Archive for Czerwiec, 2009

Contents 6/2009

wtorek, Czerwiec 23rd, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 6/2009

ECONOMY

  • 2 Price Dilemma of Food Markets in 2009 – Krystyna Świetlik
    • An upward tendency in relative food prices has been observed in Poland since 2004. Conducted analysis of prices and fundamentals of main agricultural markets points out that food products are a main factor of inflation also in 2009. Major price rises are expected in the case of pork and swine fats, poultry, fish, sugar and eggs.
      KEY WORDS: food market, food prices
  • 10 Non-Alcoholic Beverages in Poland – Production, Prices, Consumption – Bożena Nosecka
    • In the present decade, the production and the consumption of non-alcoholic beverages showed a regular increasing tendency. The fastest pace of growth concerns the production and consumption of drinking water in unit packaging. An improvement in consumers’ financial situation and a insignificant growth in retail prices of non-alcoholic beverages (resulting mainly from growing efficiency of operating of the sector participants), had a positive influence on the consumption of non-alcoholic beverages. In the years 2009-2010 the pace of growth of the consumption, and thus the production, will be considerably lower than that in the previous years. It will result from a slowdown in the growth of consumer income.
      KEY WORDS: non-alcoholic beverages, juices, nectars, drinking water, market of non-alcoholic beverages
  • 14 I Agricultural Science Congress „Science-Practice” – Danuta Chyłek

TECHNICS – TECHNOLOGY

  • 16 Stability of Carotenoids in Food – Arkadiusz Szterk, Piotr P. Lewicki
    • Stability of carotenoids varies widely in food. The unsaturated nature of carotenoids makes them susceptible to oxidation and isomerization. The stability of carotenoids upon food processing depend on: nature of carotenoids chemical structure, sort of carotenoid-containg foods, environment especially: temperature and time of food processing, light, pH, air and presence of heavy metals. Understanding of the influence of those parameters and choice of the suitable food processing ensures good properties and quality of the final products
      KEY WORDS: carotenoids, stability of carotenoids, oxidation of carotenoids, isomerization of carotenoids
  • 26 Tomatoes – the Best Source of Lycopene – Krystyna Nowak, Barbara Żmudzińska-Żurek
    • In the article general characteristic of tomatoes, chemical composition and their beneficial properties are described. Tomatoes are valuable source of vitamins and minerals, as well as are characterized by low energy value. The most valuable component of tomatoes is lycopene, biologically active antioxidant. The main emphasis was put on the positive role of lycopene against heart and neoplastic diseases. KEY WORDS: tomatoes, lycopene, carotenoids
  • 30 Packaging of Minimally Processed Fruits and Vegetables in Modified Atmosphere – Elżbieta Radziejewska-Kubzdela, Róża Biegańska-Marecik
    • Modified atmosphere with reduced oxygen content and elevated content of carbon dioxide is commonly used in packaging of minimally processed fruits and vegetables. At inappropriately selected packaging and storage conditions there is a risk of the formation of anaerobic conditions. This leads to a deterioration of sensory and microbiological quality of the product. The article presents an alternative method using atmosphere with high oxygen content in packaging of minimally processed fruits and vegetables. Its effect on physiological, biochemical processes and microbiological changes in tissue of stored products are presented. Moreover, directions of studies on wider application of this packaging method are also presented.
      KEY WORDS: modified atmosphere, high oxygen concentration, minimally processed fruits and vegetables
  • 34 Alicyclobacillus acidoterrestris – Still Inevitable Problem in Juice Industry – Alina Kunicka-Styczyńska
    • Bacteria Alicyclobacilli are an integral component of fruit micro-flora. Alicyclobacillus acidoterrestris can have unfavourable influence on the taste of products. In this article the presence of this bacteria in industrial processes of concentrated fruit juice production was described. A few chosen procedures of Alicyclobaclillus spp. detection and confirmation were given. Some key factors limiting the development of A. acidoterrestris in juice were characterized. The elimination of bacterial endospores or even their substantial reduction may be reached by multidirectional action of two or three factors described above.
      KEY WORDS: bakterie Alicyclobacillus acidoterrestris, concentrated fruit production

LAW

  • 38 Amendments to the Act on Registration and Protection of Names and Designations of Agricultural Products, Foodstuffs and Traditional Products – Wojciech Sawicki
    • At the beginning of 2009 the Act of 24 October 2008 about changing the Act on Registration and Protection of Names and Designations of Agricultural Products and Foodstuffs as well as Traditional Products was legislated (DzU 2008, No. 216, item 1368). Significant changes include the range of registration and protection of names of agricultural products and foodstuffs as protected. Designations of Origin, Protected Geographical Indication, and Traditional Specialty Guaranteed. Moreover, issues of compliance of production process of agricultural products and foodstuffs. The Act also amended the Act of 18 October 2006 on Production of Spirit Drinks and on Registration and Protection of Geographical Indication of Spirit Drinks.
      KEY WORDS: food law, Agricultural and Food Quality Inspection, traditional Products
  • 40 GMO Food – Legal Aspects – Iwona Wrześniewska-Wal
    • At one side GMO is well acclaimed by the scientist and rise hope as the solution for many problems from the following areas: medicine, agriculture and environment protection. On the other side there are many reservations and concerns for GMO safety, whether its development is a threat for the human safety and environment. Bearing in mind those reservations European Commission decided to again assay safety of regulations discussed in this paper and concerning marketing of GMO food. Report regarding this mater should be finalized in January 2010.
      KEY WORDS: genetically modified organism (GMO), food, regulation, law, safety, consumer
  • 44 Feed GMO in Poland – Iwona Wrześniewska-Wal

EVENTS

  • 46 Non-Alcoholic Beverages Market in Poland

(więcej…)

Spis treści 6/2009

wtorek, Czerwiec 23rd, 2009

Przemysł Spożywczy okładka 6/2009

GOSPODARKA

  • 2 Cenowe dylematy rynku żywnościowego w 2009 r. – Krystyna Świetlik
    • Od 2004 r. utrzymuje się w Polsce tendencja relatywnego wzrostu cen towarów spożywczych. Analiza sytuacji cenowej i podażowo-popytowej na poszczególnych rynkach branżowych żywności w pierwszych miesiącach 2009 r. wskazuje, że także w br. wzrost cen żywności będzie głównym czynnikiem powodującym inflację. Należy się liczyć z wydatnym wzrostem cen mięsa wieprzowego i drobiowego oraz tłuszczów wieprzowych, ryb, cukru i jaj.
      SŁOWA KLUCZOWE: rynek żywnościowy, ceny żywności
  • 10 Napoje bezalkoholowe – produkcja, ceny, spożycie – Bożena Nosecka
    • Produkcja i spożycie napojów bezalkoholowych wykazywały w obecnej dekadzie systematyczną tendencję wzrostową, a najszybciej zwiększała się produkcja i konsumpcja wód w opakowaniach jednostkowych. Wzrostowi spożycia napojów bezalkoholowych sprzyjała w ostatnich latach poprawa sytuacji dochodowej konsumentów i niewielkie tempo wzrostu cen detalicznych tych produktów, wynikające w bardzo dużym stopniu z poprawy efektywności funkcjonowania podmiotów tego sektora. W latach 2009-2010 tempo wzrostu spożycia, a w konsekwencji produkcji, będzie znacznie niższe niż w latach poprzednich z powodu zahamowania dynamiki wzrostu dochodów konsumentów.
      SŁOWA KLUCZOWE: napoje bezalkoholowe, soki, nektary, wody, rynek napojów bezalkoholowych
  • 14 I Kongres Nauk Rolniczych „Nauka-Praktyce” — Danuta Chyłek
    • W dniach 14-15 maja 2009 r. w Puławach odbył się I Kongres Nauk Rolniczych pod hasłem „Przyszłość sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich”. Inicjatorem i głównym organizatorem Kongresu był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki, a współorganizatorami tego wydarzenia: Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB. Honorowy Patronat nad Kongresem objął Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej.

TECHNIKA – TECHNOLOGIA

  • 16 Stabilność karotenoidów w żywności – Arkadiusz Szterk, Piotr P. Lewicki
    • Stabilność karotenoidów w żywności jest bardzo zróżnicowana. Występowanie w karotenoidach wielu wiązań podwójnych powoduje, że związki te są podatne na reakcje utleniania oraz izomeryzację. Stabilność karotenoidów zależy od ich budowy chemicznej, produktu, w jakim się znajdują, środowiska, głównie temperatury i czasu trwania procesu technologicznego, obecności światła, pH, tlenu oraz obecności metali ciężkich. Zrozumienie wpływu tych parametrów na stabilność karotenoidów oraz dobór odpowiedniego procesu technologicznego gwarantują uzyskanie finalnego produktu o naturalnej barwie i wysokiej jakości.
      SŁOWA KLUCZOWE: karotenoidy, stabilność karotenoidów, utlenianie karotenoidów, izomeryzacja karotenoidów
  • 26 Pomidory – najlepsze źródło likopenu – Krystyna Nowak, Barbara Żmudzińska-Żurek
    • W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę pomidorów i ich skład chemiczny. Omówiono ich prozdrowotne właściwości. Pomidory są cennym źródłem witamin i minerałów, a jednocześnie cechują się niską wartością energetyczną. Najcenniejszym składnikiem pomidorów jest likopen, biologicznie aktywny antyoksydant. Zwrócono uwagę na jego rolę w zwalczaniu chorób serca oraz niektórych chorób nowotworowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: pomidory, likopen, karotenoidy
  • 30 Pakowanie mało przetworzonych owoców i warzyw w atmosferze modyfikowanej – Elżbieta Radziejewska-Kubzdela, Róża Biegańska-Marecik
    • Atmosfera modyfikowana o obniżonej zawartości tlenu i podwyższonej ditlenku węgla jest powszechnie stosowana do pakowania mało przetworzonych owoców i warzyw. W przypadku niewłaściwie dobranych warunków pakowania i przechowywania istnieje niebezpieczeństwo wytworzenia warunków beztlenowych. Prowadzi to do pogorszenia jakości sensorycznej i mikrobiologicznej produktu. W artykule przedstawiono alternatywną metodę wykorzystującą atmosferę o wysokiej zawartości tlenu do pakowania warzyw i owoców mało przetworzonych. Opisano jej wpływ na procesy fizjologiczne, biochemiczne i zmiany mikrobiologiczne zachodzące w tkance przechowywanych produktów. Nakreślono również kierunki badań nad szerszym zastosowaniem tej metody pakowania.
      SŁOWA KLUCZOWE: atmosfera modyfikowana, wysokie stężenie tlenu, owoce i warzywa mało przetworzone
  • 34 Bakterie Alicyclobacillus acidoterrestris – problem aktualny w przemyśle sokowniczym – Alina Kunicka-Styczyńska
    • Bakterie z rodzaju Alicyclobacillus stanowią naturalną mikroflorę owoców. Alicyclobacillus acidoterrestris może niekorzystnie wpływać na smak koncentratów soków owocowych. W artykule przedstawiono występowanie tej bakterii w procesie produkcji koncentratów. Opisano wybrane procedury wykrywania i potwierdzenia obecności Alicyclobaclillus spp. Scharakteryzowano również czynniki ograniczające rozwój bakterii A. acidoterrestris w sokach. Eliminację spor bakterii w produkcie lub znaczące obniżenie ich liczby można osiągnąć przez równoczesne stosowanie kilku z opisanych metod inaktywacji spor.
      SŁOWA KLUCZOWE: bakterie Alicyclobacillus acidoterrestris, produkcja koncentratów owocowych

PRAWO

  • 38 Nowelizacja ustawy o ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych, spożywczych i tradycyjnych – Wojciech Sawicki
    • Na początku 2009 r. weszła w życie ustawa z 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2008 r. nr 216, poz. 1368). Zasadnicze zmiany dotyczą zakresu rejestracji i ochrony ww. nazw produktów rolnych i środków spożywczych. Uregulowano również kwestie kontroli zgodności procesu wytwarzania produktów rolnych i środków spożywczych ze specyfikacją. Nowelizacja dotyczy także ustawy z 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych.
      SŁOWA KLUCZOWE: prawo żywnościowe, IJHARS, produkty tradycyjne
  • 40 Żywność GMO – aspekty prawne – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Organizmy genetycznie modyfikowane (GMO) z jednej strony budzą entuzjazm i duże nadzieje na rozwiązanie wielu problemów: w medycynie, rolnictwie czy ochronie środowiska, z drugiej strony zaś istnieje wiele zastrzeżeń i obaw społeczeństwa, czy GMO są bezpieczne, czy ich tworzenie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka i przyrody. Kierując się tymi zastrzeżeniami, Komisja Europejska postanowiła jeszcze raz ocenić bezpieczeństwo omówionych w artykule regulacji prawnych dotyczących wprowadzania do obrotu żywności GMO. Raport w tej sprawie ma powstać w styczniu 2010 r.
      SŁOWA KLUCZOWE: organizmy genetycznie modyfikowane (GMO), żywność, przepisy, prawo, bezpieczeństwo, konsument
  • 44 Pasze GMO w Polsce – Iwona Wrześniewska-Wal
    • Obecny kształt polskich przepisów dotyczących pasz GMO jest próbą osiągnięcia kompromisu pomiędzy producentami, ekologami oraz Komisją Europejską, co wydaje się wyjątkowo trudne, jeśli nawet nie niemożliwe.

WYDARZENIA

  • 45 Polska-Unia-Świat
  • 46 Rynek napojów bezalkoholowych w Polsce
    • Z roku na rok Polacy wydają o kilkaset milionów złotych więcej na napoje bezalkoholowe. W 2008 r. wartość sprzedaży osiągnęła 10,8 mld zł (wzrost o 1,6 mld zł w porównaniu z 2007 r.). Z „Raportu o rynku napojów bezalkoholowych w Polsce w 2008 r.”, opracowanego we współpracy z ekspertami z IERiGŻ PIB oraz SGGW na podstawie danych ACNielsen Polska, GUS oraz Canadean wynika, że Polacy rozsmakowali się w napojach gazowanych, wodach butelkowanych i napojach owocowych. Nieco wolniej rośnie natomiast spożycie soków i nektarów. Głównymi przyczynami tak dynamicznego rozwoju jest dopływ do branży kapitału inwestorów strategicznych oraz skuteczność kampanii reklamowych.
  • 48 Informacje biznesowe

(więcej…)

Spis treści 12

poniedziałek, Czerwiec 8th, 2009

Przemysł Spożywczy okładka nr 12/2006

RYNEK

  • 2 Sektor mięsny w Polsce i w Niemczech – M. Szczególska
    • Niemiecki i polski sektor mięsny mają silną pozycję w Unii Europejskiej. Niemcy są największym producentem mięsa w Unii, a Polska jest największym producentem mięsa wśród nowych państw członkowskich. W obu krajach podobne są struktury przetwórstwa, w Polsce jest jednak niższa wydajność pracy. Przewaga cenowa polskiego sektora mięsnego wzrasta wraz ze stopniem przetworzenia produktów i ma trwały charakter. Jest to istotne, gdyż Niemcy są głównym rynkiem zbytu polskiego przemysłu spożywczego.

ŻYWNOŚĆ EKOLOGICZNA

  • 6 Rolnictwo i produkty ekologiczne wspierane działaniami promocyjnymi – K. Krajewski, M. Świątkowska
    • W artykule przeanalizowano warunki funkcjonowania oraz wsparcia rolnictwa ekologicznego w Polsce na tle tendencji występujących w krajach Unii w tym zakresie. Poddano analizie warunki produkcji i sytuację na rynku produktów ekologicznych w Polsce oraz krajach Unii Europejskiej. Określono potencjalne i realne bariery rynku i handlu produktami ekologicznymi. Przedstawiono zasady prowadzenia kampanii społecznych i na tym tle założenia kampanii rolnictwa ekologicznego. Scharakteryzowano założenia kreatywne, podstawowe cele i przebieg obecnie trwającej w Polsce kampanii rolnictwa ekologicznego finansowanej ze środków Unii Europejskiej.
  • 12 Kanały dystrybucji żywności ekologicznej – R. Nestorowicz
    • Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej i poziomu zamożności społeczeństw europejskich, w tym również Polaków, rośnie zainteresowanie żywnością ekologiczną. Żywność ekologiczna jest uprawiana, przetwarzana i przechowywana wyłącznie w naturalny sposób, przy jej uprawie stosowane są biologiczne metody ochrony roślin i całkowicie wyeliminowane syntetyczne pestycydy. Zasady jej produkcji, przetwórstwa i oznakowania reguluje ustawodawstwo unijne – rozporządzenie Rady 2092/91/EWG z 24 czerwca 1991 r. z późniejszymi zmianami. W artykule omówiono dystrybucję produktów ekologicznych mających odpowiednie certyfikaty potwierdzające ekologiczne pochodzenie.

OPINIE

  • 14 Jakość żywności w XXI w. – czy mamy powody wyłącznie do zadowolenia? – E. Mrówka
    • Tytuł tegorocznej konferencji Komitetu Nauk o Żywności (KNoŻ) PAN – „Doskonalenie jakości żywności i żywienia w perspektywie potrzeb konsumenta XXI w.” – sprowokował mnie do przedstawienia stanowiska nt. jakości żywności w aspekcie wyników kontroli Inspekcji Handlowej. Doroczne konferencje KNoŻ stanowią niezaprzeczalnie najpoważniejsze forum wymiany informacji o aktualnych kierunkach badań w nauce o żywności w Polsce. Na tegorocznej sesji, podobnie jak w latach ubiegłych, wiele miejsca poświęcono jakości żywności. Prezentowano różne definicje tego pojęcia, lecz zasadniczo ograniczano je do bezpieczeństwa zdrowotnego produktu, pomijając aspekt jakości handlowej żywności i bezpieczeństwa ekonomicznego konsumenta.

Z ŻYCIA STOWARZYSZENIA

  • 16 60 lat Stowarzyszenia – D. Chyłek, T. Dąbrowska
    • Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego obchodziło w dniach 17-18 listopada 2006 r. jubileusz 60 lat działalności. W statucie organizacji z 2003 r. w § 6 zapisano, że celem SITSpoż. jest przede wszystkim „inspirowanie oraz udział w rozwijaniu nauki, techniki i gospodarki w przetwórstwie spożywczym, wyżywieniu ludności i dziedzinach pokrewnych; popieranie pracy twórczej, organizowanie i doskonalenie kwalifikacji oraz obrona interesów zawodowych członków oraz wytwarzanie więzi środowiskowej, zawodowej i towarzyskiej wśród członków oraz organizowanie i niesienie im pomocy”. Cele te Stowarzyszenie realizowało przez 60 lat.

TECHNOLOGIA

  • 20 Żywność dla najmłodszych – S. Kalisz, M. Mitek
    • Żywność dla niemowląt i małych dzieci stanowi specyficzną gałąź przemysłu spożywczego. Proces produkcji tej żywności jest zróżnicowany zależnie od rodzaju produktu oraz wieku dziecka. Wyróżnia się tu szczególną dbałość o jakość i bezpieczeństwo produktu finalnego. Reguluje to ustawodawstwo zarówno polskie, jak i unijne. Najczęściej żywność ta występuje na rynku pod postacią preparatów sypkich, ciekłych oraz gotowych do spożycia zup, deserów i innych typów konserw w opakowaniach szklanych.
  • 26 Enzymatyczna modyfikacja białek serwatkowych – J. Leman
    • Oceniono przydatność enzymatycznej modyfikacji białek serwatkowych do otrzymywania żywności o zaplanowanych i pożądanych właściwościach, w tym hydrolizatów o ściśle zdefiniowanym profilu peptydowym. Szczególną uwagę zwrócono na zastosowanie enzymatycznej hydrolizy, zwłaszcza w kombinacji z ogrzewaniem lub presuryzacją, do dealergizacji białek serwatkowych. Wskazano również na możliwość wykorzystania oporności β-laktoglobuliny na hydrolizę pepsyną lub peptydazami bakteryjnymi do otrzymywania jej wysoko oczyszczonych preparatów oraz na przydatność transglutaminazy do otrzymywania z białek serwatkowych jadalnych osłonek produktów żywnościowych. Podano przykłady zastosowania enzymatycznej modyfikacji białek serwatkowych w produktach dietetyczno-odżywczo-leczniczych.

OPROGRAMOWANIE

  • 24 Oprogramowanie branżowe ERP do zarządzania przedsiębiorstwem dla branży napojów – J. Szablewski, H. Schalk
    • W branży napojów potrzebne są rozwiązania, które zagwarantują przedsiębiorstwu przewagę rynkową i pozwolą osiągnąć długotrwałe korzyści. Zakłady produkujące napoje nie mogą prężnie funkcjonować bez zintegrowanego w skali całego przedsiębiorstwa oprogramowania, które uwzględnia wszystkie branżowe, ustawowe, a także indywidualne wymagania dotyczące m.in. bezbłędnej kontroli pochodzenia surowca i produktu, zarządzania liniami produkcyjnymi oraz rozliczenia kierowców i pojazdów. Oprogramowanie takie nie powinno ograniczać działań przedsiębiorstwa, a przeciwnie – powinno umożliwiać jego ekspansję i rozwój.

TECHNIKA

  • 30 Nowe urządzenia i technologie dla przemysłu spożywczego. Polagra-Food 2006 – A. Górecka
    • W polskim sektorze produkcji artykułów spożywczych i napojów od 2003 r. trwa duże ożywienie inwestycyjne. W latach 2003-2004 szczególnie duży wzrost inwestycji odnotowano w tzw. sektorach wrażliwych, w których konieczne było dostosowanie zakładów do unijnych standardów weterynaryjnych. W 2005 r. skala inwestowania nieco się obniżyła, ale i tak była wyższa niż w latach poprzednich. Zmienia się jednak struktura inwestowania. Producenci żywności obecnie ukierunkowują strategię inwestycyjną na poprawę konkurencyjności swoich wyrobów. Inwestują bardziej w prace nad rozwojem produktu i modernizację linii technologicznych. Tendencje te znalazły potwierdzenie na tegorocznej Polagrze Food, podczas której zaprezentowano nie tylko dużo nowych produktów spożywczych, ale także innowacyjnych rozwiązań technicznych.
  • 33 Złote Medale MTP w kategorii maszyny i urządzenia – A. Górecka

SUROWCE

  • 35 Amerykańska żurawina – unikalne zbiory i właściwości zdrowotne. Dziennikarska wizyta w Ocean Spray (USA) – A. Górecka
    • Ocean Spray, światowy lider w produkcji soków i wielu innych produktów na bazie żurawiny, zaprosił dziennikarzy z całego świata na tegoroczne zbiory żurawiny. Spotkanie, w którym jako jedyna z krajów Europy Środkowo-Wschodniej uczestniczyła redakcja „Przemysłu Spożywczego”, odbyło się 17-18 października br. w stanie Massachusetts w USA słynącym z uprawy żurawiny. Podczas dwudniowego pobytu na półwyspie Cape Cod dziennikarze zwiedzili muzeum żurawiny obrazujące historię, techniki uprawy i zbioru tej rośliny. Podziwiano też niezwykle widowiskowe, mokre zbiory żurawiny. Zwiedzano również zakład przetwórczy w Middleboro oraz centralę firmy Ocean Spray w Lakeville-Middleboro. W bogatym programie dziennikarskiego wyjazdu organizatorzy przewidzieli także seminaria nt. właściwości zdrowotnych żurawiny oraz dodatków do żywności z żurawiny.
  • 38 Jakość owocników pieczarki dla przetwórstwa a sposób uprawy – J. Damięcka, K. Szudyga
    • Pieczarka Agaricus bisporus jest najważniejszym grzybem uprawnym w Polsce, gdyż charakteryzuje się wysoką wydajnością owocników (25-35 kg z 1 m2), doskonałej jakości.Dlatego owocniki pieczarki znajdują licznych odbiorców w krajach Unii Europejskiej i Rosji. Na jakość pieczarek mają wpływ: gatunek, odmiana, metoda uprawy, obecność chorób i szkodników, stosowane środki ochrony oraz warunki zbioru i przechowywania. Obecnie dla przetwórstwa uprawia się tzw. odmiany pośrednie (in-between group), bowiem łatwo wiążą owocniki, a ich jakość jest odpowiednia dla przemysłu. Grzyby dostarczane do zakładu przetwórczego muszą być świeże, czyste, zdrowe, pozbawione obcych zapachów, bez śladów chorób i szkodników.

42 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

44 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści nr 11

    poniedziałek, Czerwiec 8th, 2009

    Przemysł Spożywczy nr 11/2006

    OCHRONA ŚRODOWISKA

    • 2 Ochrona środowiska w przemyśle spożywczym – K. Pielech-Przybylska
      • W artykule przedstawiono najważniejsze osiągnięcia polskiego przemysłu, ze szczególnym uwzględnieniem działań podjętych przez przemysł spożywczy, w zakresie ochrony środowiska na tle przygotowań wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ostatnie dziesięć lat ochrony środowiska w Polsce to ponad 60 mld zł (opracowanie własne wg danych GUS) wydatków inwestycyjnych, przeznaczonych m.in. na ochronę powietrza, gospodarkę ściekową, gospodarkę odpadami, zmniejszenie hałasu i ochronę przed promieniowaniem jonizującym. Towarzyszące temu ogromne przeobrażenia polskiego przemysłu, w tym spożywczego, świadczą o jego dynamicznym rozwoju i wzroście jego pozycji na rynku unijnym.
    • 8 Prawne aspekty gospodarki wodno-ściekowej z uwzględnieniem specyfiki zakładów przetwórstwa spożywczego – J. Rotko
      • Na pojęcie zakładowej gospodarki wodno-ściekowej składają się różne przedsięwzięcia inwestycyjne, technologiczne, organizacyjne oraz prawne, związane z pozyskiwaniem wody do procesów produkcyjnych oraz odprowadzaniem powstałych z nich ścieków. Omawiając aspekty prawne tego zagadnienia, należy rozpatrywać je w kontekście szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska, a zwłaszcza prawa wodnego. Ważna jest również problematyka związana z możliwością korzystania z infrastruktury sieci komunalnych (wodociągowych i kanalizacyjnych) i to też będzie przedmiotem tego artykułu.

    TECHNIKA

    • 12 Uzdatnianie wody technologicznej – R. Kowalczyk
      • Przedstawiono ogólne wymagania stawiane wodzie technologicznej w przemyśle spożywczym, źródła zaopatrzenia w wodę, zużycie wody w poszczególnych branżach i energochłonność jej uzdatniania. Omówiono tradycyjne i alternatywne metody uzdatniania wody do celów technologicznych, takie jak odżelazianie, odmanganianie, filtracja z wykorzystaniem mas chemicznie aktywnych, wykorzystanie technik membranowych i dezynfekcję.
    • 19 Ekonomiczne rozwiązania w gospodarce osadami
    • 20 Dopłaty do przetwórstwa masła, masła skoncentrowanego i śmietanki
      • Dopłaty są jednym z najważniejszych programów Wspólnej Polityki Rolnej wspierającym rynek mleka i przetworów mlecznych w Unii Europejskiej. Dzięki temu programowi producenci wyrobów cukierniczych i lodów mogą uzyskać dopłaty do masła lub masła skoncentrowanego albo śmietanki, jeśli wykorzystają je do wyprodukowania określonych artykułów żywnościowych.

    TECHNOLOGIA

    • 22 Innowacja i zróżnicowanie
      • Preferencje i potrzeby konsumentów ulegają ciągłym zmianom, zwłaszcza gdy są związane z dietą i zdrowiem. Wiele z tych trendów przyjmuje się bardzo szybko, ale ich atrakcyjność zwykle maleje, gdy pojawia się następny, fascynujący produkt. Aby podtrzymać zainteresowanie konsumentów, producenci żywności powinni nauczyć się przewidywać trendy rynkowe. Identyfikacja tego, co konsumenci uznają za korzystne i wartościowe oraz reagowanie na to przez wprowadzenie innowacyjnych produktów, pozwoli producentom żywności przekonać wymagających klientów. Sandra Bock, regionalny menedżer sprzedaży w firmie National Starch Food Innovation z siedzibą w Niemczech wyjaśnia, w jaki sposób specjalistyczne dodatki spożywcze mogą inspirować innowacyjność produktów

    TARGI

    • 25 Targi Polagra-Food 2006 – dużo nowych produktów i informacji
      • Tegoroczne Międzynarodowe Targi Przemysłu Spożywczego Polagra-Food 2006 w Poznaniu pobiły rekordy poprzedniej edycji, którą określano jako przełomową. W I półroczu br. przemysł spożywczy zwiększył obroty o 8%, a zysk o 18%. Poprawiła się również płynność finansowa firm większości sektorów (dane z raportu „Gospodarka żywnościowa w trzecim roku po wejściu Polski do UE”, IERiGŻ). Polagra-Food 2006 potwierdza zatem tezę, że przemysł spożywczy ma się dobrze.

    RYNEK MLEKA

    • 32 Konsekwencje negocjacji WTO dla przemysłu mleczarskiego Unii Europejskiej – R. Gasek
      • Negocjacje na forum Światowej Organizacji Handlu (WTO) zostały zawieszone 24 lipca br. Powodem były zbyt duże rozbieżności pomiędzy stanowiskami prezentowanymi przez najważniejszych członków WTO. Zgodnie z treścią oświadczenia wydanego tego samego dnia przez komisarza UE ds. handlu, Petera Mandelsona, za przerwanie rokowań odpowiedzialne są USA, które nie chciały dostrzec elastyczności prezentowanej przez innych członków WTO. (Od red.: Informacje o przebiegu rokowań w ramach WTO zostały opublikowane w „Przemyśle Spożywczym” w numerach 1/2005 i 8/2006).
    • 34 Działania reklamowe na rynku mleka w Polsce – M. Świątkowska
      • Przez wiele lat mleko było produktem anonimowym, nie kojarzącym się z żadną marką. W 1995 r. wykreowano z sukcesem unikatową, doskonale rozpoznawalną markę mleka UHT – Łaciate. Producenci mleka zaczęli inwestować w kolejne komercyjne kampanie reklamowe własnych marek. W artykule przedstawiono wybrane kampanie reklamowe mleka w Polsce, wskazując na ich efektywność oraz zastosowane środki. Stwierdzono, że najlepsze rezultaty przynoszą wspólne działania reklamowe producentów produktów mleczarskich.

    OPROGRAMOWANIE

    • 36 System CSB optymalizuje procesy produkcyjno-administracyjne w branży piekarskiej i cukierniczej – A. Krzywiński, H. Schalk
      • Przedsiębiorstwo Klemme AG jest liczącym się na rynku europejskim i konsekwentnie umacniającym swoją pozycję rynkową producentem mrożonego pieczywa. Inwestycje, jakie zakład poczynił w najnowocześniejsze technologie produkcyjne, zwracają się, gdyż rośnie popyt na produkty mrożone w całej Europie.

    BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

    • 38 Czy istnieje potrzeba znakowania żywności zawartością izomerów trans kwasów tłuszczowych? – H. Mojska
      • Izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych powstają z izomerów cis w wyniku przemysłowego utwardzania olejów roślinnych i rybich oraz w czasie procesu biouwodornienia przebiegającego w żwaczu zwierząt przeżuwających. W licznych badaniach wykazano, że spożywanie izomerów trans kwasów tłuszczowych miało działanie aterogenne przez wpływ na poziom lipoprotein w surowicy krwi. Wykazano także, że izomery trans zaburzają metabolizm kwasów linolowego α-linolenowego do ich długołańcuchowych metabolitów. Głównym źródłem izomerów trans kwasów tłuszczowych w diecie człowieka są produkty cukiernicze, produkty smażone w głębokim tłuszczu (np. frytki ziemniaczane) i margaryna kostkowa. Znakowanie żywności zawartością izomerów trans kwasów tłuszczowych, nadal nieuregulowane prawnie w Europie, pozwoliłoby konsumentom na wybór tych produktów, w których zawartość izomerów trans jest najniższa.

    LUDZIE NAUKI

    • 42 Wspomnienie o prof. Eugeniuszu Pijanowskim, wybitnym działaczu Stowarzyszenia – S. Tyszkiewicz
      • Stowarzyszenie Techników Przemysłu Spożywczego, obecnie Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, powstało 12 listopada 1946 r. Formalne powołanie Stowarzyszenia poprzedziło zorganizowane 19 czerwca 1946 r., w lokalu Podsekretariatu Stanu ds. Przemysłu Spożywczego w Ministerstwie Aprowizacji i Handlu, spotkanie fachowców, przedstawicieli przemysłu spożywczego, władz centralnych i terenowych oraz naukowców, na którym wyłoniono Komitet Organizacyjny Stowarzyszenia oraz uzgodniono jego statutowe cele i założenia organizacyjne. W gronie osób zaproszonych na to spotkanie był 40-letni wówczas profesor nadzwyczajny Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, kierownik Katedry Technologii Żywności, doktor habilitowany Eugeniusz Pijanowski – bohater naszych wspomnień.

    ŻYWNOŚĆ EKOLOGICZNA

    • 45 Ekologiczne produkty z całego świata
      • W Austrii, w ekologicznym gospodarstwie w Kellau niedaleko Salzburga, odbyła się konferencja poprzedzająca BioFach 2007 – największe Międzynarodowe Targi Bioproduktów, które odbędą się od 15 do 18 lutego 2007 r. w Norymberdze w Niemczech.

    PRAWO WSPÓLNOTOWE

    • 47 Co nowego we wspólnotowym prawie żywnościowym?

    50 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    52 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 10/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 10/2006

    RYNEK

    • 2 Rynek mleka w trzecim roku po integracji – J. Seremak-Bulge
      • Przyszłość polskiego mleczarstwa wydaje się niepewna, mimo tego, że w pierwszych dwóch latach po akcesji eksport przetworów mlecznych dynamicznie wzrastał. Zapowiada to spadek eksportu jaki nastąpił w pierwszej połowie 2006 r. Kwoty mleczne zostały przekroczone w roku kwotowym 2005/2006 o 3%, po uwzględnieniu korekty na zawartość tłuszczu i transferów kwoty bezpośredniej do kwoty hurtowej. Rolnicy którzy przekroczyli kwoty będą zobowiązani zapłacić do końca października opłatę specjalną w łącznej wysokości 350 mln zł. Wprawdzie rezerwa restrukturyzacyjna, która została uruchomiona w kwietniu 2006 r. zabezpieczy rolników przed niebezpieczeństwem przekroczenia kwoty w roku 2006/2007, ale zbyt niska kwota przyznana Polsce będzie utrudniać dalszą restrukturyzację produkcji mleka. Szansą na utrzymanie potencjału produkcyjnego i eksportu na obecnym poziomie jest utrzymanie co najmniej do 2013 r., produkcji mleka na własne potrzeby w małych gospodarstwach.
    • 8 Rynek wysoko przetworzonych wyrobów mleczarskich w Polce i w Niemczech – P. Szajner
      • Sery i twarogi są w Polsce segmentem rynku mleczarskiego o wysokiej dynamice rozwoju. Wskazuje na to rosnąca produkcja, popyt krajowy i obroty handlu zagranicznego. W Niemczech, podobnie jak w Polsce, sery należą do głównych produktów tego sektora. Porównanie polskiej i niemieckiej branży serowarskiej wykazuje więcej różnic niż podobieństw. Różnice dotyczą koncentracji produkcji, poziomu spożycia i wymiany międzynarodowej, podobieństwa zaś obejmują przede wszystkim strukturę produkcji, tj. duży udział serów twarogowych. Rynek jogurtów i napojów mlecznych w Polsce charakteryzuje się wysoką dynamiką rozwoju. W latach 2000-2005 produkcja wzrosła o 40% i w przypadku jogurtów jest bardzo skoncentrowana. Duży udział w rynku mają inwestorzy zagraniczni. Po integracji z UE eksport wykazuje tendencję wzrostową, ale ma mniejszy udział w produkcji niż w Niemczech. Spożycie jogurtu i napojów mlecznych jest w Polsce prawie cztery razy mniejsze niż w Niemczech, co wynika z różnicy w dochodach oraz ze znacznego samozaopatrzenia polskich rodzin rolniczych.
    • 16 Co nowego na Poleko
      • Setki nowych produktów, nowe ekspozycje specjalne oraz bogaty program specjalistycznych konferencji i seminariów to najciekawsze atrakcje tegorocznej edycji Międzynarodowych Targów Ekologicznych Poleko, które odbędą się 21-24 listopada 2006 r. w Poznaniu. Tematem wiodącym targów będą „Zmiany klimatu”, ze względu na przypadającą w tym roku pierwszą rocznicę wejścia w życie protokołu z Kioto oraz zapoczątkowanie przez Komisję Europejską wieloletniej kampanii pod tym właśnie tytułem. Honorowy patronat nad tymi największymi w Europie Środkowo-Wschodniej targami ekologicznymi objął Minister Środowiska.
    • 18 Konsumenci produktów mleczarskich – H. Górska-Warsewicz
      • Intensywnie rozwijający się rynek produktów mleczarskich można podzielić pod kątem konsumentów z uwzględnieniem czynników warunkujących proces decyzyjny. Jest to związane z występowaniem produktów innowacyjnych o znacznej wartości dodanej i wytworzonych zgodnie ze strategią niskich kosztów.

    USTAWODAWSTWO

    • 20 Jednolita interpretacja przepisów prawnych problemem mleczarstwa – E. Nitecka
      • Zmiany ustawodawstwa UE dotyczące wymagań higienicznych i bezpieczeństwa żywności są wynikiem wieloletnich prac nad modernizacją i ujednoliceniem prawa żywnościowego. Bezpieczeństwo żywności i ochronę konsumenta uznano za priorytety prawa żywnościowego UE. Zostało to wyrażone w Białej Księdze w sprawie bezpieczeństwa żywności w 2000 r. Biała Księga w ostatnich latach była strategicznym dokumentem budowania nowego prawa żywnościowego UE.
    • 24 Nowelizacja dyrektyw Unii Europejskiej dotycząca dodatków do żywności – A. Rutkowski
      • W artykule omówiono nowe elementy, jakie wprowadza nowelizacja dyrektywy Parlamentu i Rady Unii Europejskiej 2006/52/WE z 5 lipca 2006 r. zmieniająca dyrektywę 95/2/WE o dodatkach do żywności innych aniżeli barwniki i substancje słodzące oraz dyrektywę 94/35/WE o substancjach słodzących używanych w żywności.
    • 27 Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia wchodzi w życie – M. Taczanowski
      • 27września 2006 r. w Dzienniku Ustaw (DzU nr 171, poz. 1225) opublikowano ustawę z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która zastępuje ustawę z 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Nowa ustawa wchodzi w życie 28 października 2006 r. [1].

    OPROGRAMOWANIE

    • 30 Planowanie produkcji w zintegrowanym systemie zarządzania procesami – J. Szablewski, H. Schalk
      • Planowanie produkcji w standardowym pakiecie oprogramowania branżowego musi być zgodne z wymaganiami wynikającymi ze specyfiki branżowej oraz z indywidualnych potrzeb przedsiębiorstw. Spełnienie tych, często różnorodnych, wymagań w ramach standardowego systemu informatycznego klasy ERP jest możliwe dzięki stworzeniu wydajnego i elastycznego narzędzia planowania, które może uwzględnić wszystkie – często odmienne – procesy produkcyjne w przemyśle spożywczym. Implementacja modułu planowania odbywa się przez konfigurację z poziomu systemu z uwzględnieniem wszystkich potrzebnych parametrów i procesów.

    TECHNOLOGIA

    • 34 Wykorzystanie preparatów błonnikowych w przemyśle spożywczym – E. Hać-Szymańczuk
      • W produktach spożywczych oprócz składników odżywczych znajdują się także tzw. substancje nieodżywcze o właściwościach zdrowotnych, a nawet leczniczych. Produkty będące nośnikami takich substancji są nazywane żywnością funkcjonalną, żywnością prozdrowotną lub leczniczą żywnością docelową [6, 7, 26]. W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca się wykorzystaniu błonnika pokarmowego oraz preparatów błonnikowych w przemyśle spożywczym i jego znaczeniu w żywieniu człowieka [1, 2, 7, 10].

    ANALIZA ŻYWNOŚCI

    • 40 Instrumentalne metody określania dojrzałości fermentowanych produktów mlecznych – A. Bzducha, M. W. Obiedziński
      • W artykule przedstawiono główne kierunki przemian biochemicznych zachodzących podczas dojrzewania fermentowanych produktów mlecznych. Wskazano instrumentalne metody jakościowego i ilościowego określania tych przemian, co w połączeniu z wielowymiarową analizą danych może służyć monitorowaniu dojrzałości produktów fermentowanych.

    PROMOCJA – REKLAMA

    • 46 W jaki sposób promować spożycie mleka i przetworów mlecznych? – A. Rosłaniec
      • Wśród wielu działań na rzecz rozwoju rynku mleka i jego przetworów w Polsce, szczególnej uwagi wymaga promocja ich spożycia. Oprócz wymiernej funkcji ekonomicznej wspomagającej rynek mleka i zwiększającej popyt na artykuły mleczarskie, działania promocyjne spełniają także ważną funkcję społeczno-edukacyjną w prawidłowym żywieniu. Celem promocji spożycia mleka i jego przetworów powinno być odwrócenie niekorzystnej, utrzymującej się w Polsce od ponad 10 lat, spadkowej tendencji do spożycia artykułów mleczarskich przez budowanie pozytywnego wizerunku tej grupy produktów oraz kreowanie odpowiednich nawyków żywieniowych, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.

    BADANIA KONSUMENCKIE

    • 49 Żywność funkcjonalna w opinii polskich i belgijskich konsumentów – E. Sosińska, K. Terlicka, K. Krygier
      • Wzrost świadomości istnienia związku między odpowiednią dietą a stanem zdrowia, a także wpływ rozwoju cywilizacji na styl życia przyczyniły się do zwiększenia zainteresowania konsumentów żywnością funkcjonalną. Na polskim rynku stale zwiększa się liczba nowych produktów funkcjonalnych, ale konsumenci niewiele o nich wiedzą. W artykule przedstawiono wyniki badań na temat wiedzy, akceptacji i spożycia żywności funkcjonalnej wśród polskich i belgijskich konsumentów. Określenie żywność funkcjonalna zna jedynie 4% polskich konsumentów, a w Belgii – 49% badanych.

    53 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    55 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 9/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 9/2006

    RYNEK

    • 2 Wpływ integracji z Unią Europejską na rozwój największych firm przemysłu spożywczego – P. Chechelski
      • Porównano wyniki finansowe największych firm z kapitałem krajowym i filii korporacji transnarodowych działających w polskim przemyśle spożywczym przed i po integracji z Unią Europejską. Okazało się, że przychody ze sprzedaży i zatrudnienie rosły w tym czasie szybciej w firmach z krajowym kapitałem, natomiast pozostałe wskaźniki finansowe były znacznie lepsze w firmach globalnych.
    • 8 Przetwórstwo owoców i warzyw po akcesji Polski do Unii Europejskiej – B. Nosecka
      • Po akcesji Polski do UE utrzymała się tendencja wzrostowa w produkcji większości przetworów owocowych i warzywnych. Wzrósł eksport niemal wszystkich przetworów. Zwiększyła się też skala reeksportu przetworów wytwarzanych z produktów innych stref klimatycznych. Spośród produktów strefy umiarkowanej wyższy był jedynie import zagęszczonego soku jabłkowego i koncentratu pomidorowego. Główne problemy branży to: zahamowanie tempa wzrostu popytu na rynku krajowym (co powoduje stabilizację cen detalicznych i cen zbytu), małe znaczenie powiązań pionowych między zakładami przetwórczymi a dostawcami surowca oraz brak promocji rodzimych przetworów na rynkach zbytu. Silnymi stronami sektora są: duża koncentracja produkcji, wysoki poziom technologii w większości zakładów i bardzo bogata oferta podażowa jednostek przetwórczych.
    • 13 Produkcja i dystrybucja produktów mrożonych w Polsce – R. Koźmiński
      • Sezon letni 2006 już się kończy. Rynkowi liderzy – producenci mrożonek tego gorącego lata odnotowali rekordową sprzedaż swoich wyrobów, a niektórym zabrakło ich nawet w magazynie. Na wyniki tej branży mają wpływ przede wszystkim duże zmiany pogody, poziom konsumpcji i wielkość zbiorów płodów rolnych. Wkrótce dostępne będą dokładne analizy wyników osiągniętych w tym sezonie, zostaną też opracowane nowe prognozy na okres jesienno-zimowy 2006/2007 dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego.
    • 17 Rynek żywności mrożonej – H. Górska-Warsewicz
      • W artykule przedstawiono wybrane determinanty rozwoju rynku żywności mrożonej. Przeanalizowano wielkość sprzedaży wybranych kategorii, koncentrację sprzedaży oraz innowacyjność mrożonej pizzy, frytek, dań gotowych, warzyw i mieszanek warzywnych.
    • 20 Postępowanie antydumpingowe przeciwko chińskim importerom mrożonych truskawek – J. Jędrzejewska
      • Polska jest największym producentem w Unii Europejskiej mrożonych truskawek przemysłowych, traktowanych przez odbiorców jako naturalny półprodukt do produkcji jogurtów, serków, lodów, dżemów itp. W latach 2002-2004 produkcja mrożonych truskawek w krajach UE-15 wynosiła odpowiednio 138 tys. t, 92,5 tys. t i 123 tys. t. W tym samym okresie w Polsce wyprodukowano: w 2002 r. – 135 tys. t, w 2003 r. – 90 tys. t, w 2004 r. – 120 tys. t mrożonych truskawek.

    OPAKOWANIA

    • 22 Laureaci Ogólnopolskiego Konkursu Opakowań PakStar 2006
      • Wrozwoju opakowań dla przemysłu spożywczego obserwuje się obecnie dwie podstawowe tendencje – pierwsza związana jest z ochronną oraz informacyjną funkcją opakowań, a druga z ekologią. W pierwszym kierunku rozwoju opakowań na uwagę zasługują opakowania chroniące wybrany parametr jakościowy produktu. Drugi kierunek rozwoju związany jest z poszukiwaniem materiałów do produkcji opakowań na bazie naturalnych i syntetycznych związków przyjaznych dla środowiska naturalnego. Te kryteria znajdują odzwierciedlenie w funkcjach opakowań dla żywności nagrodzonych w trzeciej edycji Ogólnopolskiego Konkursu Opakowań PakStar 2006, zorganizowanego przez Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Opakowań (COBRO) wspólnie z Krajową Izbą Opakowań (KIO), Zarządem Międzynarodowych Targów Poznańskich (MTP) oraz Internetowym Serwisem Branżowym www.opakowania.com.pl. Laureaci konkursu mają otwartą drogę do współzawodnictwa w Światowym Konkursie Opakowań WORLDSTAR.

    OPROGRAMOWANIE

    • 24 Organizacja logistyki i centralnego magazynu paletowego w grupie przedsiębiorstw – J. Szablewski, H. Schalk
      • Fuzje w przemyśle spożywczym wymagają strukturalnych zmian w organizacji przedsiębiorstw. Nowe wyzwania, konsolidacja i koncentracja na rynkach, wymagają odpowiedniej strategii zarządzania przedsiębiorstwem, uwzględniającej zmienioną organizację procesów logistycznych. Należy zwrócić uwagę nie tylko na zewnętrzną logistykę, lecz w szczególności na wewnętrzny przepływ towarów w obrębie jednego zakładu albo całego wielozakładowego przedsiębiorstwa.

    TRANSPORT

    • 28 Transport chłodniczy – osiągnięcia i wyzwania – A. Jarczyk
      • Transport chłodniczy, stanowiący podstawowe ogniwo w łańcuchu chłodniczym, ma za zadanie zaopatrzenie konsumentów w bezpieczne, wysokiej jakości produkty, mimo ich ograniczonej trwałości. Do towarów takich zalicza się przede wszystkim produkty żywnościowe, kwiaty, rośliny, farmaceutyki, a także inne substancje chemiczne. Rozróżnia się trzy podstawowe rodzaje transportu chłodniczego: morski (statki konwencjonalne, kontenerowce), lądowy (drogowy i kolejowy) i powietrzny. System transportu wykorzystujący połączone rodzaje transportu chłodniczego (co najmniej dwa) określany jest jako intermodal transport.

    TECHNOLOGIA

    • 30 Zamrażanie i składowanie mięsa wieprzowego i wołowego w tuszach – Z. Błoński
      • W artykule przedstawiono wyniki badań uzyskane w czasie realizacji projektu celowego. Prace prowadzone w warunkach przemysłowych pozwoliły na wybór odpowiedniej folii oraz precyzyjne określenie parametrów technologicznych niezbędnych do zamrożenia i długotrwałego składowania mięsa wieprzowego i wołowego w tuszach, zapakowanego w worki foliowe. Wskazano również korzyści wynikające z wdrożenia do praktyki gospodarczej nowej procedury technologicznej.
    • 33 Sprężone powietrze w zakładach spożywczych – uzdatnianie – K. Olborska, J. Duszyński, P. P. Lewicki
      • Sprężone powietrze jest jednym z ważniejszych nośników energii. Chociaż jest wydajne i bezpieczne dla środowiska, zawiera wiele zanieczyszczeń, które szczególnie w przemyśle spożywczym stanowią bardzo poważny problem. Zanieczyszczenia znajdujące się w powietrzu atmosferycznym (zasysanym przez sprężarkę), wilgoć i przegrzany olej (pochodzący z układu smarowania kompresora), a także zabrudzenia z rurociągów są mieszaniną związków o stopniu agresywności porównywalnym z kwasami. Wiele produktów ma kontakt ze sprężonym powietrzem w różnych procesach technologicznych, dlatego też może ono bezpośrednio wpływać na jakość produkowanej żywność. Stosowanie tego medium w procesach produkcyjnych bez odpowiedniego przygotowania, czyli uzdatnienia niesie ze sobą możliwość strat finansowych oraz zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności.

    SUROWCE

    • 36 Rola czynników genetycznych w kształtowaniu jakości tusz i mięsa wieprzowego – T. Florowski, A. Pisula
      • W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania możliwościami wykorzystania czynników genetycznych w kształtowaniu jakości tusz i mięsa wieprzowego. Dotychczas głównym z badanych czynników było określenie genetycznego podłoża powstawania takich wad jakości mięsa jak PSE i „acid meat”, co pozwoliło na ograniczenie częstotliwości ich występowania. Obecnie badania prowadzone w wielu ośrodkach naukowych koncentrują się na określeniu genów odpowiedzialnych m.in. za mięsność i otłuszczenie tusz, zawartość tłuszczu śródmięśniowego oraz składu kwasów tłuszczowych. W artykule omówiono najważniejsze zagadnienia związane z jakością surowca wieprzowego i genetycznymi czynnikami mającymi udział w jej kształtowaniu. Omówiono m.in. problematykę występowania wad jakości krajowej wieprzowiny oraz zagadnienia wpływu rasy i genotypu świń na jakość pozyskiwanego mięsa.

    USTAWODAWSTWO

    • 40 Co nowego we wspólnotowym prawie żywnościowym? – Ł. Bobeł, M. Wojciechowska

    42 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    44 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 8/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 8/2006

    RYNEK

    • 20 Gospodarka żywnościowa w trzecim roku po wejściu Polski do Unii Europejskiej – R. Urban
      • Polska gospodarka żywnościowa jest wciąż dużym beneficjentem integracji z UE. Utrzymuje się dobra sytuacja ekonomiczna rolnictwa i przetwórstwa spożywczego. Jest to efekt dużego wsparcia dochodów rolnictwa oraz otwarcia dla polskich producentów żywnościowych chłonnego rynku europejskiego. Stale maleją efekty dochodowo-cenowe integracji. Utrzymuje się wysoka dynamika eksportu rolno-spożywczego oraz zwiększa się popyt krajowy. Trwa ożywienie produkcyjne i inwestycyjne w przemyśle spożywczym. Nie nastąpiło natomiast spodziewane ożywienie inwestycyjne w rolnictwie, ani popytu na rynku środków produkcji dla rolnictwa.
    • 24 Wsparcie dla przetwórstwa spożywczego na lata 2007-2013 – M. Wigier
      • W latach 2007-2013 przemysł spożywczy w Polsce uzyska w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich dostęp do publicznych środków finansowych na inwestycje z zakresu poprawy konkurencyjności. Średnia roczna wartość pomocy przyznana na realizację działania będzie zbliżona do środków, które są obecnie przeznaczone na dofinansowanie inwestycji w ramach SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich”. Wartość pomocy finansowej będzie jednak zależała od wielkości przedsiębiorstwa i jego kondycji ekonomicznej oraz korzyści, jakie mogą osiągnąć producenci rolni.
    • 28 Konkurencyjność polskich producentów żywności – I. Szczepaniak
      • Wskaźniki ekonomiczne przemysłu spożywczego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wskazują, że producenci żywności mają istotną przewagę konkurencyjną, głównie obejmującą ceny i umiejętnie to wykorzystują. Powszechny wzrost aktywności eksportowej producentów żywności, zwłaszcza na rynkach UE, sprawił, że umocnili tam swoją pozycję. W większości branż zostały zakończone procesy dostosowawcze zakładów do standardów UE, które w efekcie istotnie poprawiły ich konkurencyjność i to nie tylko konkurencyjność cenową.
    • 34 Runda Doha – negocjacje rolne – J. Rowiński
      • Wiadomo było, że wielostronne negocjacje, znane pod nazwą Rundy Doha, prowadzone od listopada 2001 r. w ramach Światowej Organizacji Handlu, będą bardzo trudne. Jednak jeszcze niedawno nie spodziewano się, że ze względu na brak postępu zostaną zawieszone na czas nieograniczony. Tymczasem Rada ds. Ogólnych WTO 28 lipca 2006 r. na wniosek dyrektora generalnego WTO Pascala Lamy podjęła taką właśnie decyzję. Niewątpliwie zaskoczyła ona postronnych obserwatorów, nieśledzących zbyt dokładnie przebiegu rokowań. Mogło się bowiem wydawać, że Runda Doha przebiega zgodnie ze znanym od kilku dziesięcioleci rytuałem wielostronnych negocjacji handlowych GATT.

    USTAWODAWSTWO

    • 38 Nowa ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia – uchwalona – M. Taczanowski
      • 13lipca 2006 r., Sejm RP uchwalił Ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która ma zastąpić obecnie obowiązującą ustawę z 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia [1]. Senat RP rozpatrzył ustawę 3 sierpnia 2006 r., wprowadzając do niej 32 poprawki, motywowane przede wszystkim zapewnieniem zgodności tekstu ustawy z zasadami techniki prawodawczej. Będą one z kolei rozpatrzone przez Sejm RP, jak się planuje, na 23 posiedzeniu w dniach 22-25 sierpnia bieżącego roku. W sprzyjających okolicznościach, ustawa będzie od tego momentu gotowa do podpisu prezydenta RP, wymaganego do jej opublikowania w Dzienniku Ustaw.
    • 42 Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne dotyczące środków spożywczych – Ł. Bobeł
      • Na szczeblu Unii Europejskiej brak jest obecnie aktu prawnego, który regulowałby w sposób generalny zasady posługiwania się przez producentów żywności oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi w znakowaniu, reklamie i prezentacji środków spożywczych1. Ten stan rzeczy ulegnie jednak zapewne zmianie w niedalekiej przyszłości, wraz z wejściem w życie projektowanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącego się do oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących środków spożywczych.
    • 48 Kierunki zmian przepisów Unii Europejskiej dotyczące substancji dodatkowych do żywności- J. Gajda
      • W Białej Księdze dotyczącej bezpieczeństwa żywności Komisja zapowiedziała, że dokona przeglądu i uproszczenia obowiązujących przepisów wspólnotowych dotyczących substancji dodatkowych do żywności. Opracowano projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji dodatkowych, które ma zastąpić obowiązujące dyrektywy w tym zakresie. Wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących substancji dodatkowych przyczyni się do wzrostu innowacyjności w przemyśle oraz zwiększenia bezpieczeństwa konsumentów. W artykule omówiono główne kierunki prac legislacyjnych w zakresie substancji dodatkowych do żywności.

    DODATKI DO ŻYWNOŚCI

    • 52 Bezpieczeństwo aspartamu potwierdził Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności – J. Gajda
      • Aspartam zaliczany do substancji słodzących o intensywnych właściwościach słodzących jest od wielu lat stosowany w produkcji żywności. Jest on jednym z najlepiej przebadanych składników żywności; ponad 200 badań naukowych potwierdziło jego bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. Przedmiotem badań był nie tylko aspartam, lecz również produkty jego rozkładu: kwas asparaginowy, fenyloalanina i metanol; wszystkie te substancje występują naturalnie w organizmie człowieka.
    • 54 Jak konsumenci postrzegają informacje o substancjach dodatkowych – I. Ozimek
      • W procesach produkcyjnych powszechnie stosuje się dodatki do żywności. Analizując wyniki badań prowadzonych wśród konsumentów w latach 1994-2004, a dotyczących postrzegania informacji o substancjach dodatkowych przez konsumentów stwierdzono, że zainteresowanie informacją o występowaniu substancji dodatkowych w kupowanej żywności utrzymywało się w analizowanym okresie na względnie stałym poziomie. Co najmniej ponad 50% respondentów dostrzegało znaczenie tej informacji. Ponadto pomimo istnienia regulacji prawnych stwierdzono, że ankietowani najbardziej obawiali się substancji dodatkowych w żywności.

    SYSTEMY JAKOŚCI

    • 56 Rozwój rodziny norm ISO serii 22000:2005 – K. Mokrosińska
      • ISO 22000:2005 Food safety management systems – Requirements for any organization in the food chain („Systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności – Wymagania dla wszystkich organizacji łańcucha, żywnościowego”) stworzyła dużą szansę na zwiększenie stopnia ujednolicenia merytorycznej interpretacji wymagań w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem zdrowotnym żywności zarówno w skali globalnej, jak i w poszczególnych krajach.

    TECHNOLOGIA

    • 58 Wzbogacanie produktów mleczarskich w witaminy i kwasy omega-3
      • Witaminy są to związki organiczne, których organizm potrzebuje do podtrzymywania swoich funkcji życiowych, takich jak wzrost, rozmnażanie czy metabolizm. Obecnie znanych jest 13 witamin. Każda z nich ma do spełnienia szczególne zadania, które nie mogą być zrealizowane przez inne witaminy. Jeśli w organizmie brak którejś z witamin, dochodzi do charakterystycznych schorzeń wywołanych ich niedoborem.
    • 60 Zastosowanie sprężonego powietrza w zakładach spożywczych – K. Olborska, J. Duszyński,P. P. Lewicki
      • Sprężone powietrze jest jednym z ważniejszych nośników energii. Łatwość zastosowania darmowego surowca, przyjaznego dla środowiska i bezpieczeństwo w razie wycieku powodują, że sprężone powietrze jest stosowane wszędzie: od małych zakładów do ogromnych kompleksów fabrycznych. Sprężone powietrze, jakkolwiek jest medium wydajnym i niezawodnym, zawiera wiele zanieczyszczeń, które – zwłaszcza w przemyśle spożywczym – stanowią bardzo poważny problem.

    PROMOCJA – MARKETING

    • 69 Przetwórstwo produktów rolnictwa ekologicznego
      • W ostatnich latach nastąpił dynamiczny wzrost liczby gospodarstw prowadzących produkcję metodami ekologicznymi. Na podstawie informacji publikowanych przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (wg danych na 31 grudnia 2005 r.) w Polsce 7183 gospodarstwa prowadzą produkcję metodami ekologicznymi. W porównaniu z 2004 r. ich liczba wzrosła o 3423 gospodarstw, tj. o 91%. Zajmują one łączną powierzchnię 167 740 ha gruntów rolnych. Najwięcej gospodarstw prowadzących produkcję metodami ekologicznymi jest w województwie małopolskim – 1177 gospodarstwa. Niestety, są to małe gospodarstwa o niewielkiej produkcji towarowej.
    • 70 Wspólnotowe programy promocji żywności – D. Goszczyński
      • Od ponad sześciu lat Unia Europejska za pomocą mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów rolnych” współfinansuje działania informacyjne i promocyjne prowadzone na terenie państw Wspólnoty oraz na obszarze niektórych państw trzecich. Zasadniczym jego celem jest wspieranie kampanii, które dostarczają konsumentom wiedzę na temat walorów, specyficznych cech oraz jakości produktów rolno-spożywczych wyprodukowanych na terenie UE, a tym samym wpływających na wzrost ich sprzedaży.
    • 72 Jak tworzyć reklamę na rynku artykułów spożywczych – B. Pilarczyk
      • Reklama stanowi powszechnie wykorzystywane narzędzie w promocji artykułów spożywczych. Celem artykułu jest ukazanie kolejnych etapów w procesie tworzenia kampanii reklamowej i zwrócenie uwagi na ważniejsze aspekty komunikacji na tym rynku. Wiodące znaczenie reklamy w strategii promocji artykułów spożywczych wymaga kreatywnego podejścia do budowania przekazów reklamowych oraz odpowiedniego doboru mediów. Przekazy reklamowe akcentują wpływ na zdrowie i naturalne pochodzenie produktów. Odwołują się też często do emocji i tradycji. Coraz większego znaczenia nabiera indywidualizacja form przekazu reklamowego oraz wykorzystanie niestandardowych mediów.
    • 76 Public relations w firmach przemysłu spożywczego – M. Świątkowska
      • Działania z zakresu public relations są bardzo ważnym elementem funkcjonowania współczesnego przedsiębiorstwa. Służą one kształtowaniu pozytywnego wizerunku firmy w mediach, wspierają pozostałe działania marketingowe i promocyjne. Ich znaczenie wzrasta zwłaszcza w sytuacji kryzysowej, gdy wizerunek firmy ulega zaburzeniu i konieczna jest jego naprawa. Świadczą o tym przytoczone przykłady: firmy Coca-Cola, Jeronimo Martins oraz Constar.

    OPAKOWANIA

    • 82 Funkcje opakowania a wizerunek produktu – M. Świątkowska, H. Górska-Warsewicz, K. Krajewski
      • Produkty żywnościowe wymagają opakowania spełniającego najwyższe standardy jakości, zapewniającego jak najwyższą jakość zapakowanej żywności oraz wygodnego dla konsumenta. Opakowanie to również nośnik reklamy i wizerunku rynkowego produktu. Współczesny klient 70% decyzji zakupowych podejmuje przy półce sklepowej. W krajach wysoko rozwiniętych od dawna dostrzeżono opakowanie jako obszar biznesu, pozwalający na efektywne inwestycje kapitałowe. Ten boom na rozszerzenie znaczenia opakowań doprowadził środowisko naturalne do krawędzi katastrofy ekologicznej, dlatego obecnie coraz większe znaczenie mają opakowania przyjazne środowisku.
    • 86 Opakowania żywności z polilaktydu (PLA) – H. Żakowska
      • Nowe, biodegradowalne materiały opakowaniowe należą do grupy polimerów zaprojektowanych w celu degradacji przez enzymatyczne działanie mikroorganizmów. Polimery biodegradowalne mogą być produkowane przy użyciu technologii korzystających zarówno z surowców odnawialnych, jak i petrochemicznych. Przykładem polimeru wytwarzanego całkowicie ze źródeł odnawialnych jest polilaktyd (PLA) produkowany ze skrobi kukurydzianej. Dzięki swoim właściwościom – dobrej wytrzymałości i sztywności, przezroczystości, odporności na działanie tłuszczów, dobrej barierowości dla tlenu i aromatów, dużej przepuszczalności pary wodnej – można go stosować przy pakowaniu żywności. Polilaktyd ulega kompostowaniu w warunkach przemysłowych. Wszystkie opakowania uzyskały certyfikat zgodnie z normą EN 13432 wydany przez DINCERTCO, uprawniający do znakowania znakiem przydatności do kompostowania.
    • 90 Giętkie folie w opakowaniach żywności – M. Mieliwodzka
      • Czynniki bezpośrednio związane z właściwościami fizykochemicznymi produktu spożywczego (skład chemiczny, stan fizyczny – ciało stałe, płyn, tekstura, zawartość wilgoci), czas przechowywania oraz warunki, w jakich produkt będzie przechowywany od zapakowania, przez transport i dystrybucję aż do użycia przez konsumenta, determinują wybór materiału opakowaniowego. Wybór opakowania jest kompromisem między wymaganiami narzuconymi metodą utrwalania czy pakowania a aspektami ekonomicznymi, przede wszystkim ceną. W artykule przedstawiono niektóre możliwości wykorzystania folii giętkich w opakowaniach żywności.
    • 96 Klient w radzie nadzorczej przedsiębiorstwa – A. Krzywiński, H. Schalk
      • W artykułach specjalistycznych i literaturze fachowej, podczas konferencji i seminariów pojęciami SCM, CRM i ECR określa się wiele koncepcji, które oferują dostosowanie przedsiębiorstwa do coraz większych wymagań rynku i wzmożonej konkurencji. SCM, CRM i ECR – to obiecująco brzmiące skróty oznaczające zadania operacyjnego i strategicznego zarządzania przedsiębiorstwem.

    KONFERENCJA

    • 103 Bezpieczne opakowanie – K. Olborska, I. Sitkiewicz
      • 9maja 2006 r. w Warszawie odbyło się sympozjum nt. bezpiecznych opakowań z wykorzystaniem technologii MGA, zorganizowane przez firmę Michael Huber Polska. Uczestniczyło w nim ponad 180 gości reprezentujących producentów i dystrybutorów opakowań, zakładów poligraficznych, producentów wyrobów spożywczych, instytutów i ośrodków badawczych.
    • 106 Stan i perspektywy przemysłu rolno-spożywczego
      • Podczas dwudniowej konferencji zorganizowanej przez Radę Gospodarki Żywnościowej 17-18 maja 2006 r. w Warszawie-Miedzeszynie, dzięki staraniom RGŻ, przedstawiono po raz pierwszy publikację „Raport o stanie i perspektywach przemysłu rolno-żywnościowego”, która obrazuje stan przemysłu rolno-żywnościowego w ujęciu branżowym oraz prognozy rozwoju na lata 2007-2013. Goście konferencji – wysokiej rangi specjaliści z zakresu gospodarki żywnościowej – zaprezentowali obecny stan przemysłu rolno-spożywczego. Odbyła się także dyskusja na temat zmian, jakie powinny zostać wprowadzone, aby usunąć bieżące przeszkody utrudniające rozwój tego sektora gospodarki i zapewnić jego dalszy rozwój. Najważniejsze zagadnienia omówiono poniżej.
    • 107 Konsolidacja systemów kontroli żywności w Polsce
      • Podczas konferencji „Konsolidacja systemów kontroli żywności w Polsce”, która odbyła się 11 lipca br. w gmachu Senatu RP, przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Zdrowia, Urzędu Ochrony Konkurenci i Konsumentów, Ministerstwa Środowiska oraz świata nauki i przemysłu spożywczego dyskutowali na temat utworzenia jednolitego i zintegrowanego systemu kontroli bezpieczeństwa i jakości żywności.

    108 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    110 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 7/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 7/2006

    USTAWODAWSTWO

    • 2 Jakość żywności, produkcja i obrót w definicjach projektu ustawy. Projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – M. Taczanowski
      • 5 maja 2006 r. przesłano do Sejmu RP długo oczekiwany rządowy projekt ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Ma ona zastąpić obecnie obowiązującą Ustawę z 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. 20 czerwca 2006 r. Sejmowa Komisja Zdrowia zaaprobowała projekt do drugiego czytania. Przyjęcie ustawy umożliwi uzyskanie większej zgodności z prawem wspólnotowym, zwłaszcza po wejściu w życie 1 stycznia 2006 r. nowych rozporządzeń wspólnotowych z dziedziny higieny żywności i urzędowej kontroli [1]. Projektowana ustawa wprowadza pewne zmiany w dotychczasowej terminologii polskiego prawa żywnościowego.

    RYNEK

    • 10 Rynek lodów w Polsce. Stan ekonomiczny sektora – P. Szajner
      • Rynek lodów w Polsce charakteryzuje się stałą i dość wysoką dynamiką rozwoju. W latach 2001-2005 produkcja wzrosła o ok. 25% i jest bardzo skoncentrowana. Duży udział w rynku mają firmy krajowe, mimo że liderem jest koncern zagraniczny. Wyniki finansowe tych firm w latach 2003-2005 ulegały systematycznej poprawie. Po integracji z UE eksport lodów wykazuje tendencję wzrostową. Spożycie lodów w Polsce utrzymuje się na niskim poziomie i charakteryzuje się dużą sezonowością.
    • 12 Współdziałanie – strategia działania przedsiębiorstwa – U. Kłosiewicz-Górecka
      • W artykule przedstawiono wyniki badań, poparte przykładami z praktyki gospodarczej, wskazujące na wzrost znaczenia współpracy firmy z podmiotami stanowiącymi jej otoczenie. Umiejętne współdziałanie przedsiębiorstwa nie tylko z kontrahentami i klientami, ale także z konkurentami oraz różnymi organizacjami i instytucjami funkcjonującymi w otoczeniu firmy stwarza nowe możliwości wzmacniania pozycji rynkowej przedsiębiorstwa. Wskazano również na korzyści, jakie wynikają z koncentracji terytorialnej firm działających w danej sferze rynkowej (klaster).

    LOGISTYKA

    • 16 Technologie informacyjne w zarządzaniu łańcuchami i sieciami dostaw na rynku żywności – W. Szymanowski
      • W artykule przedstawiono koncepcję zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw żywności (Food Supply Chain & Network – FSCN), znajdujących zastosowanie w budowie nowoczesnych systemów dystrybucji żywności świeżej i przetworzonej (mrożonej). Wprowadzenie koncepcji traceability umożliwia analizę ruchu ładunków i ich pochodzenia, a dzięki temu śledzenie ruchu żywności oraz ich składników przez wszystkie fazy jej produkcji i dystrybucji. Ujednolicenie w skali globalnej systemów kodów kreskowych pozwala zidentyfikować miejsce produktu żywnościowego w przestrzeni i w czasie, jego nadawcy i przeznaczenia w łańcuchu żywnościowym. Temu służy wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (Information & Communication Technology – ICT). Przedstawione zasady spójności i „przezroczystości” wymiany danych, a także informacji pomiędzy uczestnikami łańcuchów oraz sieci dostaw stwarzają warunki do efektywnego i skutecznego funkcjonowania systemów dostaw żywności, zapewniając im bezpieczeństwo oraz jakość, przy pełnym wykorzystaniu zasobów, dzięki elastyczności reakcji wobec zmian zachodzących na rynku.

    OPROGRAMOWANIE

    • 20 Optymalizacja procesów logistycznych w przedsiębiorstwach produkujących napoje – J. Szablewski, H. Schalk
      • W 2004 r. niemieckie przedsiębiorstwo Staatliche Mineralbrunnen AG z Frankonii, do którego należą trzy zakłady produkcyjne (w Bad Brückenau, Oberleichtersbach i Siegsdorf), zdecydowało się na wdrożenie kompleksowego rozwiązania ERP, jakim jest System CSB. Konsekwentna reorganizacja procesów gospodarczych przedsiębiorstwa w celu dalszego umocnienia jego pozycji rynkowej była podstawą wszystkich decyzji zarządu.

    ŻYWNOŚĆ – ŻYWIENIE

    • 22 Suplementy diety pochodzenia roślinnego i zwierzęcego – limity zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych – D. Czajkowska
      • Przedstawiono proponowane przez International Alliance of Dietary-Food Supplements Associations (IADSA) limity zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych dla grup suplementów diety określanych jako: rośliny i ekstrakty roślinne do bezpośredniego stosowania w produktach do spożycia; oleje rybne stosowane w produktach do spożycia; składniki pochodzenia zwierzęcego w suplementach diety. Podane wartości porównano z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami zanieczyszczeń w produktach spożywczych, zamieszczonymi w rozporządzeniach polskich i europejskich.
    • 26 Alergia na białka mleka a procesy technologiczne. Mleko krowie jest bardzo zdrowe, ale nie dla wszystkich – M. Ziarno
      • Białka mleka charakteryzują się unikalnym składem aminokwasowym i dlatego są ważnym składnikiem diety ludzi. Paradoksalnie, prawie wszystkie białka mleka krowiego mogą powodować alergie. W artykule przedstawiono główne zagadnienia związane z alergią na białka mleka krowiego, jak również rozwiązania technologiczne mające na celu obniżenie alergenności.

    TECHNOLOGIA

    • 30 Oleje tłoczone na zimno – M. Wroniak, K. Krygier
      • W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie konsumentów olejami jadalnymi. Wysokiej jakości oleje tłoczone na zimno, otrzymane wyłącznie metodami mechanicznymi, w niskiej temperaturze tłoczenia, mogą być spożywane jako nierafinowane. Technologia tłoczenia na zimno jest prosta, tania i ekologiczna. Jednak jej istotnymi wadami jest niska wydajność i problemy z uzyskaniem stałej jakości produktu związanej z jakością surowca. W artykule przedstawiono znaczenie olejów tłoczonych na zimno. Omówiono technologię tłoczenia na zimno ze szczególnym uwzględnieniem czynników wpływających na jakość oleju, omówiono wady i zalety tej metody, porównano jakość oleju tłoczonego na zimno i rafinowanego.

    TARGI

    • 33 Innowacyjność na Międzynarodowych Targach Brau Beviale 2006 – A. Górecka
      • W Centrum Targowym w Norymberdze podczas konferencji prasowej poprzedzającej międzynarodowe targi dóbr inwestycyjnych dla przemysłu napojów alkoholowych i bezalkoholowych Brau Beviale udział wzięło 49 dziennikarzy prasy fachowej, głównie z Europy (z 10 krajów). Przedstawiciele targów Bernd Diederichs, Roland Kast i Petra Trommer informując o tematyce tegorocznej edycji targów, które odbędą się 15-17 listopada, szczególną wagę przywiązywali do innowacyjnych rozwiązań, które będą prezentowali wystawcy Brau Beviale 2006.

    PRAWO WSPÓLNOTOWE

    • 36 Co nowego we wspólnotowym prawie żywnościowym? – Ł. Bobeł, M. Wojciechowska

    38 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    40 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 6/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 6/2006

    RYNEK

    • 2 Rozwój sektora biopaliw szansą dla polskiej gospodarki żywnościowej – R. Urban
      • Rozwój sektora biopaliw rodzi duże nadzieje. Stwarza on dodatkowe możliwości zwiększenia tempa wzrostu produkcji rolnictwa i przemysłu spożywczego o ok. 0,5% rocznie, a także szanse wzrostu dochodów sektora rolnego i niewielki wzrost zatrudnienia. Rozwój sektora biopaliw napotyka także wiele ograniczeń, głównie surowcowych i ekonomicznych. Zwiększy on konkurencję o ziemię w stosunku do innych zastosowań produktów rolnictwa. Koszty produkcji biopaliw są wyższe niż paliw konwencjonalnych. Wymaga to dodatkowych źródeł finansowania sektora paliw.
    • 7 Rynek soków pitnych i zagęszczonych w Polsce – B. Nosecka
      • W ostatnich latach tempo wzrostu spożycia i produkcji soków, nektarów oraz napojów owocowych i owocowo-warzywnych zmniejszyło się z powodu pogorszenia sytuacji dochodowej konsumentów. Konsekwencją wyraźnej przewagi podaży nad popytem jest brak tendencji wzrostowej w kształtowaniu się cen detalicznych i cen zbytu tych produktów, zwiększający się eksport oraz postępujące procesy koncentracji w branży. Zmniejszająca się ostatnio produkcja zagęszczonego soku jabłkowego to wynik mniejszej podaży do przetwórstwa jabłek i wzrostu udziału w strukturze upraw mniej właściwych do przetwórstwa. Systematycznie rośnie produkcja zagęszczonych soków z owoców miękkich. W najbliższych latach tempo wzrostu spożycia soków, nektarów i napojów nie będzie przekraczało kilku procent rocznie. Z powodu stabilizowania się popytu na rynkach zagranicznych może zostać zahamowane dynamiczne tempo wzrostu eksportu i produkcji soków zagęszczonych produkowanych z owoców kolorowych.
    • 10 Opinie konsumentów o rynku soków, nektarów oraz napojów owocowych i warzywnych – H. Górska-Warsewicz
      • W artykule przedstawiono wybrane aspekty postępowania konsumentów na rynku soków, nektarów oraz napojów owocowych, warzywnych i owocowo-warzywnych. Przeanalizowano wielkość spożycia, strukturę rynku według rodzaju i wielkości opakowań, a także najczęściej wybierane smaki i marki. Szczególną uwagę zwrócono na strategie pozycjonowania produktów oraz czynniki warunkujące wybór soków i innych napojów oferowanych pod markami producentów i markami handlowymi.
    • 14 Przetwórstwo produktów ekologicznych – A. Szeremeta, D. Jastrzębska
      • Artykuł przybliża przepisy krajowe i unijne dotyczące przetwórstwa produktów ekologicznych zawartych w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (DzU nr 93 poz. 898) i rozporządzeniu Rady 2092/91/EWG z 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (DzU WE L 198 z 22 lipca 1991 r., z późniejszymi zmianami). Przedstawiono krajowy system kontroli i certyfikacji oraz informacje nt. specyficznych wymagań, jakie musi spełnić producent, surowce i produkt ekologiczny. Przedstawiono również możliwości rozwoju rynku żywności ekologicznej w Polsce.

    TARGI

    • 20 Efektywność i automatyzacja produkcji żywności. Targi Anuga FoodTec 2006 w Kolonii – A. Górecka
      • Międzynarodowe Specjalistyczne Targi Technologii Stosowanych w Przetwórstwie Produktów Spożywczych i Napojów – Anuga FoodTec odbywają się co trzy lata. Taki cykl wystawienniczy umożliwia firmom prezentowanie w kolejnych edycjach swoich najnowszych rozwiązań technologicznych. Tegoroczne targi, które odbyły się 4-7 kwietnia w nowoczesnym centrum wystawienniczym w Kolonii, odzwierciedlały kierunki rozwoju technologii przetwórstwa podporządkowane wymaganiom efektywności, jakości, elastyczności, bezpieczeństwa i ekologii.

    OPROGRAMOWANIE

    • 22 Zgodnie z łańcuchem logistycznym – A. Krzywiński, H. Schalk
      • Na łańcuch logistyczny składają się wszystkie działania przedsiębiorstwa zorganizowane w kierunku od producenta do klienta. Zintegrowany system gospodarki towarowej (system ERP – Enterprise Resource Planning) dba o synchronizację przepływu materiałów i danych, gwarantując przy tym dokładne opracowywanie informacji.

    SUROWCE

    • 24 Żywność minimalnie przetworzona – owoce i warzywa – H. Kowalska
      • Wzrost zapotrzebowania na żywność mało przetworzoną o cechach zbliżonych do świeżych owoców i warzyw jest przyczyną analizy metod stosowanych w technologii żywności i optymalizacji parametrów ograniczających zmiany surowca w czasie przetwarzania. Omówiono przydatność owoców i warzyw do produkcji żywności mało przetworzonej. Przedstawiono zmiany sensoryczne i żywieniowe mało przetworzonych owoców i warzyw z uwzględnieniem metod ich przetwarzania, utrwalania oraz pakowania i przechowywania.
    • 28 Czy borówka wysoka i gruszka azjatycka trafią do przetwórstwa? – M. Mitek, I. Ścibisz, M. Kopera
      • W artykule przedstawiono charakterystykę botaniczną, warunki uprawy, skład chemiczny, właściwości prozdrowotne oraz cechy decydujące o przydatności technologicznej nowych gatunków owoców: borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum L.) i gruszy azjatyckiej (Pyrus pyrifolia). Gatunki te, choć ciągle postrzegane w Polsce jako szlachetne owoce deserowe, już wkrótce – dzięki dynamicznie rosnącej powierzchni uprawy – mogą stać się cennym surowcem do produkcji dżemów, konfitur, soków i kompotów.

    TECHNOLOGIA

    • 32 Probiotyki a żywność pochodzenia roślinnego – J. Kraszewska, W. Wzorek
      • Przedstawiono aktualną definicję probiotyków i uwarunkowania, jakie powinny być spełnione, aby dany szczep mógł być zaliczony do mikroorganizmów probiotycznych. Omówiono wpływ bakterii mlekowych na cechy produktów żywnościowych uzyskiwanych na drodze fermentacji surowców zbożowych. Przedstawiono niektóre produkty pochodzenia roślinnego zawierające bakterie fermentacji mlekowej (w tym kwas chlebowy oraz napój słodowy).
    • 36 Akryloamid w żywności – W. Bekas, D. Kowalska, B. Kowalski
      • Podczas obróbki termicznej żywności węglowodanowej (smażenie, pieczenie, prażenie itp.) powstaje akryloamid (2-propenamid). W artykule omówiono mechanizmy jego powstawania podkreślając rolę i znaczenie asparaginy i cukrów redukujących. Podano przykłady zawartości akryloamidu w różnych wyrobach: chipsy, frytki, pieczywo, koncentraty spożywcze itp. Omówione zostały zagadnienia związane z analityką i toksycznością akryloamidu. Wskazano na parametry decydujące o powstawaniu akryloamidu i metody redukcji jego zawartości w żywności.

    MARKETING

    • 40 Znaczenie reklamy na rynku soków – M. Świątkowska
      • Na rynku soków w Polsce istnieje duża konkurencja między kilkoma silnymi producentami. Z tego powodu działania reklamowe producentów soków są bardzo intensywne. Reklama soków ma na celu zarówno utrwalanie wizerunku liderów rynkowych, jak również wspieranie wprowadzania nowych produktów na rynek. Obserwuje się przy tym zjawisko relatywnie wysokiej akceptacji reklamy soków przez konsumentów, ponieważ eksponują one walory żywieniowe i zdrowotne tych produktów.

    42 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    44 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 5/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 5/2006

    DODATKI DO ŻYWNOŚCI

    • 2 Dodatki funkcjonalne do żywności. Geneza i perspektywy – A. Rutkowski
      • Żywność i zdrowie to nierozłączne pojęcia towarzyszące ludzkości. Od wieków wykorzystywano wyciągi roślin i ich dodatki do napojów i potraw w celu poprawy zdrowia oraz dobrostanu człowieka. Obecnie żywność funkcjonalna jest więc tylko kontynuacją tego kierunku, wykorzystuje współczesną wiedzę w zakresie patofizjologii człowieka oraz technologię uzyskiwania substancji dodatkowych o określonej i większej aktywności biologicznej. Coraz lepsze poznanie zależności między zdrowiem a składnikami pokarmów oraz przyszłe osiągnięcia lecznictwa i technologii wytwarzania substancji dodatkowych spowodują dalszy rozwój tej obecnie „swobodnej” działalności w zakresie żywności prozdrowotnej, a także jej prawne uregulowanie.

    INNOWACYJNOŚĆ

    • 10 Innowacyjność w sektorze dodatków smakowych – M. Kociszewski, J. Szwacka
      • Artykuł prezentuje główne kierunki innowacyjnych działań na rynku dodatków smakowych w Polsce. Przedstawiono atrakcyjność sektora i analizę innowacji jako źródła korzyści wypływających z konkurencyjności. Jest wiele powodów, dla których warto podjąć ten temat, a szczególnie zwiększająca się rola dodatków smakowych w produkcji żywności nowej generacji, zwłaszcza wygodnej i funkcjonalnej.
    • 14 Nowe substancje dodatkowe do żywności – J. Gajda
      • Współczesny przemysł spożywczy nie mógłby się rozwijać bez substancji dodatkowych. W wyniku badań naukowych i postępu technicznego coraz więcej nowych substancji dodatkowych jest oferowanych producentom, a zmiany w ustawodawstwie umożliwiają rozszerzanie listy dopuszczonych substancji o nowe związki. Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 95/2/EC przewiduje dopuszczenie 7 nowych substancji dodatkowych do żywności. Ponadto niektóre kraje Unii Europejskiej dopuszczają na swoim terenie stosowanie substancji dodatkowych nie objętych dyrektywami. Do Komisji Europejskiej wpływają również wnioski o dopuszczenie substancji dodatkowych otrzymywanych nowymi metodami.

    AROMATY – BARWNIKI

    • 18 Identyczne z naturalnymi czy nieidentyczne? – R. Zawirska-Wojtasiak
      • W przemyśle spożywczym są stosowane substancje dodatkowe do żywności, klasyfikowane jako identyczne z naturalnymi. Najwięcej w tej grupie występuje aromatów i barwników. Są to substancje otrzymywane w wyniku syntezy chemicznej, ale mające naturalne odpowiedniki. Jednak, biorąc pod uwagę ich budowę stereochemiczną, nie zawsze są one identyczne z naturalnymi. Dotyczy to często spotykanych w przyrodzie związków chiralnych, które mogą występować w formie izomerów optycznych. Źródłem optycznie czynnych substancji są wyłącznie organizmy żywe, które najczęściej wytwarzają jeden z izomerów w większej ilości. Chiralne są białka i węglowodany: aminokwasy występują w białkach tylko w formie L, podczas gdy węglowodany zbudowane są z D-sacharydów. Chiralne są często związki zapachowe. Syntetycznie otrzymane odpowiedniki takich związków są zawsze racematami. Dlatego trudno uznać je za identyczne z naturalnymi, które wykazują wysoką czystość optyczną jednego izomeru tym bardziej, że izomery mogą różnić się aktywnością biologiczną, a także zapachem.
    • 22 Syntetyczne organiczne barwniki spożywcze jako dodatki do żywności – J. Janiak
      • W artykule przedstawiono obecne uregulowania prawne dotyczące stosowania w Polsce syntetycznych, organicznych barwników spożywczych jako substancji dodatkowych do żywności. Omówiono ich najważniejsze własności fizykochemiczne oraz zróżnicowaną budowę. Opisano również właściwości toksykologiczne syntetycznych organicznych barwników spożywczych wynikające zarówno z ich budowy chemicznej, jak i złożonych procesów technologicznych.

    OPROGRAMOWANIE

    • 26 Kompleksowa kontrola pochodzenia (traceability) wraz z mobilną kompletacją dostaw w Systemie CSB – J. Szablewski, H. Schalk
      • Szwajcarska piekarnia HUG założona w 1878 r. to rodzinne przedsiębiorstwo z siedzibą w Malters k. Lucerny w Szwajcarii, które produkuje i sprzedaje wyroby piekarnicze świeże oraz mrożone. Przedsiębiorstwo oferuje (zarówno w Szwajcarii, jak i w Europie oraz USA) różne gatunki chleba, znane w Szwajcarii wyroby cukiernicze guezli, desery dekorowane (pret a garnir) oraz przekąski mrożone. W Malters oraz w zakładzie produkcyjnym w Willisau jest zatrudnionych 248 osób. Firma produkuje ok. 4770 t wyrobów rocznie i osiąga obroty w wysokości 50,7 mln euro. Z ok. 2000 klientów głównymi odbiorcami są sieci handlowe i zakłady gastronomiczne. Oferta obejmuje ok. 800 artykułów.

    TECHNOLOGIA

    • 28 Nowa generacja pektyn niskoestryfikowanych GENU®
      • Firma CP Kelco, należąca do koncernu J.M. Huber, ma długoletnie doświadczenie w produkcji i stosowaniu hydrokoloidów w żywności i napojach. Jest największym na świecie producentem gumy celulozowej, gumy ksantanowej i pektyny. Ma wiodącą pozycję producenta karagenu i jako jedyna firma produkuje gumę żelującą. Zakłady produkcyjne firmy, zlokalizowane w Europie, Ameryce Północnej i Łacińskiej oraz Azji, spełniają wymagania normy ISO 9001. Wiedza i doświadczenie umożliwiają wdrażanie nowych produktów, opartych na innowacyjnych technologiach. W celu rozwiązywania problemów swoich klientów oraz kreowania całkowicie nowych, innowacyjnych produktów odpowiadających oczekiwaniom konsumentów, CP Kelco łączy potrzeby rynku z najnowszymi kierunkami w produkcji żywności.

    SUPLEMENTY DIETY

    • 32 Suplementy diety w ochronie zdrowia konsumenta – K. Stoś, L. Szponar
      • Suplementy diety są to środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie diety, są skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy albo inny efekt fizjologiczny. W Polsce przepisy prawne dotyczące suplementów diety zostały dostosowane do wymagań Unii Europejskiej. Jednak nadal zarówno w Polsce, jak i w UE nie ustalono szczegółowych wymagań dotyczących maksymalnych poziomów witamin i składników mineralnych oraz innych substancji o działaniu odżywczym lub innym fizjologicznym. W artykule omówiono aspekty legislacyjne dotyczące suplementów diety z uwzględnieniem znakowania, oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, a także ich rolę w żywieniu w warunkach homeostazy organizmu.
    • 36 Zastosowanie koenzymu Q10 w produkcji żywności – J. Żulewska, S. Ziajka
      • Zastosowanie koenzymu Q10 w przemyśle spożywczym było dotychczas utrudnione ze względu na jego nierozpuszczalność w środowisku wodnym. Badania prowadzone od kilku lat w Instytucie Chemii w Słowenii zakończyły się opracowaniem rozpuszczalnej w wodzie formy koenzymu Q10, co stwarza ogromne możliwości producentom żywności, a także ułatwi konsumentom dostęp do tego „złotego środka”. Nadrzędność koenzymu Q10 wynika z jego specyficznych właściwości funkcjonalnych potwierdzonych naukowo (m.in. reguluje ciśnienie tętnicze, regeneruje mięsień sercowy, wzmacnia system immunologiczny, poprawia wydolność fizyczną i umysłową, opóźnia efekty starzenia).

    TECHNIKA

    • 39 Kombinacja różnych funkcji – nowy zawór spustowy Unique-TO
    • 40 Mikrokapsułkowanie aromatów – E. Janiszewska, D. Witrowa-Rajchert
      • Mikrokapsułkowanie jest techniką stosowaną coraz częściej do zamykania aromatów w osłonkach. Od rozwinięcia tej metody powstało wiele jej udoskonaleń. Dzięki nim coraz lepiej udaje się chronić aromaty przed degradacją zachodzącą w procesach technologicznych i podczas przechowywania. W artykule przedstawiono rodzaje nośników stosowane przy mikrokapsułkowaniu aromatów, najczęściej używane w tym procesie metody, sposoby uwalniania aromatów z otoczki.

    Z ŻYCIA STOWARZYSZENIA

    • 45 Z działalności Zespołu Rzeczoznawców SITSpoż.
      • W ramach Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego działa Zespół Rzeczoznawców skupiający na terenie całego kraju wysoko kwalifikowanych rzeczoznawców, wyspecjalizowanych w zakresie technologii oraz w wycenach majątkowych obejmujących nieruchomości, maszyny, sprzęt i linie technologiczne.

    KONFERENCJE

    • 46 Rola dodatków w promocji nowoczesnej żywności. Konferencja IDŻ
      • Tegoroczna konferencja zorganizowana w dniach 30-31 marca w Licheniu przez Polską Izbę Dodatków do Żywności, zrzeszającą 120 firm zajmujących się produkcją i dystrybucją dodatków do żywności, poświęcona była roli dodatków w promocji nowoczesnej żywności. Na konferencji prezentowano kierunki rozwoju produktów spożywczych na świecie dzięki zastosowaniu nowych dodatków do żywności, omówiono obowiązujące krajowe i unijne przepisy prawne, które regulują stosowanie dodatków w produkcji żywności.
    • 47 ISO 22000:2005 – pierwsza międzynarodowa norma zarządzania bezpieczeństwem żywności
      • 10marca br. odbyła się konferencja zorganizowana przez Grupę Bureau Veritas (BV Polska i BVQI Polska), na której omówiono założenia pierwszej międzynarodowej normy ISO 22000:2005 System zarządzania bezpieczeństwem żywności, zatwierdzonej 1 września 2005 r.
    • 49 Nadzór weterynaryjny
      • Bezpieczeństwo żywności, a zwłaszcza polskiego mięsa i jego przetworów to już nie tylko sprawa wagi narodowej, ale i międzynarodowej, zwłaszcza wobec utrzymującego się zakazu importu tych produktów do Rosji i Ukrainy. Bezpieczeństwo żywności to także kwestia podstawowa dla interesów rolnictwa i przemysłu spożywczego. Od tego zależy bowiem sukces rynkowy, czyli w ostatecznym rozrachunku zyski. Potrzebna jest też skuteczna walka z nielegalnym ubojem i pokątną sprzedażą mięsa szkodzącą nie tylko zdrowiu konsumentów, ale także interesom branży mięsnej w kraju i na arenie międzynarodowej.

    50 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    52 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 4/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 4/2006

    EKONOMIKA

    • 2 Stan przemysłu spożywczego po wejściu Polski do Unii Europejskiej – R. Urban 
      • Stan przemysłu spożywczego po wejściu do UE jest lepszy niż oczekiwano, a zagrożenia są znacznie mniejsze. Producenci żywności wykazali umiejętności wykorzystania posiadanych przewag komparatywnych i pokonywania pozaekonomicznych barier wejścia na rynki zbytu. Trwa boom eksportowy, którego nie osłabiło dotychczas wzmacnianie waluty krajowej. Dobra jest sytuacja finansowa przedsiębiorstw, relatywnie wysoka jest stopa zysku i aktywność inwestycyjna firm. Rynek krajowy jest pod coraz większym wpływem wspólnych regulacji unijnych. Zmniejsza to ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej w całym łańcuchu żywnościowym. Zjawiska te mają wiele cech trwałości.

    TECHNIKA

    • 10 Techniki membranowe – najnowsze osiągnięcia i perspektywy – D. Witrowa-Rajchert
      • Procesy membranowe są nadal rozwijającymi się technikami coraz częściej stosowanymi w różnych gałęziach przemysłu, również w przetwórstwie żywności. Jednym z ważniejszym trendów we współczesnych technologiach jest stosowanie układów hybrydowych i zintegrowanych. W wielu gałęziach przemysłu wprowadza się tzw. czyste technologie, czyli zintegrowane procesy bezodpadowe. Zilustrowano te tendencje na przykładzie produkcji zagęszczonych soków, przerobu serwatki, produkcji wina i wytwarzania oligosacharydów. Przedstawiono kierunki rozwoju technik membranowych, możliwych dzięki postępowi w chemii polimerów, inżynierii materiałowej i nanotechnologii.
    • 18 Możliwości zastosowania elektrodializy w przemyśle spożywczym – B. Dec, W. Chojnowski
      • Celem artykułu był przegląd zastosowania procesu elektrodializy (ED) w przemyśle spożywczym. W pierwszej części zdefiniowano przyczyny frakcjonowania żywności oraz scharakteryzowano proces elektrodializy (membrany, konstrukcja instalacji, wydajność procesu) wraz z tłem historycznym. W drugiej część przeglądu podano powody wzrostu zainteresowania procesem ED oraz rozgraniczono zastosowania już zaakceptowane przez przemysł oraz przyszłe obszary zastosowania (zwłaszcza w biotechnologii) w przemyśle spożywczym wraz z podaniem barier utrudniających jej wdrożenie. Ponadto scharakteryzowano postęp w produkcji membran ED (membrany bipolarne i mozaikowe).
    • 24 Perspektywy techniki wysokich ciśnień w przemyśle spożywczym – E. Hać-Szymańczuk, J. Mroczek
      • Wysokie ciśnienie stosowane do przedłużania trwałości produktów spożywczych jest często traktowane jako alternatywa klasycznych procesów utrwalania z użyciem ciepła: pasteryzacji lub sterylizacji. Właściwy dobór parametrów procesu wysokociśnieniowego umożliwia inaktywację zarówno komórek wegetatywnych, jak i form przetrwalnych bakterii. Stopień inaktywacji zależy m.in. od rodzaju drobnoustrojów, fazy wzrostu, pH oraz składu produktu. W artykule przedstawiono wpływ wysokich ciśnień na składniki żywności (białka, lipidy), drobnoustroje, enzymy oraz możliwości ich wykorzystania w przemyśle spożywczym
    • 30 Wykorzystanie promieniowania jonizującego w technologii żywności – M. Janowicz
      • Techniki radiacyjne są stosowane w różnych gałęziach przemysłu. Wykorzystuje się je do sterylizacji sprzętu medycznego, modyfikacji polimerów, materiałów oraz przyrządów półprzewodnikowych, do barwienia tkanin, szkła, a nawet naturalnych i sztucznych kamieni. Na świecie liczba produktów wytwarzanych lub modyfikowanych radiacyjnie sięga milionów ton rocznie i ciągle wzrasta. Na podstawie badań okazało się, że żywność utrwalana radiacyjnie nie jest toksyczna ani też radioaktywna, jednak – podobnie jak inne procesy utrwalające – radiacja powoduje pewne zmiany w żywności. Ich rodzaj i zasięg zależą od chemicznego składu produktu, dawki promieniowania, temperatury oraz dostępu światła i tlenu podczas napromieniania.

    OPROGRAMOWANIE

    • 28 Technologia RFID optymalizuje procesy przedsiębiorstwa – A. Krzywiński, H. Schalk
      • Wraz z pojawieniem się nowych technologii w dziedzinie bezprzewodowej transmisji danych, przedsiębiorstwa stopniowo wprowadzają rozwiązania RFID (Radio Frequency Identification). RFID to metoda czytania i zapisywania danych w sposób bezdotykowy. Aby technologia to była przydatna, należy zidentyfikować procesy, w których chcemy wyeliminować czynności manualne na rzecz RFID. Zakres zastosowania RFID należy odnieść do indywidualnych procesów danego przedsiębiorstwa oraz możliwości użytkowanego systemu ERP. Tylko ponadwydziałowa integracja informacji za pomocą RFID przynosi wymierne korzyści w postaci obniżki kosztów.

    FUNDUSZE UNIJNE

    • 38 Uproszczenia systemu wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce
      • Jednym z priorytetów niedawno powstałego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, jest zwiększenie wykorzystania środków pochodzących z funduszy strukturalnych, które zostały przyznane Polsce na lata 2004-2006.

    INNOWACYJNOŚĆ

    • 40 Innowacje na polskim rynku żywności – H. Górska-Warsewicz
      • Celem niniejszego opracowania było dokonanie przeglądu głównych rodzajów innowacji produktowych i opakowaniowych. Za produkt innowacyjny przyjęto nowy produkt, który w sposób istotny różni się od innych nową techniką produkcji lub nowym sposobem pozycjonowania. W artykule przedstawiono przykłady produktów innowacyjnych w kategorii żywności wzbogacanej w witaminy, składniki mineralne, błonnik, dodatki funkcjonalne, żywności probiotycznej, a także żywności niskoenergetycznej. W końcowej części opracowania przedstawiono wybrane aspekty innowacji opakowaniowych.
    • 44 Znaczenie reklamy w rozwoju produktu innowacyjnego – M. Świątkowska
      • Jednym z głównych celów reklamy jest poinformowanie klienta o cechach produktu. Dlatego tak ogromną rolę odgrywa reklama na etapie wprowadzania produktu na rynek. Jednocześnie konsumenci doceniają informacyjną rolę reklamy, traktując ją jako dobre źródło wiedzy na temat produktów innowacyjnych, często posiadających zupełnie nowe cechy. Nowoczesne produkty żywnościowe wymagają równie nowoczesnych form wprowadzania na rynek, takich jak reklama rozrywkowa (advertainment) czy reklama szokująca (shockvertising).

    BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

    • 46 Ryzyko występowania w wodzie do picia bakterii z rodzaju Pseudomonas i Aeromonas – D. Kręgiel, A. Rygała
      • Wzrost mikroorganizmów w systemach dystrybucji wody jest związany z obecnością różnych związków organicznych. Nawet ich niskie stężenia powodują wzrost i kolonizację bakterii, głównie z rodzajów Pseudomonas i Aeromonas. Oznaczenie Pseudomonas aeruginosa jest obligatoryjne w naturalnych wodach mineralnych, wodach stołowych oraz zbiornikach wody pitnej, lecz bakterie Aeromonas sp. nie są w wodzie oznaczane. Wyniki badań systemów dystrybucji wody w Europie i na świecie sugerują uznanie ww. rodzajów bakterii za wskaźniki potencjalnej kolonizacji systemów dystrybucji wody pitnej przez bakterie heterotroficzne.

    RYNEK 52

    • 48 Rozwój rynku wód mineralnych w Polsce – H. Górska-Warsewicz
      • Rynek wód mineralnych to przykład jednego z najszybciej rozwijających się obszarów sektora napojów bezalkoholowych. Wzrost zainteresowania wodą mineralną to efekt działań marketingowych, zwłaszcza promocyjnych, poszczególnych producentów i zmiany strategii pozycjonowania tego produktu.

    54 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    56 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 3/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 3/2006

    RYNEK

    • 2 Polskie produkty pochodzenia zwierzęcego na rynku europejskim – I. Szczepaniak
      • Wyniki sektora produkcji i przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej potwierdziły dobre jego przygotowanie do prowadzenia działalności na rynku Wspólnoty Europejskiej. Zwiększył się eksport, zwłaszcza do krajów UE, poprawiło się saldo handlu zagranicznego, umocniła się pozycja polskich producentów w rozszerzonej Unii. Wejście Polski w struktury UE nie spowodowało także zalewu polskiego rynku produktami importowanymi z Unii, a producenci umiejętnie wykorzystali przewagę cenową. Relacje wartości wymiany zagranicznej do wartości sprzedaży wskazują, że działy produkcji rolnej (chów bydła i cieląt oraz owiec i kóz) oraz przetwórstwa spożywczego (przetwórstwo ryb, mięsa i mleka ogółem) podejmują aktywne działania proeksportowe.
    • 10 Miejsce Polski na azjatyckim rynku mięsa – D. Rycombel
      • W Azji znacznie wzrosła produkcja wieprzowiny i drobiu, a także wołowiny. Jednak nadwyżkami podaży mięsa dysponują tylko niektóre państwa azjatyckie i region ten jest ważnym importerem tego mięsa. W najbliższych latach utrzyma się tendencja wzrostowa w produkcji mięsa, ale będzie ona nadal niższa od konsumpcji. Eksport produktów mięsnych z Polski do krajów azjatyckich, mimo wzrostu w ostatnich latach, kształtuje się na bardzo niskim poziomie. W Azji sytuacja popytowo-podażowa na rynku mięsa będzie sprzyjała rozwojowi eksportu z Polski do tego regionu.
    • 13 Przetwórstwo mleka w Polsce. Stan i perspektywy – M. Pietrzak, P. Szajner
      • W artykule przedstawiono stan i perspektywy przetwórstwa mleka, które należy do jednego z najważniejszych działów agrobiznesu w Polsce. W okresie 2003-2005 wzrósł jego udział w przychodach ze sprzedaży przemysłu i w eksporcie całego przemysłu spożywczego. Było to efektem dynamicznego wzrostu skupu mleka i poprawy atrakcyjności eksportu w związku z przystąpieniem Polski do poszerzonej UE. Mimo stopniowych przemian strukturalnych, sektor charakteryzuje się znacznym rozproszeniem. Zrównywanie się krajowych cen skupu mleka ze średnimi cenami europejskimi w połączeniu z niską sprawnością ogniwa przetwórstwa (wynikającą z przerostów zatrudnienia i małej skali) oznacza stopniowe zmniejszanie konkurencyjności polskiego mleczarstwa. Przeprowadzona prosta symulacja wskazuje, że w przypadku kontynuacji dotychczasowego, dość powolnego tempa restrukturyzacji polskiemu mleczarstwu grozi utrata konkurencyjności. Wariant przyspieszonej restrukturyzacji stwarza duże szanse utrzymania konkurencyjności międzynarodowej.
    • 18 Sektor mleczarski w Polsce i w Niemczech – M. Szczególska
      • Niemieckie i polskie mleczarstwo mają silną pozycję w Unii Europejskiej. Podobne w obu krajach są struktury sektora przetwórstwa mleka. Równocześnie polskie mleczarstwo jest wciąż konkurencyjne cenowo w stosunku do niemieckiego. Po wejściu do UE przewaga cenowa polskich produktów jest jednak coraz mniejsza zarówno na poziomie rolnictwa, jak i przetwórstwa.

    OPROGRAMOWANIE

    • 24 MERP – zastosowanie aplikacji mobilnych – J. Szablewski, H. Schalk
      • Zanim podejmiemy decyzję o wyborze aplikacji mobilnej (oprogramowania), powinniśmy zwrócić należytą uwagę na kryterium wyboru, tak jak podczas podejmowania decyzji o wyborze stacjonarnego systemu ERP. Oprócz funkcjonalności znaczenie mają również: możliwość dokonywania aktualizacji wersji systemu (update) oraz przyjazny interfejs użytkownika (łatwość i intuicyjność obsługiwania programów przez użytkownika). Dodatkowo należy sprawdzić możliwość technicznej integracji z istniejącą strukturą informatyczną ze względu na jednolitą bazę danych.

    BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

    • 26 Zagrożenia biobezpieczeństwa produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego – K. Anusz
      • Artykuł prezentuje obecny stan wiedzy nt. wybranych zagrożeń biobezpieczeństwa środowiska produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego (wirus grypy ptaków, Mycobacterium bovis, Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis, Listeria monocytogenes, Enterococcus, Staphylococcus aureus, pokarmowe zakażenia wirusowe, Enterobacter sakazakii, Bacillus cereus, Campylobacter jejuni). Dodatkowo podkreślono rolę samokontroli w działaniach ochronnych przed zanieczyszczeniami środowiska produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego. Opisano również metodę impedymetryczną do analiz mikrobiologicznych (sygnał pomiaru jest uzależniony od zmian impedancji w podłożu wzrostowym, które są wprost proporcjonalne do ilości drobnoustrojów).

    HIGIENA PRODUKCJI

    • 31 Monitoring higieny w przemyśle spożywczym – A. Kunicka
      • W celu zapewnienia odpowiedniej jakości bezpieczeństwa żywności w zakładach przemysłu spożywczego prowadzony jest monitoring czystości mikrobiologicznej. Przedstawiony przegląd metod analitycznych obejmuje techniki klasyczne i nowoczesne metody oceny stopnia czystości mikrobiologicznej powierzchni wewnętrznych i zewnętrznych linii technologicznej, opakowań oraz powietrza. Podano również zasady monitoringu higieny personelu produkcyjnego. Oceniono metody pod względem ich dokładności i wiarygodności.
    • 35 Jakość mikrobiologiczna tusz wieprzowych jako wskaźnik higieny uboju – R. Palka, J. Szteyn
      • Zgodnie z decyzją Komisji WE nr 2001/471/WE z 8 czerwca 2001 r., kierownicy zakładów mięsnych są zobowiązani do regularnych kontroli ogólnych warunków higienicznych produkcji, w tym także higieny procesu uboju. Można to wykonać m.in. badając jakość mikrobiologiczną tusz. W artykule przedstawiono krótki opis metody oraz wyniki jakości mikrobiologicznej tusz wieprzowych na podstawie wyników z 13 ubojni w woj. kujawsko- pomorskim w powiązaniu ze stosowaną technologią uboju świń. Oznaczanie liczby drobnoustrojów na tuszach może być jednym z kryteriów oceny higieny uboju, i – co ważne – jednym z elementów weryfikacji systemu HACCP w procesie uboju zwierząt rzeźnych.

    ŻYWNOŚĆ – ZDROWIE

    • 38 Mleko krowie jest bardzo zdrowe, ale nie dla wszystkich. Nietolerancja laktozy i galaktozy – M. Ziarno
      • Mleko i produkty mleczne charakteryzujące się unikalnym składem chemicznym są ważnym źródłem białek w diecie człowieka. Zawierają również laktozę i galaktozę i dlatego konsumenci cierpiący na nietolerancję laktozy lub galaktozy powinni wyeliminować z diety produkty zawierające te dwa cukry. Sugeruje się, aby przemysł mleczarski zainteresował się tą grupą konsumentów i wprowadził na rynek mleczne produkty bezlaktozowe i bezgalaktozowe, w tym produkty fermentowane. Postuluje się także, aby zdolność obniżania zawartości laktozy i galaktozy były dodatkowymi kryteriami w doborze szczepów probiotycznych bakterii mlekowych stosowanych w branży mleczarskiej.

    BADANIA KONSUMENCKIE

    • 41 Konsument na rynku mięsa i jego przetworów – H. Górska-Warsewicz
      • Rynek mięsa i jego przetworów w Polsce jest przykładem rynku zmieniającego się pod względem budowy marek i wzrostu znaczenia działań marketingowych. Wzrost znaczenia marki należy wiązać z jej funkcją gwarancyjną w zakresie jakości, bezpieczeństwa zdrowotnego i właściwego składu produktów.

    43 KSIĄŻKI

    MARKETING

    • 44 Promocja mięsa i jego przetworów – M. Świątkowska
      • Działania marketingowe firm sektora mięsnego ulegają dynamicznym zmianom. O ile na początku lat 90. modele zarządzania tymi firmami w znikomym stopniu uwzględniały działania marketingowe z zakresu promocji, o tyle ich znaczenie obecnie jest doceniane tylko przez liderów rynku. Jak wskazują dane firm badawczych, nieliczne firmy stosują różnorodne działania promocyjne.

    46 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    48 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 2/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 2/2006

    SYSTEMY JAKOŚCI

    • 2 Skuteczność systemu HACCP a wymagania Codex Alimentarius i ISO 22000:2005 – M. R. Zadernowski, M. Obiedziński, A. Zadernowska, P. Walęcik
      • System HACCP jest znany od ponad trzydziestu lat. Ponad dziesięć lat temu zasady HACCP zostały opublikowane przez WHO/FAO w Codex Alimentarius. Stał się on podstawą do opracowania wielu przewodników wdrażania HACCP. Jest również dokumentem, do którego odwołują się rozporządzenia unijne, np. rozporządzenie 852/2004. W 2005 r. International Organization for Standarization (ISO) opublikowała nową normę ISO 22000:2005 dotyczącą zarządzania bezpieczeństwem żywności. Norma odwołuje się do zasad Codex Alimentarius, ale również wprowadza wiele obostrzeń, szczególnie w podejściu do analizy zagrożeń. W artykule podjęto rozważania czy obecne podejście do HACCP jest słuszne i czy stosowana metodyka wdrażania HACCP pozwala na skuteczne zabezpieczenie żywności za pomocą tego systemu.

    JAKOŚĆ PRODUKTU – MARKA

    • 10 Postrzegana jakość produktów w kontekście postrzeganej jakości marki – H. Górska-Warsewicz
      • Wzrost znaczenia marki na rynku produktów żywnościowych jest związany z kapitałem marki, do którego zalicza się: lojalność konsumentów wobec marki, postrzeganą jakość, znajomość marki i skojarzenia z nią związane. W związku ze wzrastającą konkurencyjnością produktów, jakość staje się jednym z podstawowych czynników w podejmowaniu decyzji o zakupie produktu żywnościowego. Szczególnego znaczenia nabierają opinie o jakości produktów, czyli postrzegana przez konsumentów jakość.

    ANALIZA ŻYWNOŚCI

    • 14 Zastosowanie szybkich metod oznaczania i identyfikacji drobnoustrojów – K. Czaczyk, K. Trojanowska
      • W artykule dokonano przeglądu szybkich metod oznaczania i identyfikacji mikroorganizmów w żywności. Omówiono główne kierunki unowocześniania tradycyjnych technik modyfikacji i automatyzacji metody płytkowej oraz nowych, ulepszonych podłoży do wykrywania drobnoustrojów chorobotwórczych. Dokonano także przeglądu metod instrumentalnych (pomiary turbidymetryczne, impedymetria, cytometria przepływowa, techniki chromatograficzne i metody filtracyjne z wykorzystaniem mikroskopii fluorescencyjnej), które mogą być wykorzystywane jako szybkie testy mikrobiologiczne. Opisano także możliwości stosowania metod immunologicznych i technik biologii molekularnej do wykrywania oraz identyfikacji mikroflory żywności.

    Z ŻYCIA STOWARZYSZENIA

    • 22 Działalność SITSpoż. w 2006 r.
      • Zarząd Główny SITSpoż., obradujący na początku stycznia br. dyskutował o programie pracy Stowarzyszenia na 2006 r. oraz organizacji XXXVII Krajowego Zjazdu Delegatów SITSpoż. Stowarzyszenie w 2006 r.w swojej działalności będzie się kierowało programem ustalonym na lata 2002-2006, zadaniami statutowymi oraz zagadnieniami wynikającymi z zapotrzebowania środowiska technicznego branży spożywczej.

    OPROGRAMOWANIE

    • 24 Obniżka kosztów wraz ze wzrostem mobilności – A. Krzywiński, H. Schalk
      • Tworzenie w przedsiębiorstwie mobilnego procesu przepływu informacji ma na celu obniżenie kosztów. Koszty stacjonarnych rozwiązań umożliwiających przetwarzanie informacji są bowiem obecnie porównywalne ze środkami przeznaczonymi na organizację mobilnych rozwiązań.

    BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

    • 26 Skuteczność procesów mycia w przemyśle spożywczym – P. P. Lewicki
      • W opracowaniu omówiono różne metody stosowane do oceny skuteczności mycia. Przedstawiono metody wizualne, fizyczne, chemiczne i mikrobiologiczne wskazując na ich zalety oraz wady. Stwierdzono, że większość opracowanych testów wymaga dostępu do mytej powierzchni, co w warunkach przemysłowych w wielu przypadkach nie jest możliwe. Dlatego środki myjące i dezynfekujące powinny być badane w standardowych warunkach laboratoryjnych i na tej podstawie powinna być gwarantowana ich skuteczność stosowania w danych warunkach przemysłowych.
    • 32 Dwutlenek chloru jako najskuteczniejszy dezynfekant
      • Chlor występuje co prawda w nazwie związku chemicznego: dwutlenek chloru (ClO2), jednak chemicznie te dwie substancje różnią się w sposób zasadniczy. Obecność jednego atomu może decydować o kształcie całego świata. Różnica między chlorem a dwutlenkiem chloru pochodzi z odmienności ich struktury chemicznej, co tłumaczy ich odrębną reaktywność chemiczną. Podobnie jak w przypadku wodoru, który jest gazem wybuchowym, jednak w połączeniu z tlenem tworzy tlenek wodoru, który znany jest powszechnie jako woda.
    • 34 Nowe wymagania w znakowaniu żywności – R. Wierzejska
      • Celem znakowania żywności jest podanie istotnych informacji dotyczących produktu (biorąc pod uwagę zarówno jego właściwości żywieniowe, jak i parametry handlowe), które mogą mieć wpływ na świadomy wybór produktu przez konsumenta. Regulacje krajowe dotyczące znakowania żywności ulegają sukcesywnym zmianom, co wynika z ewolucji treści przepisów prawnych w ramach Unii Europejskiej. W artykule omówiono ostatnie zmiany przepisów dotyczące zamieszczania na opakowaniu informacji o składnikach produktu. Nowe przepisy nakładają na producenta wymaganie podawania bardziej szczegółowego wykazu składników oraz ustalają listę tzw. składników alergennych, które obowiązkowo należy uwzględniać w znakowaniu środków spożywczych. Ponadto podano wyniki badań prowadzonych na zlecenie Komisji Europejskiej, a dotyczących poglądu konsumentów na temat zasad znakowania żywności.
    • 38 Analityczne i przemysłowe możliwości oceny zagrożeń alergologicznych – J. Gralik
      • Choroby alergiczne, a wśród nich alergie pokarmowe, są jednym z głównych problemów zdrowotnych na świecie. Alergeny pokarmowe stanowią liczną, zróżnicowaną, ciągle poznawaną i dynamicznie rozszerzającą się grupę związków. Uznając wagę problemu, postuluje się wprowadzenie tzw. programów antyalergicznych w produkcji żywności oraz doskonalenie metod analitycznych pozwalających na precyzyjne oznaczanie nawet śladowych ilości potencjalnych alergenów.
    • 42 Jak przeciwdziałać obecności Campylobacter w żywności? – E. Daczkowska-Kozon

    45 PRODUKTY – TECHNOLOGIE

    46 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    TARGI

    • 47 Targi HORECA’2005 i inne imprezy towarzyszące

    48 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)

    Spis treści 1/2006

    niedziela, Czerwiec 14th, 2009

    Przemysł Spożywczy okładka 1/2006

    RAPORT

    • 2 Wybrane aspekty światowej produkcji i użytkowania żywności – B. Kowrygo
      • Wykorzystując dane źródłowe Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz innych agend ONZ scharakteryzowano produkcję i użytkowanie żywności w skali świata i regionów. Stwierdzono, że mimo wzrostu produkcji żywności niezbędne są działania na rzecz dalszego jej zwiększania, zwłaszcza w aspekcie występujących tendencji demograficznych. Podkreślono potrzebę zrównoważonego rozwoju oraz zapewnienia globalnej współpracy w tym zakresie.

    INNOWACYJNOŚĆ

    • 6 Nauka i innowacje w rozwoju sektora rolno-spożywczego – E. K. Chyłek
      • Ministrowie rolnictwa 15 krajów członkowskich UE w czerwcu 2003 r. porozumieli się w sprawie reformy Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Reforma ta wprowadza duże zmiany w podejściu UE do wspierania sektora rolno- -spożywczego. Zmiany wprowadzone tą reformą dotyczą również przyjętych w 2004 r. nowych krajów członkowskich. Głównym celem nowej WPR jest wprowadzenie rozwiązań przystosowujących procesy produkcyjne do potrzeb konsumentów i podatników, a także umożliwienie rolnikom UE swobodniejszego reagowania na sygnały rynku. W kontekście tych zmian szczególnego znaczenia dla sektora rolno- -spożywczego nabiera możliwość wykorzystania wyników badań naukowych oraz systemy upowszechniania wiedzy, które decydować będą o ekonomicznych efektach wdrażania najnowszych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych do praktyki i skuteczności stosowanych innowacji. Działania te w konsekwencji powinny doprowadzić do zwiększenia konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego na rynku Europejskiej Przestrzeni Gospodarczej (EPG).

    UE – DOFINANSOWANIE

    • 12 Przemysł spożywczy wspierany środkami Sektorowego Programu Operacyjnego – M. Wigier
      • Sektorowy Program Operacyjny (SPO) jest dla przemysłu spożywczego ważnym źródłem finansowania inwestycji z zakresu poprawy przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych. Dotychczasowe doświadczenia SPO oraz wcześniejsze programu SAPARD dowodzą, że przemysł spożywczy jest dobrze przygotowany do realizacji inwestycji współfinansowanych ze środków publicznych. Największe zainteresowanie współfinansowaniem inwestycji przez SPO wykazały firmy przemysłu mleczarskiego, owocowo- -warzywnego i mięsnego. Większość realizowanych projektów inwestycyjnych dotyczyła poprawy konkurencyjności produkcji. Mimo pewnych opóźnień administracyjnych, środki finansowe przeznaczone na realizację działania zostaną w pełni wykorzystane.

    UE – RYNEK

    • 14 Zmiany w systemie regulacji rynku cukru w Unii Europejskiej – P. Szajner
      • Reforma regulacji rynku cukru w UE zmierza do poprawy konkurencyjności sektora na rynku światowym i uwzględnia stanowisko WTO w zakresie refundacji wywozowych. Zmiana regulacji wpłynie na opłacalność produkcji i przetwórstwa buraków cukrowych w Polsce. Redukcja cen wymusi głęboką restrukturyzację wśród plantatorów i w przemyśle cukrowniczym. Uprawa buraków cukrowych z uwzględnieniem dopłat bezpośrednich pozostanie jednym z najbardziej dochodowych kierunków produkcji roślinnej. Korzyści z redukcji cen cukru odczują konsumenci oraz wtórne przetwórstwo żywności.

    MARKETING

    • 16 Wygrywające strategie marketingowe na rynku artykułów spożywczych – B. Pilarczyk
      • Niezależnie od sposobu definiowania strategii można uznać, że stanowi ona ogół działań związanych z wyborem celów i metod ich realizacji, zapewniających przedsiębiorstwu zdolność do wypracowania zysku w dłuższym czasie. Strategia marketingowa oznacza natomiast wybór celów realizowanych przez przedsiębiorstwo na rynku w warunkach konkurencji oraz dostosowywanie się do zmian w otoczeniu i wpływanie na rynek w celu osiągnięcia na nim sukcesu [1].
    • 18 Wpływ promocji sprzedaży na zakupy żywności – K. Gutkowska, I. Ozimek
      • Konsumenci, jak sądzić można z wielu badań, pozostają pod wpływem różnych form aktywizacji sprzedaży. Podobną tendencję wykazują konsumenci wobec żywności, a formą promocji sprzedaży, której wpływowi najczęściej ulegają jest degustacja. Fakt ten wynika z ważnej roli smaku w decyzjach o zakupie żywności. Wpływ degustacji, jak również pozostałych rodzajów promocji sprzedaży jest różny w zależności od charakterystyki socjodemograficznej i ekonomicznej konsumentów. Zauważono, że konsumenci bardziej wykształceni i bogatsi mniej cenią promocyjne obniżki cen, a bardziej kupony rabatowe, które sprzyjają większej lojalności w stosunku do marki, producenta czy detalisty.

    TECHNIKA

    • 21 Technologia czyszczenia suchym lodem Cold Jet – A. Witkowski
      • Technologia czyszczenia strumieniem suchego lodu jest oparta na energii kinetycznej cząstek suchego lodu, szoku termicznym oraz sublimacji zestalonego dwutlenku węgla. Czyszczenie wydaje się łatwe w praktyce, ale tylko pozornie, gdyż jedynie dzięki oddziaływaniu ww. czynników można osiągnąć końcowy efekt w postaci dokładnego i efektywnego czyszczenia.

    JUBILEUSZ

    • 22 330 lat w jednym dniu
      • W Warszawskim Domu Technika (WDT) 23 listopada 2005 r. obchodzono aż trzy jubileusze: setną rocznicę funkcjonowania tego obiektu, 170 lat zrzeszania się inżynierów na ziemiach polskich oraz 60-lecie Naczelnej Organizacji Technicznej. Jak zauważył prowadzący tę uroczystość redaktor Krzysztof Michalski, świętowano łącznie aż 330 lat jednorodnych organizacji.

    OPROGRAMOWANIE

    • 24 Mobilność obniża koszty i zwiększa szybkość działania w przedsiębiorstwach średniej wielkości – A. Krzywiński, H. Schalk
      • Potencjał optymalizacji działania przedsiębiorstw tkwi w obniżeniu kosztów zarządzania przepływem informacji, czyli kształtowaniu procesów według określonych struktur. Zastosowanie w przedsiębiorstwach wydajnych rozwiązań Enterprise Resource Planning (ERP) jako bazy technologicznej dla jednolitego źródła informacji nie należy do rzadkości. W ostatnich latach wzrosła także liczba przedsiębiorstw średniej wielkości, które inwestują w oprogramowanie branżowe ERP. Efektywne zarządzanie informacją pozwala bowiem oszczędzić koszty i usprawnić procesy, jeśli tylko istniejącą infrastrukturę informatyczną uzupełni się nowymi technologiami, np. zastosowaniem mobilnych urządzeń rejestracji danych. Koszty wtedy maleją, przedsiębiorstwo umacnia pozycję rynkową i osiąga sukces.

    TARGI

    • 26 Taropak 2005 – techniki pakowania i logistyka – M. Kizyn, A. Łazarowicz
      • Na terenach Międzynarodowych Targów Poznańskich od 20 do 23 września 2005 r. ponad 700 firm krajowych i zagranicznych z 29 krajów wzięło udział w 24 edycji targów Taropak 2005 – Międzynarodowym Salonie Techniki Pakowania i Logistyki.

    PAKOWANIE ŻYWNOŚCI

    • 30 Opakowania aktywne w przemyśle spożywczym – M. Trzcińska
      • Wprowadzenie w praktyce opakowań aktywnych stworzy nowe możliwości w przemyśle spożywczym. Zwiększy atrakcyjność, wpłynie na poprawę jakości, a przede wszystkim przedłuży czas bezpiecznego przechowywania produktów spożywczych. W artykule scharakteryzowano opakowania aktywne o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, opakowania absorbujące tlen, wydzielające lub absorbujące dwutlenek węgla, pochłaniające nadmiar wody, absorbujące etylen, pochłaniające niekorzystne zapachy, wydzielające aromat oraz opakowania o właściwościach przeciwutleniających. Przedstawiono obecny stan badań i perspektywę zastosowania opakowań aktywnych w przemyśle spożywczym.

    BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

    • 34 Kuchnia – miejsce wtórnego zanieczyszczenia żywności Campylobacter – E. Daczkowska-Kozon
      • Każdy surowiec pochodzenia zwierzęcego może być nośnikiem Campylobacter. Obecność na surowcu oznacza najczęściej obecność tych bakterii na powierzchniach roboczych oraz wykorzystywanym do jego obróbki sprzęcie kuchennym. Z takich źródeł Campylobacter może trafiać jako zanieczyszczenie wtórne na surowce czy produkty wyjściowo wolne od tych bakterii. Innym źródłem wtórnego zanieczyszczenia żywności Campylobacter w kuchni może być udomowione zwierzę, np. kot, pies. W przenoszeniu Campylobacter w tym środowisku określoną rolę odgrywać mogą owady, np. muchy.

    DYSTRYBUCJA

    • 36 Optymalizacja trasy dostaw produktów spożywczych – M. Neugebauer, J. Piechocki
      • Jednym z elementów współczesnej działalności gospodarczej jest transport produktów z miejsca ich wytwarzania do miejsca sprzedaży. Jeśli punktów odbioru jest kilka, pojawia się potrzeba wyboru optymalnej trasy przejazdu. Prawidłowe sformułowanie problemu i jego rozwiązanie umożliwia redukcję kosztów transportu i czasu przejazdu. W artykule przedstawiono wyniki badań i symulacji dotyczących optymalizacji trasy przejazdu poza miastem i w mieście. Symulacje były wykonane z wykorzystaniem specjalnie napisanego programu w języku Pascal. Wyniki symulacji potwierdziły, że koszt przejazdu prawidłowo zoptymalizowaną trasą jest mniejszy niż koszt przejazdu trasą wybieraną intuicyjnie. Stosowanie takich procedur w firmach zajmujących się transportem będzie wpływać na zwiększenie efektywności lub zmniejszenie kosztów transportu.

    TARGI

    • 39 Wybrane targi dla branży spożywczej w 2006 r.

    42 NOWE PRAWO

    43 POLSKA – UNIA – ŚWIAT

    44 INFORMACJE BIZNESOWE

    (więcej…)