardowe formy reklamy i omówiono ich wykorzystanie w promocji produktów spożywczych, a także ich wpływ na konsumenta.
      SŁOWA KLUCZOWE: reklama, rynek żywności, konsument

WYDARZENIA

  • 37 Posiedzenie ZG SITSpoż. – Małgorzata Wojnarowska
    • 3 czerwca br. w warszawskim Domu Technika NOT odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego. Tematem przewodnim obrad było sprawozdanie z działalności merytorycznej i finansowej Stowarzyszenia w 2008 r. Spotkaniu przewodniczył doc. dr hab. Andrzej Borys – przewodniczący Zarządu Głównego SITSpoż.
  • 38 Targi Ekogala 2009 – Iwona Leniuch
    • Już po raz trzeci do Rzeszowa przyjechali producenci żywności ekologicznej z Polski i zza granicy na Międzynarodowe Targi Żywności Ekologicznej Ekogala 2009. Impreza odbyła się w dniach 22-24 maja. Pierwsza edycja (w 2007 r.) miała charakter targów krajowych, jednak udany debiut i zainteresowanie uczestników sprawiły, że obecnie jest to wydarzenie o randze międzynarodowej i największa impreza promująca żywność wyłącznie ekologiczną w Europie Środkowo-Wschodniej.
  • 39 Profesjonalne utrzymanie czystości – tragi ISSA/INTERCLEAN – Mikołaj Jankowiak
    • Już po raz czwarty mieliśmy okazję podziwiać najnowsze technologie i innowacje z zakresu profesjonalnego utrzymania czystości. W dniach 13-15 maja br. w Centrum EXPO XXI w Warszawie odbyła się kolejna, polska edycja Międzynarodowych Targów Czystości ISSA/INTERCLEAN Europa Środkowo-Wschodnia 2009.
  • 40 Euro Lider Rynku dla Instytutu Biotechnologii Przemysłu Spożywczego – Krystyna Zielińska
    • W tegorocznym konkursie zorganizowanym przez Interres International Fair, Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno- -Spożywczego po raz kolejny został wyróżniony tytułem Lidera i Euro Lidera Rynku w kategorii najlepszy produkt w Polsce, za rozwiązanie: „grupa biopreparatów do kiszenia pasz probiotycznych”. Gala finałowa Forum Liderów Polskich, połączona z uroczystą ceremonią wręczenia nagród, odbyła się 23 maja 2009 r. w hotelu Sheraton w Warszawie.
  • 42 Polska-Unia-Świat
  • 44 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 6/2009

wtorek, Czerwiec 23rd, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 6/2009

GOSPODARKA

  • 2 Cenowe dylematy rynku żywnościowego w 2009 r. – Krystyna Świetlik
    • Od 2004 r. utrzymuje się w Polsce tendencja relatywnego wzrostu cen towarów spożywczych. Analiza sytuacji cenowej i podażowo-popytowej na poszczególnych rynkach branżowych żywności w pierwszych miesiącach 2009 r. wskazuje, że także w br. wzrost cen żywności będzie głównym czynnikiem powodującym inflację. Należy się liczyć z wydatnym wzrostem cen mięsa wieprzowego i drobiowego oraz tłuszczów wieprzowych, ryb, cukru i jaj.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek żywnościowy, ceny żywności
  • 10 Napoje bezalkoholowe – produkcja, ceny, spożycie – Bożena Nosecka
    • Produkcja i spożycie napojów bezalkoholowych wykazywały w obecnej dekadzie systematyczną tendencję wzrostową, a najszybciej zwiększała się produkcja i konsumpcja wód w opakowaniach jednostkowych. Wzrostowi spożycia napojów bezalkoholowych sprzyjała w ostatnich latach poprawa sytuacji dochodowej konsumentów i niewielkie tempo wzrostu cen detalicznych tych produktów, wynikające w bardzo dużym stopniu z poprawy efektywności funkcjonowania podmiotów tego sektora. W latach 2009-2010 tempo wzrostu spożycia, a w konsekwencji produkcji, będzie znacznie niższe niż w latach poprzednich z powodu zahamowania dynamiki wzrostu dochodów konsumentów.
      SŁOWA KLUCZOWE: napoje bezalkoholowe, soki, nektary, wody, rynek napojów bezalkoholowych
  • 14 I Kongres Nauk Rolniczych „Nauka-Praktyce” — Danuta Chyłek
    • W dniach 14-15 maja 2009 r. w Puławach odbył się I Kongres Nauk Rolniczych pod hasłem „Przyszłość sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich”. Inicjatorem i głównym organizatorem Kongresu był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki, a współorganizatorami tego wydarzenia: Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB. Honorowy Patronat nad Kongresem objął Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej.

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 16 Stabilność karotenoidów w żywności – Arkadiusz Szterk, Piotr P. Lewicki
    • Stabilność karotenoidów w żywności jest bardzo zróżnicowana. Występowanie w karotenoidach wielu wiązań podwójnych powoduje, że związki te są podatne na reakcje utleniania oraz izomeryzację. Stabilność karotenoidów zależy od ich budowy chemicznej, produktu, w jakim się znajdują, środowiska, głównie temperatury i czasu trwania procesu technologicznego, obecności światła, pH, tlenu oraz obecności metali ciężkich. Zrozumienie wpływu tych parametrów na stabilność karotenoidów oraz dobór odpowiedniego procesu technologicznego gwarantują uzyskanie finalnego produktu o naturalnej barwie i wysokiej jakości.
      SŁOWA KLUCZOWE: karotenoidy, stabilność karotenoidów, utlenianie karotenoidów, izomeryzacja karotenoidów
  • 26 Pomidory – najlepsze źródło likopenu – Krystyna Nowak, Barbara Żmudzińska-Żurek
    • W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę pomidorów i ich skład chemiczny. Omówiono ich prozdrowotne właściwości. Pomidory są cennym źródłem witamin i minerałów, a jednocześnie cechują się niską wartością energetyczną. Najcenniejszym składnikiem pomidorów jest likopen, biologicznie aktywny antyoksydant. Zwrócono uwagę na jego rolę w zwalczaniu chorób serca oraz niektórych chorób nowotworowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: pomidory, likopen, karotenoidy
  • 30 Pakowanie mało przetworzonych owoców i warzyw w atmosferze modyfikowanej – Elżbieta Radziejewska-Kubzdela, Róża Biegańska-Marecik
    • Atmosfera modyfikowana o obniżonej zawartości tlenu i podwyższonej ditlenku węgla jest powszechnie stosowana do pakowania mało przetworzonych owoców i warzyw. W przypadku niewłaściwie dobranych warunków pakowania i przechowywania istnieje niebezpieczeństwo wytworzenia warunków beztlenowych. Prowadzi to do pogorszenia jakości sensorycznej i mikrobiologicznej produktu. W artykule przedstawiono alternatywną metodę wykorzystującą atmosferę o wysokiej zawartości tlenu do pakowania warzyw i owoców mało przetworzonych. Opisano jej wpływ na procesy fizjologiczne, biochemiczne i zmiany mikrobiologiczne zachodzące w tkance przechowywanych produktów. Nakreślono również kierunki badań nad szerszym zastosowaniem tej metody pakowania.
      SŁOWA KLUCZOWE: atmosfera modyfikowana, wysokie stężenie tlenu, owoce i warzywa mało przetworzone
  • 34 Bakterie Alicyclobacillus acidoterrestris – problem aktualny w przemyśle sokowniczym – Alina Kunicka-Styczyńska
    • Bakterie z rodzaju Alicyclobacillus stanowią naturalną mikroflorę owoców. Alicyclobacillus acidoterrestris może niekorzystnie wpływać na smak koncentratów soków owocowych. W artykule przedstawiono występowanie tej bakterii w procesie produkcji koncentratów. Opisano wybrane procedury wykrywania i potwierdzenia obecności Alicyclobaclillus spp. Scharakteryzowano również czynniki ograniczające rozwój bakterii A. acidoterrestris w sokach. Eliminację spor bakterii w produkcie lub znaczące obniżenie ich liczby można osiągnąć przez równoczesne stosowanie kilku z opisanych metod inaktywacji spor.
      SŁOWA KLUCZOWE: bakterie Alicyclobacillus acidoterrestris, produkcja koncentratów owocowych

PRAWO

  • 38 Nowelizacja ustawy o ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych, spożywczych i tradycyjnych – Wojciech Sawicki
    • Na początku 2009 r. weszła w życie ustawa z 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2008 r. nr 216, poz. 1368). Zasadnicze zmiany dotyczą zakresu rejestracji i ochrony ww. nazw produktów rolnych i środków spożywczych. Uregulowano również kwestie kontroli zgodności procesu wytwarzania produktów rolnych i środków spożywczych ze specyfikacją. Nowelizacja dotyczy także ustawy z 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: prawo żywnościowe, IJHARS, produkty tradycyjne
  • 40 Żywność GMO – aspekty prawne – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Organizmy genetycznie modyfikowane (GMO) z jednej strony budzą entuzjazm i duże nadzieje na rozwiązanie wielu problemów: w medycynie, rolnictwie czy ochronie środowiska, z drugiej strony zaś istnieje wiele zastrzeżeń i obaw społeczeństwa, czy GMO są bezpieczne, czy ich tworzenie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka i przyrody. Kierując się tymi zastrzeżeniami, Komisja Europejska postanowiła jeszcze raz ocenić bezpieczeństwo omówionych w artykule regulacji prawnych dotyczących wprowadzania do obrotu żywności GMO. Raport w tej sprawie ma powstać w styczniu 2010 r.
      SŁOWA KLUCZOWE: organizmy genetycznie modyfikowane (GMO), żywność, przepisy, prawo, bezpieczeństwo, konsument
  • 44 Pasze GMO w Polsce – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Obecny kształt polskich przepisów dotyczących pasz GMO jest próbą osiągnięcia kompromisu pomiędzy producentami, ekologami oraz Komisją Europejską, co wydaje się wyjątkowo trudne, jeśli nawet nie niemożliwe.

WYDARZENIA

  • 45 Polska-Unia-Świat
  • 46 Rynek napojów bezalkoholowych w Polsce
    • Z roku na rok Polacy wydają o kilkaset milionów złotych więcej na napoje bezalkoholowe. W 2008 r. wartość sprzedaży osiągnęła 10,8 mld zł (wzrost o 1,6 mld zł w porównaniu z 2007 r.). Z „Raportu o rynku napojów bezalkoholowych w Polsce w 2008 r.”, opracowanego we współpracy z ekspertami z IERiGŻ PIB oraz SGGW na podstawie danych ACNielsen Polska, GUS oraz Canadean wynika, że Polacy rozsmakowali się w napojach gazowanych, wodach butelkowanych i napojach owocowych. Nieco wolniej rośnie natomiast spożycie soków i nektarów. Głównymi przyczynami tak dynamicznego rozwoju jest dopływ do branży kapitału inwestorów strategicznych oraz skuteczność kampanii reklamowych.
  • 48 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 5/2009

niedziela, Maj 24th, 2009

okładka nr 5/2009 "Przemysł Spożywczy"

PRAWO

  • 2 Trudności z interpretacją przepisów o substancjach dodatkowych -Joanna Gajda-Wyrębek, Jolanta Jarecka,Katarzyna Kuźma, Martyna Mirkowska
    • W artykule omówiono zapisy krajowego rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (DzU nr 177, poz. 1094), co do których jest najwięcej zapytań ze strony jego użytkowników. Przedstawiono właściwą interpretację wybranych zapisów dotyczących: substancji pomagających w przetwarzaniu, funkcji technologicznej oraz dopuszczalnych dawek substancji dodatkowej, zasady przenoszenia oraz odwróconej zasady przenoszenia, stosowania substancji słodzących i konserwantów, podejścia do kategorii środków spożywczych, w tym produktów tradycyjnych, oraz stosowania substancji dodatkowych w środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
      SŁOWA KLUCZOWE: substancje dodatkowe, praktyczne zastosowanie, interpretacja przepisów
  • 8 Przewodnik po najnowszych przepisach dotyczących substancji dodatkowych, aromatów i enzymów – Joanna Gajda-Wyrębek
    • W październiku ub.r. ukazały się trzy rozporządzenia Ministra Zdrowia:
      rozporządzenie z 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (DzU nr 177, poz. 1094),
      rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 września 2008 r. w sprawie stosowania oraz oznakowania aromatów (DzU nr 177, poz. 1092),
      rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 września 2008 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane w produkcji żywności (DzU nr 177, poz. 1093).

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 10 Barwniki do żywności – trudności z ich doborem i stosowaniem – Elżbieta Dłużewska, Andrzej Gasik
    • W artykule przedstawiono charakterystykę naturalnych i syntetycznych barwników stosowanych do barwienia żywności. Omówiono trudności, jakie mogą wystąpić przy doborze i stosowaniu barwników. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ składu barwionej żywności, pH środowiska, parametrów procesu technologicznego i warunków przechowywania na destabilizację barwy.
      SŁOWA KLUCZOWE: barwniki spożywcze, klasyfikacja, stabilność, żywność
  • 18 Aromaty naturalne wyizolowane z surowców roślinnych – Katarzyna Nowak, Barbara Żmudzińska-Żurek
    • W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę wybranych naturalnych olejków eterycznych stosowanych do aromatyzacji żywności w przemyśle spożywczym z uwzględnieniem ich aktywności biologicznej. Opisano podstawowe metody służące do otrzymywania olejków eterycznych. Przedstawiono ogólne przepisy obowiązujące obecnie w krajach Unii Europejskiej, a dotyczące stosowania aromatów w produkcji żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: aromaty naturalne, substancje aromatyczne, olejki eteryczne
  • 24 Pullulan – nowy dodatek do żywności – Małgorzata Gniewosz
    • W artykule omówiono charakterystykę i wykorzystanie pullulanu w przemyśle spożywczym. Został on niedawno zatwierdzony przez Unię Europejską jako dodatek do żywności i dopuszczony do stosowania w Polsce. Wskazano na unikatowe cechy pullulanu oraz możliwości użycia go w postaci kapsułek, powłok i filmów. Przedstawiono także wyniki badań naukowych stwierdzające, że pullulan może być stosowany w żywności przeznaczonej dla diabetyków i osób odchudzających się.
      SŁOWA KLUCZOWE: pullulan, kapsułki, powłoki jadalne, filmy
  • 30 Olejki eteryczne – naturalne substancje antydrobnoustrojowe – Alicja Kunicka-Styczyńska
    • Olejki eteryczne są substancjami pochodzenia naturalnego, wykazującymi silne działanie antydrobnoustrojowe i antyutleniające. Od wieków wprowadzane do żywności nie tylko poprawiały smak produktów, ale również je stabilizowały. W artykule omówiono pochodzenie i ogólną charakterystykę chemiczną olejków, a także właściwości bakteriostatyczne i fungistatyczne wybranych olejków eterycznych wobec mikroflory saprofitycznej lub patogennej żywności. Podano przykłady wykorzystania olejków do stabilizacji mikrobiologicznej żywności. Ze względu na istotne zmiany właściwości organoleptycznych żywności, stosowanie olejków eterycznych jako jedynych konserwantów wydaje się być ograniczone do niektórych matryc.
      SŁOWA KLUCZOWE: olejki eteryczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe
  • 34 Polifenole w żywności. Wpływ na cechy organoleptyczne żywności – Marta Mitek, Andrzej Gasik
    • W artykule przedstawiono znaczenie związków polifenolowych w kształtowaniu cech sensorycznych żywności: barwy, smaku, wyglądu zewnętrznego (osady i zmętnienia). Omówiono główne grupy związków fenolowych wpływających na cechy sensoryczne: kwasy fenolowe, antocyjany, katechiny, flawonole, procyjanidyny oraz ich spolimeryzowane i skondensowane pochodne, w tym taniny. Przedstawiono wpływ warunków przetwarzania i przechowywania żywności na przemiany polifenoli, w tym procesy: enzymatycznego i nieenzymatycznego brunatnienia, polimeryzacji, kondensacji i kopigmentacji polifenoli. Omówiono też wpływ prostych fenoli występujących w żywności pochodzenia zwierzęcego (głównie mleka i produktów mlecznych) na wybrane cechy sensoryczne.
      SŁOWA KLUCZOWE: polifenole, flawonoidy, antocyjany, barwa, smakowitość, osady i zmętnienia, cechy sensoryczne żywności
  • 40 Słodko-gorzka prawda o stewii – Joanna Ziembicka
    • W artykule przeanalizowano możliwości wykorzystania substancji o właściwościach słodzących, zawartych w roślinie Stenia Rebaudiana Bertoni, w produkcji żywności. Dokonano charakterystyki tej rośliny ze szczególnym uwzględnieniem przypisywanych jej zalet oraz potencjalnych zagrożeń związanych z jej spożywaniem. Przeanalizowano aktualne sposoby wykorzystywania stewii i wyekstrahowanych z niej związków w żywności dostępnej na światowym rynku. Rozważono także przyczyny ograniczenia jej obecnego zastosowania oraz perspektywy na przyszłość, przede wszystkim w świetle ustawodawstwa unijnego.
      SŁOWA KLUCZOWE: Stevia Rebaudiana Bertoni, stewia, słodzik, nowa żywność

GOSPODARKA

  • 44 Rynek lodów w Polsce – Piotr Szajner
    • Rynek lodów w Polsce charakteryzuje się stałą i dość wysoką dynamiką rozwoju. Produkcja w latach 2003-2007 wzrosła o 34,5% i jest bardzo skoncentrowana. Duży udział w rynku mają firmy polskie, mimo że liderem jest koncern zagraniczny. Kondycja finansowa firm w latach 2007-2008 ulegała systematycznej poprawie. Eksport lodów po integracji z UE wykazuje tendencję wzrostową. Spożycie lodów utrzymuje się na niskim poziomie i charakteryzuje się dużą sezonowością.
      SŁOWA KLUCZOWE: lody, rynek lodów, produkcja lodów, eksport lodów, konsumpcja lodów

WYDARZENIA

  • 48 Anuga FoodTec – targi innowacyjności dla branży spożywczej – Agnieszka Górecka
    • Targi Anuga FoodTec, odbywające się co trzy lata w Kolonii w Niemczech, i w tym roku potwierdziły, że są największymi i najważniejszymi w Europie targami urządzeń dla branży spożywczej. Liczba wystawców i odwiedzających była porównywalna z tą sprzed trzech lat. W czasach światowego kryzysu taki wynik jest zadowalający i stanowi pozytywny sygnał dla branży. Producenci żywności wykazują wciąż duże zainteresowanie innowacyjnymi rozwiązaniami i uważają targi Anuga FoodTec za istotną platformę wymiany informacji oraz nawiązywania kontaktów biznesowych.
  • 51 Nowoczesne dodatki dla piekarnictwa i cukiernictwa -Agnieszka Górecka
    • „Substancje dodatkowe przyjazne konsumentowi w piekarnictwie i cukiernictwie” – pod takim tytułem odbyła się w marcu br. XII konferencja naukowo-promocyjna Polskiej Izby Dodatków do Żywności. Substancje dodatkowe są wprowadzane do wyrobów piekarsko-ciastkarskich w celu podwyższenia ich atrakcyjności. W zaspokajaniu oczekiwań konsumentów coraz większą rolę odgrywają nowe strukturotwórcze i prozdrowotne dodatki do żywności.
  • 52 Noty o książkach
  • 54 Polska-Unia-Świat
  • 56 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 4/2009

wtorek, Kwiecień 21st, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 3/2009

GOSPODARKA

  • 2 Zaliczki na inwestycje z programów unijnych – Marta Cerkownik
    • 12 lutego 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego zmieniające rozporządzenie w sprawie wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych. Rozszerzono listę beneficjentów mogących korzystać z zaliczek na poczet realizacji projektów. Narzędzie, jakim są zaliczki, wymaga więcej formalności w porównaniu z rozliczaniami inwestycji w formie refundacji kosztów. Rozporządzenie to reguluje kwestię udzielania zaliczek w ramach programów finansowanych przede wszystkim ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybołówstwa. W programie PO IG pomoc jest udzielana tylko na wytwarzanie produktów nie objętych załącznikiem I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
      SŁOWA KLUCZOWE: zaliczki na inwestycje, fundusze unijne, fundusze strukturalne, programy operacyjne

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 6 Modelowanie i symulacja procesów produkcyjnych – Sylwia Łaba, Piotr Waćko
    • W artykule omówiono modelowanie i symulację systemów produkcyjnych wspomagające planowanie produktów, projektowanie procesów, ich optymalizację i reorganizację oraz zarządzanie. Metoda ta przynosi wiele korzyści, np. obniżenie kosztów, zwiększenie efektywności, skrócenie czasu cyklu produkcyjnego. Wykorzystanie modelowania i symulacji w przemyśle spożywczym jest niewielkie, ale przewiduje się, że będzie coraz powszechniej stosowane ze względu na możliwości, jakie ze sobą niesie.
      SŁOWA KLUCZOWE: modelowanie systemów produkcyjnych, symulacja systemów produkcyjnych, projektowanie procesów, optymalizacja, zarządzanie
  • 12 Zastosowanie gazów w przemyśle spożywczym – Janusz Czapski, Marcin Kidoń
    • W przemyśle spożywczym gazy są wykorzystywane w różnych celach. Mogą one być stosowane jako dozwolone substancje dodatkowe lub substancje pomagające w przetwarzaniu. Gazy do celów spożywczych muszą odpowiadać surowym wymaganiom dotyczącym czystości. W artykule omówiono najważniejsze zastosowania gazów w przemyśle spożywczym.
      SŁOWA KLUCZOWE: gazy, żywność, technologia żywności, unormowania prawne
  • 18 Pompy w przemyśle spożywczym – Lidia Zander, Zygmunt Zander
    • W artykule zamieszczono podstawowe informacje dotyczące najważniejszych typów pomp stosowanych w przemyśle spożywczym. Przedstawiono zasady działania i obszary zastosowań pomp wirowych, samozasysających z pierścieniem cieczy oraz pomp wyporowych – tłokowych, zębatych, z wirującymi tłokami (tzw. krzywkowych) oraz ślimakowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: pompa wirowa, pompa samozasysająca, pompa wyporowa
  • 26 Stacja Doświadczalna Doskonalenia Technologii w dziedzinie „Żywność i Zdrowie”. Nowe kierunki rozwoju i współpracy z przemysłem
    • W 2007 r. Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu otrzymała wsparcie inwestycyjne z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego (SPO-WKP), działanie 1.4 „Wzmocnienie współpracy między sferą badawczo-rozwojową a gospodarką”, priorytet 1. „Rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności poprzez wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu”. Zakres rzeczowy projektu dotyczył zakupu nowoczesnej aparatury badawczej i urządzeń produkcyjnych w skali pół- lub ćwierćtechnicznej, umożliwiającej prowadzenie interdyscyplinarnych prac badawczo-rozwojowych i wdrożeniowych oraz działalność usługową dla małych i średnich przedsiębiorstw.
  • 28 Identyfikacja zafałszowań żywności z zastosowaniem metod PCR – Wojciech Sawicki
    • Ogromny rozwój biologii molekularnej, jaki obserwowany jest od połowy lat osiemdziesiątych XX w., wywarł duży wpływ na niemal wszystkie dziedziny nauk przyrodniczych. Dzięki temu metody molekularne znalazły zastosowanie w wielu różnych dziedzinach nauki, przyczyniły się także do powstania nowych dyscyplin. Możliwość łatwej i precyzyjnej analizy ogromnego bogactwa informacji zawartego w DNA została wykorzystana także w analizie żywności. W artykule przedstawiono najważniejsze metody biologii molekularnej, tj. reakcję PCR i jej modyfikację, umożliwiające oznaczanie jakościowe i ilościowe poszczególnych składników żywności.
      SŁOWA KLUCZOWE: metody PCR, fałszowanie żywności, autentyczność żywności, kontrola żywności
  • 32 Radiacyjna obróbka żywności. Stan prawny i dawki promieniowania – Waldemar Dzwola
    • W artykule zaprezentowano aktualne informacje z zakresu zastosowania promieniowania jonizującego w produkcji żywności. Scharakteryzowano międzynarodowe (Komisji Kodeksu Żywnościowego i Unii Europejskiej) oraz polskie przepisy prawa żywnościowego w zakresie napromieniania środków spożywczych. Ponadto przedstawiono aktualne dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego.
      SŁOWA KLUCZOWE: napromienianie żywności, dawki promieniowania, radioliza
  • 36 Warunki konszowania a jakość mas czekoladowych – Paweł Nowak, Sylwia Mildner-Szkudlarz, Wiktor Obuchowski
    • Konszowanie jest procesem przekształcającym proszki czekoladowe w płynną masę czekoladową. Jest to ważny etap w całym procesie produkcji czekolady – wytwarzana masa uzyskuje intensywny, zharmonizowany i stabilny aromat oraz odpowiednie cechy reologiczne. Wskutek intensywnego tarcia pomiędzy cząstkami masy, oddziaływania energii cieplnej i mechanicznej wykorzystywanej do rozbicia zbrylonych surowców występujących na początku procesu konszowania zachodzi zmiana struktury masy. Sprzyja temu także ubytek wody w trakcie konszowania i usunięcie niepożądanych lotnych kwasów. Jest powszechnie znane, że czas konszowania ma wpływ na jakość mas czekoladowych. W artykule opisano metodę skrócenia czasu konszowania na drodze modyfikacji etapu chłodzenia, pozwalającą na utrzymanie wysokiej jakości masy czekoladowej.
      SŁOWA KLUCZOWE: czekolada, masa czekoladowa, konszowanie, produkcja czekolady

PRAWO

  • 40 Wspólnotowy rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Komisja Europejska tworzy i prowadzi wspólnotowy rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Zawiera on oświadczenia żywieniowe i dozwolone oświadczenia zdrowotne, a także warunki ich stosowania, które są zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1924/2006 z 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych. Wykaz oświadczeń żywieniowych został już ustalony i stanowi załącznik do ww. rozporządzenia. Inaczej jest z oświadczeniami zdrowotnymi, których wykaz jest obecnie przygotowany.

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 42 Hydrolizat kolagenu – nowoczesny suplement diety – Franciszek Świderski, Małgorzata Czerwonka, Bożena Waszkiewicz-Robak
    • Kolagen stanowi ok. 30% wszystkich białek występujących w organizmie człowieka. Po dwudziestym piątym roku życia, w wyniku procesu starzenia, poziom kolagenu jest coraz mniejszy, co może powodować wiele schorzeń kości i stawów. Suplementy diety zawierające hydrolizat kolagenu stymulują syntezę kolagenu w stawach i kościach. Badania wykazały, że suplement ten jest pomocny w leczeniu osteoartrozy i osteoporozy.
      SŁOWA KLUCZOWE: hydrolizat kolagenu, suplement diety, zmiany zwyrodnieniowe stawów, osteoartroza, osteoporoza

LOGISTYKA – OPAKOWANIA

  • 45 Traceability w systemie informatycznym – Jerzy Majewski
    • Traceability zapewnia szybkie wycofanie produktu z rynku dzięki gromadzeniu niezbędnych informacji o produktach na każdym etapie łańcucha żywnościowego. Skuteczne działanie tego systemu jest możliwe dzięki zastosowaniu odpowiednich narzędzi logistycznych, omówionych w artykule. Przedstawiono zasadnicze różnice w przeznaczeniu systemów klasy ERP i WMS w logistyce, a także zalecenia do stosowania międzynarodowych identyfikatorów GS1. Omówiono zasady strukturalnego postrzegania opakowań materiałów składowanych w magazynie. Zaprezentowano także reguły działania magazynowego systemu informatycznego opartego na standardach GS1. Przedstawiono również wykorzystanie traceability w magazynowym systemie informatycznym.
      SŁOWA KLUCZOWE: śledzenie pochodzenia towarów, kod kreskowy, system magazynowy, standardy globalne

WYDARZENIA

  • 49 Światowy sukces żywności ekologicznej – Agnieszka Górecka
    • W tym roku w Norymberdze odbyła się już dwudziesta edycja największych na świecie międzynarodowych targów ekologicznej żywności – BioFach. Zatem idea i zapotrzebowanie na żywność ekologiczną pojawiły się dość dawno, niemniej jednak, zwłaszcza w ostatnich latach, zainteresowanie konsumentów tą żywnością szybko wzrasta.
  • 50 Polska-Unia-Świat
  • 52 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 3/2009

środa, Marzec 25th, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 3/2009

GOSPODARKA

  • 2 Konkurencyjność polskich producentów żywności pochodzenia zwierzęcego – Iwona Szczepaniak
    • Ocena konkurencyjności polskich producentów żywności pochodzenia zwierzęcego potwierdza ich dobre przygotowanie do prowadzenia działalności na wspólnym rynku europejskim. Zwiększył się polski eksport, zwłaszcza do innych krajów Unii Europejskiej, i umocniła się pozycja polskich producentów w rozszerzonej UE. Wejście Polski do Wspólnoty nie spowodowało także zalewu polskiego rynku żywnością importowaną z Unii. Orientację eksportową wykazują zwłaszcza takie działy przetwórstwa zwierzęcego, jak przetwórstwo ryb, produkcja mięsa czerwonego i białego oraz przetwórstwo mleka.
      SŁOWA KLUCZOWE: konkurencyjność produktów, eksport, import, mięso, przetwory mięsne, mleko, przetwory mleczne
  • 10 Głęboki dołek świński – źródła i skutki – Roman Urban
    • W sektorze mięsnym – po pięciu dobrych latach – ujawniły się zagrożenia, które tworzą cykliczny spadek produkcji wieprzowiny, dwukrotnie większy niż w tych samych fazach poprzednich cyklów świńskich. Przyczyną tego dołka były niskie ceny trzody w latach 2006-2007, gwałtowny wzrost cen zbóż i pasz w poprzednich dwóch sezonach oraz szybko postępująca w tym czasie aprecjacja złotego. Skutkiem tych zjawisk było pogorszenie wyników handlu zagranicznego produktami wieprzowymi i utrata samowystarczalności oraz spodziewane obniżenie spożycia tego mięsa w 2009 r. Ekonomiczne uwarunkowania produkcji wieprzowiny już się poprawiły, ale efekty tego ujawnią się dopiero w końcu 2009 r.
      SŁOWA KLUCZOWE: cykle świńskie, produkcja wieprzowiny, ceny trzody, ceny wieprzowiny, konsumpcja mięsa
  • 14 Liderzy przetwórstwa produktów zwierzęcych – Jadwiga Drożdż
    • W Polsce występuje wysoki stopień koncentracji produkcji w mleczarstwie i przetwórstwie ryb. Kilku liderów tych rynków kontroluje znaczną jego część. W branży mięsnej, zwłaszcza w przetwórstwie mięsa czerwonego, nadal notujemy rozdrobnienie produkcji. Duża jest aktywność inwestycyjna liderów branży mięsnej i rybnej. Na rynku mleka i jego przetworów istnieje wiele znanych i cenionych przez konsumentów marek.
      SŁOWA KLUCZOWE: branża mięsna, branża mleczarska, producenci mięsa i przetworów mięsnych, producenci mleka i przetworów mleczarskich
  • 18 Sytuacja na rynku mleka na początku 2009 r. – Jadwiga Seremak-Bulge
    • Mimo braku poprawy sytuacji na światowym rynku mleka w Polsce pojawiły się pierwsze przesłanki do jego stabilizacji. W czwartym kwartale ub.r. ożywił się wyraźnie eksport pod wpływem dewaluacji złotego. W styczniu br. Komisja Europejska wznowiła dopłaty do eksportu i wcześniej uruchomiła dopłaty do prywatnego przechowywania masła. Zapowiedziała też prowadzenie zakupów interwencyjnych masła i odtłuszczonego mleka w proszku tak długo, jak będzie to konieczne. Znaczna poprawa konkurencyjności polskich przetworów wskazuje, że przetwórcy mleka w Polsce będą w relatywnie korzystnej sytuacji, jeśli w najbliższych miesiącach wartość złotego nie wzrośnie nadmiernie, zwłaszcza że trudne decyzje obniżające ceny skupu mleka podjęto wcześniej niż w innych krajach członkowskich. Będą mogli szybciej zareagować na poprawę koniunktury na światowym rynku, podniesieniem cen płaconych rolnikom.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek mleka, produkty mleczarskie, eksport i import produktów mleczarskich, branża mleczarska
  • 22 Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw w kontekście zachowań nabywców żywności – Michał Kociszewski, Joanna Szwacka-Mokrzycka
    • W artykule zaprezentowano zmiany obserwowane w zachowaniach i postawach konsumenckich w Polsce w kontekście procesów globalizacyjnych i ich wpływ na kształtowanie strategii internacjonalizacji przedsiębiorstw przemysłu spożywczego. Szczególną uwagę poświęcono postawom Polaków wobec produktów krajowych i zagranicznych oraz rozpoznawalności marek producentów zagranicznych na polskim rynku żywnościowym.
      SŁOWA KLUCZOWE: zachowania konsumenckie, procesy globalizacji, strategia internacjonalizacji, przemysł spożywczy

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 28 Innowacyjne dodatki technologiczne w przemyśle mięsnym – Ryszard Kowalski, Jan Pyrcz
    • Jakość produktów mięsnych jest determinowana przez wiele czynników, z których najważniejsze są: surowiec i technologia jego przetwarzania. W przemyśle mięsnym, charakteryzującym się bardzo zróżnicowaną jakością pozyskiwanego surowca oraz jego podatnością na zmiany mikrobiologiczne, chemiczne i fizyczne, uzyskanie wyrobów o odpowiedniej jakości nie jest łatwe. Spełnienie kryteriów jakościowych stało się możliwe m.in. dzięki zastosowaniu substancji dodatkowych lub pomagających w przetwarzaniu.
      SŁOWA KLUCZOWE: dodatki do przetwórstwa mięsnego, transglutaminaza, alginiany, prozdrowotne dodatki do żywności
  • 34 Wzrasta wartość rzeźna tuczników krajowych – Jerzy Strzelecki, Karol Boruta, Andrzej Borys, Eugenia Grześkowiak, Dariusz Lisiak, Piotr Janiszewski
    • W wyniku wprowadzenia w Polsce poubojowej klasyfikacji tusz wg systemu EUROP i intensyfikacji prac hodowlanych uzyskano w ostatnich latach istotny wzrost mięsności tusz świń z pogłowia rynkowego. Wraz ze wzrostem mięsności i masy tusz stwierdzono istotne zwiększenie udziału tusz w lepszych klasach. W 2008 r. do najcenniejszych klas S, E i U zaliczono już 84,8% tusz (w tym 6,6% do klasy S) oraz tylko 3,3% do klas otłuszczonych O i P. W ocenianym okresie stwierdzono również znaczny postęp w ograniczeniu wady jakościowej mięsa typu PSE. Z ok. 15% tusz z mięsem o ekstremalnym PSE w 1995 r. udział ten w ostatnim roku obniżył się do 5,4%, przy czym w okresie letnim w dalszym ciągu jest on prawie dwukrotnie większy (7,1%) niż w okresie zimowym (3,7%).
      SŁOWA KLUCZOWE: tusze wieprzowe, mięsność, wady jakości mięsa
  • 38 Kruchość mięsa wołowego i metody jej poprawy – Dariusz Nowak
    • W artykule omówiono wpływ przemian pośmiertnych (rigor mortis, dojrzewanie) na kruchość mięsa wołowego. Przechowywanie mięsa w warunkach chłodniczych przez 10-14 dni skrusza mięso, ale tak długi czas przechowywania jest bardzo kosztowny. Dlatego stosuje się różne chemiczne, fizyczne i enzymatyczne metody zmierzające do skrócenia kruszenia mięsa.
      SŁOWA KLUCZOWE: mięso, wołowina, kruchość, stężenie pośmiertne, dojrzewanie, poprawa kruchości mięsa

WYDARZENIA

  • 42 I Kongres Nauk Rolniczych „Nauka – Praktyce”
    • Przyszłość sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich 14-15 maja 2009 r. – Puławy. I Kongres Nauk Rolniczych, którego pomysłodawcą i głównym organizatorem jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poświęcony będzie zagadnieniom integracji polityki naukowej i naukowo-technicznej z polityką rolną, a także przyszłości i innowacyjnym rozwiązaniom w dziedzinach związanych z organizacją, technologią i techniką produkcji rolniczej, przetwórstwa rolno-spożywczego oraz rozwojem obszarów wiejskich.
  • 44 Wyższe kwalifikacje kadry dzięki funduszom Unii Europejskiej – Joanna Hejft-Wolska
    • Fundusze Unii Europejskiej z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pozwalają na sfinansowanie realizacji kompleksowych programów szkoleniowych dla pracowników przedsiębiorstw, także w branży rolno-spożywczej. Możliwe jest uzyskanie dotacji pokrywającej niemal wszystkie koszty szkoleń ogólnych i specjalistycznych, jak również dofinansowanie doradztwa związanego z rozwojem zasobów ludzkich czy infrastruktury do elearningu. Konkursy na rok 2009 zostały otwarte, dlatego firmy zainteresowane pozyskaniem dotacji na projekty szkoleniowe możliwie szybko powinny zaplanować, opracować i złożyć wnioski.
      SŁOWA KLUCZOWE: fundusze unijne, dotacje na szkolenia, zasoby ludzkie, kapitał ludzki, podnoszenie kwalifikacji
  • 46 Polska-Unia-Świat
  • 48 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 2/2009

piątek, Styczeń 30th, 2009

Przemysł Spożywczy 2/2009

PRAWO

  • 2 Bezpieczeństwo żywności – nowe podejście Unii Europejskiej – Joanna Gajda-Wyrębek
    • Seria kryzysów dotyczących żywności i pasz wykazała słabe strony legislacji Unii Europejskiej. W Białej Księdze dotyczącej bezpieczeństwa żywności wskazano na potrzebę uaktualnienia przepisów żywnościowych oraz kształtowania polityki na podstawie danych naukowych. W Białej Księdze Komisja zaproponowała podjęcie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, m.in. opracowanie przepisów ramowych obejmujących cały łańcuch produkcji żywności, tj. od pola do stołu. W ramach realizacji nowej polityki dotyczącej bezpieczeństwa żywności zostały opracowane rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji dodatkowych, aromatów i enzymów.
  • 6 Nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – Wojciech Sawicki
    • 18 grudnia 2008 r. weszły w życie przepisy znowelizowanej ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw (DzU 2008 r., nr 214 poz. 1346 z 3 grudnia 2008 r.). W noweli ustawy wprowadzono nową definicję artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego oraz zapisano wysokie sankcje karne za wprowadzanie do obrotu produktów zafałszowanych, w wysokości do 10% przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Ponadto organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych mogą wydawać decyzje administracyjne przed zakończeniem kontroli, a zawarte w decyzjach informacje dotyczące zafałszowań artykułów będą podawane do publicznej wiadomości. Ustawa dostosowuje również krajowe przepisy do ostatnich zmian wspólnotowych.

TECHNIKA – TECHNOLOGIE

  • 12 Genetyczne metody identyfikowania, klasyfikacji i różnicowania mikroorganizmów – Agnieszka Olejnik-Schmidt, Justyna Broniarczyk, Marcin Schmidt
    • Seria kryzysów dotyczących żywności i pasz wykazała słabe strony legislacji Unii Europejskiej. W Białej Księdze dotyczącej bezpieczeństwa żywności wskazano na potrzebę uaktualnienia przepisów żywnościowych oraz kształtowania polityki na podstawie danych naukowych. W Białej Księdze Komisja zaproponowała podjęcie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, m.in. opracowanie przepisów ramowych obejmujących cały łańcuch produkcji żywności, tj. od pola do stołu. W ramach realizacji nowej polityki dotyczącej bezpieczeństwa żywności zostały opracowane rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji dodatkowych, aromatów i enzymów.
  • 18 Automatyczne systemy monitorowania czystości mikrobiologicznej żywności – Alina Kunicka-Styczyńska
    • W trosce o zapewnienie bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności, producenci prowadzą monitoring mikrobiologiczny surowców, półproduktów, linii technologicznej i produktu końcowego. Konieczność wykonywania dużej liczby analiz w krótkim czasie wymusza wprowadzanie automatycznych systemów analizy mikrobiologicznej. Oprócz ogólnej charakterystyki systemów przeznaczonych dla mikrobiologii, przedstawiono dziewięć systemów najczęściej stosowanych w analizie żywności, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu badań, zasady i rodzaju oznaczenia oraz czasu analizy jednostkowej. Podano również najważniejsze kryteria wyboru systemu do laboratorium.
  • 26 Ocena skuteczności procesów mycia w przemyśle spożywczym – Joanna Piepiórka
    • Higiena urządzeń i pomieszczeń produkcyjnych to jeden z warunków wytwarzania bezpiecznej żywności. Jej skuteczność w zakładach zależy od wielu czynników, m.in. od organizacji zabiegów mycia i dezynfekcji, ich monitoringu oraz stosowanych metod kontroli. W artykule omówiono metody weryfikujące skuteczność mycia: ocenę wizualną, metody wymazowe (tamponowe), odciskowe, analizę popłuczyn.
  • 32 Audity w zarządzaniu jakością i bezpieczeństwem żywności – Waldemar Dzwola
    • Audit polega na ustaleniu, czy stan faktyczny jest zgodny z wymaganiami opisanymi w tzw. kryteriach auditu (tj. w normach, procedurach, specyfikacjach, przepisach prawa itp.). W artykule zaprezentowano podstawowe informacje dotyczące auditowania jako narzędzia doskonalenia systemów zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności. Dokonano także zwięzłej charakterystyki auditów wewnętrznych (strony pierwszej) i zewnętrznych (strony drugiej oraz trzeciej), z uwzględnieniem auditów dostawcy, klienta oraz auditów certyfikacyjnych. Ponadto zaprezentowano ogólne zasady auditowania i niektóre wytyczne wynikające z normy ISO 19011 oraz specyfikacji technicznej ISO/TS 22003. Artykuł zawiera także krótki opis kompetencji auditorów, a także czynników determinujących skuteczność auditów.
  • 36 Logiczny i przejrzysty ISO 9001:2008 – Paweł Dąbrowski, Grzegorz Romaniuk
    • W artykule przedstawiono zmiany wprowadzone do nowej edycji normy ISO 9001:2008. Zmiany, ilustrowane przykładami, sklasyfikowano w trzech kategoriach. Zaprezentowano zmiany w organizacji wdrożenia ISO 9001:2008, a także przykładowy sposób wprowadzenia w życie nowej edycji normy. Artykuł zawiera genezę powstania rodziny norm ISO 9000 oraz historię ich aktualizacji przebiegającej ponad 20 lat. Opisano również procedurę nowelizacji standardu i jej poszczególne etapy.
  • 40 Nowe możliwości badawcze w Laboratorium Bezpieczeństwa i Właściwości Funkcjonalnych Żywności – Włodzimierz Grajek, Marcin Schmidt, Anna Olejnik
    • Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu w 2007 r. w ramach przyznanego grantu z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, w zakresie Sektorowego Programu Operacyjnego, działanie 1.4 „Wzmocnienie współpracy między sferą badawczo-rozwojową a gospodarką”, priorytet 1. „Rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności poprzez wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu”, podjęła się realizacji projektu dotyczącego wyposażenia Laboratorium Bezpieczeństwa i Właściwości Prozdrowotnych Żywności.

ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

  • 42 Znakowanie produktów żywnościowych. Dobrowolne znakowanie wartością odżywczą – Ewa Czarniecka-Skubina, Andrzej Janicki
    • Dobrowolne znakowanie produktów żywnościowych na opakowaniu (informacją o wartości odżywczej) za pomocą GDA, „traffic lights” czy logo programu „Wiem, co wybieram”, ma na celu pomoc konsumentom w dokonywaniu świadomych wyborów żywieniowych wśród wielu podobnych do siebie wyrobów. Odgrywa rolę informacyjno-edukacyjną. Jest też wyrazem dbałości o klienta, coraz częściej zainteresowanego właściwym odżywianiem. Może także przyczynić się do wzrostu zaufania klientów do producentów.

WYDARZENIA

  • 46 Paryska IPA i Emballage dla przemysłu spożywczego – Agnieszka Górecka
    • Targi IPA – Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń Przemysłu Spożywczego oraz Emballage – Międzynarodowe Targi Pakowania i Opakowań, które odbyły się jednocześnie w listopadzie 2008 r. w Paryżu, były znakomitą okazją dla profesjonalistów z sektora spożywczego do zapoznania się z nowościami w branży – od technologii wstępnego przetwórstwa żywności po pakowanie artykułów spożywczych.
  • 48 Sytuacja kryzysowa i zarządzanie kryzysem – Agnieszka Górecka
    • Sillikier Polska – spółka należąca do Silliker Group Corporation, międzynarodowej sieci akredytowanych, niezależnych laboratoriów specjalizujących się w analizie żywności – zorganizowała w ub.r. warsztaty dla wyższej kadry menedżerskiej branży spożywczej pt. „Sytuacja kryzysowa i zarządzanie kryzysem w branży spożywczej”. Tematem spotkania było budowanie najlepszego systemu ochrony przed kryzysem, gotowość na wystąpienie kryzysu i metody zmniejszenia ewentualnych skutków.
  • 49 Technologia „hi-tech” w obornickim Bolsie
    • W fabryce Bols w Obornikach wódki produkowane są w najbardziej zaawansowanym technologicznie systemie rektyfikacyjno-filtracyjnym. Dzieje się tak za sprawą zrealizowanych w ostatnich latach inwestycji. Łączne nakłady, które z obornickiej fabryki wybudowanej od podstaw w 1984 r. czynią najnowocześniejszy nie tylko w Polsce zakład, wynoszą 25 mln zł.
  • 50 Informacje biznesowe
  • 52 Polska – Unia – Świat

(więcej…)

Spis treści 1/2009

wtorek, Styczeń 27th, 2009

Przemysł Spożywczy okładka nr 1/2009Gospodarka – Rynek

  • 2 Światowy kryzys finansowy – implikacje dla producentów żywności – Roman Urban
    • Światowy kryzys finansowy wpływa na gospodarkę wszystkich największych krajów. Zmniejszyło się zaufanie do systemu bankowego i nastąpiło gwałtowne spowolnienie rozwoju gospodarczego, łącznie z przejściem do recesji w krajach najbardziej rozwiniętych. Skutki kryzysu finansowego odczuwa także polska gospodarka, w tym również producenci żywności. Nastąpiło spowolnienie wzrostu gospodarczego kraju i rozwoju produkcji przemysłu spożywczego. Pogorszyły się wyniki handlu zagranicznego żywnością. Spowolnienie rozwoju kraju utrwali te tendencje.
  • 6 Międzynarodowe rynki rolne – kiedy powrócą do równowagi? – Janusz Rowiński
    • W ciągu kilku ostatnich dziesięcioleci światowe rynki rolne znajdowały się w stanie równowagi, ale ceny w międzynarodowym handlu rolnym były często tak niskie, że pokrywały jedynie koszty produkcji najefektywniejszych eksporterów. Wyraźna była również tendencja relatywnego spadku cen rolnych w porównaniu z cenami artykułów nierolniczych w handlu międzynarodowym. Sytuacja ta zmieniła się w 2007 r., gdy ceny rolne gwałtownie wzrosły, przy czym wzrostu nie można w pełni wytłumaczyć sytuacją produkcyjną ani stanem zapasów zbóż. Po zbiorach w 2008 r. ceny spadły i stało się oczywiste, że sytuacja z 2007 r. była przejściowa. Według długookresowych prognoz OECD-FAO ceny artykułów rolnych będą w ciągu najbliższych dziesięciu lat wyższe niż w pierwszych latach obecnej dekady, ale znacznie niższy niż w latach 2007-2008.
  • 12 Handel zagraniczny polską żywnością w 2008 r. – Wiesław Łopaciuk
    • Polski handel zagraniczny produktami rolno-spożywczymi ma stosunkowo duży udział w handlu ogółem, a także przyczynia się do zmniejszenia deficytu obrotów handlowych. W warunkach względnie stałego popytu wewnętrznego większość przyrostu produkcji była kierowana na eksport. Był to skuteczny sposób na zagospodarowanie nadwyżek rynkowych. Cztery lata po wejściu Polski do UE dynamika wzrostu obrotów wyraźnie spadła, ale ciągle była stosunkowo wysoka. Ostatnio zmniejszyła się dynamika eksportu, a dynamika importu wzrosła. Zgodnie ze wstępnymi szacunkami wartość eksportu rolno-spożywczego w 2008 r. wyniosła 10,6 mld euro i była o 7,2% większa niż w 2007 r. Natomiast wartość importu tych produktów wzrosła o 13,3% do 9 mld euro.

Gospodarka – Fundusze strukturalne

  • 20 Dotacje na inwestycje z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej – Joanna Kimlińska-Jasiewicz
    • Firmy z branży przetwórstwa rolno-spożywczego, zwłaszcza duże, będą miały w końcu szansę na dofinansowanie planowanych inwestycji z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Otrzymanie dofinansowania pozwoli na realizację nowych projektów i wzrost konkurencyjności firm. Jednym z dostępnych programów jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Stawia on na opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i nowych produktów. W ramach programu przewidziano kilka działań wspierających różne inwestycje. W zależności od rodzaju planowanej inwestycji, przedsiębiorcy mogą wybrać najwłaściwsze i najkorzystniejsze dla siebie działanie. Złożone wnioski konkurują ze sobą o dotacje w ramach ograniczonej puli środków, a o dofinansowaniu decyduje liczba otrzymanych punktów.
  • 25 Krajowa Izba Gospodarcza „Przemysł Spożywczy” z Rekartonem (wywiad z Tadeuszem Pokrywką) – Henryk Piekut
    • Panie Prezesie. KIG „Przemysł Spożywczy” znana jest z działalności edukacyjnej dla pracowników przemysłu spożywczego i skutecznego wpływania na zmiany prawa żywnościowego. Trzeci rok realizujecie również Program Rekarton. Proszę przybliżyć Czytelnikom ten program. Formalnie do realizacji Programu Rekarton zobowiązali nas sygnatariusze Dobrowolnego Porozumienia na rzecz rozwoju systemu zbierania i recyklingu odpadów opakowaniowych po kartonach do płynnej żywności. Powierzyli oni Izbie zorganizowanie i prowadzenie biura Programu oraz wyznaczyli konkretne zadania z tym związane.

Żywność – Żywienie – Nowe produkty

  • 26 Nowe produkty a współczesne zalecenia żywieniowe – Bohdan Achremowicz
    • Współczesne społeczeństwa, mimo ogromnego postępu w medycynie ciągle mają wiele problemów zdrowotnych, wśród których choroby cywilizacyjne powodowane niewłaściwym odżywianiem zajmują ważną pozycję. Od nowych produktów, zwłaszcza od żywności funkcjonalnej, konsumenci oczekują, że będą one miały określone działania prozdrowotne, a nawet będą zapobiegały rozwojowi niektórych chorób. Analizując zmiany zachodzące na rynku nowych produktów należy przede wszystkim uwzględnić tendencje występujące w USA. Jest to największy krajowy rynek żywności na świecie oparty na wszechstronnie rozwiniętym przemyśle spożywczym.

Prawo- Żywność funkcjonalna

  • 30 Żywność funkcjonalna – aspekty prawne – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Dawno już odkryto, że żywność ma istotny wpływ na zdrowie człowieka. Dotychczas jednak zwracano uwagę na występowanie w diecie poszczególnych składników, które – spożywane w odpowiednich ilościach – miały zapewnić prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Nowe podejście polega na przypisaniu żywności roli prozdrowotnej. Staje się ona ogniwem pośrednim między żywnością a lekiem.

Prawo – Znakowanie żywności

  • 34 Znakowanie produktów żywnościowych. Informacje żywieniowe i zdrowotne – Ewa Czarniecka-Skubina, Andrzej Janicki
    • Dla konsumentów znakowanie produktów spożywczych na opakowaniu jest ważnym źródłem informacji o wartości odżywczej produktu i jego wpływie na zdrowie. Informacje podane na etykiecie mogą przyczynić się do podejmowania świadomych decyzji o sposobie żywienia. W celu zapobiegania nieuczciwym praktykom handlowym stosuje się różnorodne systemy rejestracji i znakowania żywności o szczególnych walorach zdrowotnych. Chroni to konsumentów przed możliwością popełnienia pomyłki i ułatwia dokonanie wyboru podczas zakupów. Oświadczenia zdrowotne i żywieniowe są niezbędne zwłaszcza dla konsumentów chcących właściwie się odżywiać.

Logistyka – Opakowanie – Elektroniczna gospodarka

  • 38 Katalog elektroniczny – usprawnienie elektronicznej wymiany danych – Anna Kosmacz-Chodorowska
    • W kolejnym artykule z cyklu publikacji o efektywnych narzędziach elektronicznej gospodarki, zaprezentowano katalog elektroniczny usprawniający wymianę danych między uczestnikami łańcucha dostaw, w tym między firmami przemysłu spożywczego a ich klientami, po stronie zaopatrzenia i zbytu. Internet, a zwłaszcza wykorzystanie katalogów elektronicznych to ważne instrumenty zwiększające konkurencyjność polskiej gospodarki, zwłaszcza firm krajowych, w tym firm branży spożywczej.

Wydarzenia – Targi

  • 42 Ekotechnologie także dla spożywców – Henryk Piekut
    • Hasło XX, jubileuszowej edycji targów Poleko brzmiało: „Technika dla klimatu Ziemi” i oczywiście nawiązywało do zaplanowanej na grudzień 2008 r. Światowej Konferencji Klimatycznej w Poznaniu. Z subiektywnych obserwacji wynika, że tym, co dominowało w tej technice dla klimatu, była produkcja energii z biomasy.
  • 44 Wybrane targi dla branży spożywczej w 2009 r.

46 Wydarzenia – Polska-Unia-Świat

48 Wydarzenia – Informacje biznesowe

(więcej…)